Çərşənbə axşamı
28 iyul
Daniel Fars ölkəsində

“Oraya yaxınlaşanda kədərli səslə Danieli çağırıb dedi: Ey Daniel, var olan Allahın qulu! Daim qulluq etdiyin Allahın səni şirlərdən qurtara bildimi?” (Dan. 6:20). Padşah Danieli “var olan Allahın qulu” adlandırdı. Bu sözlər nə kimi məna kəsb edir?


Dan. 6-da hakimiyyət və padşah dəyişsə də, Daniel hələ də öz işində qalırdı və hətta vəzifədə yüksəliş əldə etmiş, üç vəzirdən biri idi, əmrində 120 canişin çalışırdı. Padşah Dara hətta onu bütün padşahlığın baş vəziri təyin etməyi düşünmüşdü, bu isə digər vəzir və canişinlərin narazılığına səbəb olmuşdu. Onlar Daranı bütün imperiyaya ünvanlanan fərman verməyə tovladılar, əslində bu fərman təkcə Danielə ünvanlanırdı. Onu şirlərin quyusuna atdılar, lakin Danielə rəğbət bəsləyən padşahın belə dəyişə bilmədiyi bu vəziyyətə Allah möcüzəvi şəkildə qarışdı. Danielin xilası padşahı o qədər sevindirdi ki, o, Danielin Allahını izzətləndirən bir fərman verdi.   
“O zaman padşah Dara bütün dünyada yaşayan xalqlara, millətlərə və dillərə mənsub olan adamlara belə yazdı: Sülhünüz bol olsun! Fərman verirəm ki, bütün padşahlığımın ərazisində olan adamlar Danielin Allahından qorxub titrəsin. O, var olan Allahdır, əbədi olaraq mövcuddur, Onun padşahlığı dağılmaz və hökmranlığı sonsuzdur. O qurtarıb xilas edər, göydə və yerdə əlamətlər, möcüzələr göstərər. Danieli şirlərin pəncəsindən O qurtardı” (Dan. 6:25-27).
Danielin 6-cı fəslini oxuyun. Bu fəsildə Danielin artıq padşaha şəhadət verdiyini göstərən cəhət hansıdır? Padşahın verdiyi fərmanda hansı cəhət göstərir ki, onun Danielin Allahı haqqında biliyi sadəcə bu möcüzəvi qurtuluş əsasında öyrənə biləcəyindən daha çox idi? Bu, Danielin padşaha daha öncədən şahidlik etdiyini necə açır? 

Cümə
26 iyun
Gələcək araşdırmalar üçün

“Məsihin ölümünün mənasını və mahiyyətini müqəddəs mələklər də öyrənəcəklər. Günahkar insan dünya yaranandan boğazlanmış Quzu olmadan Allahın cənnətində yaşaya bilməzdi. Məgər biz Məsihin çarmıxını yüksəklərə qaldırmalı deyilik mi? Mələklər Məsihə şükür və izzət verirlər, çünki onlar da Allahın Oğlunun iztirablarına nəzər salmayanda təhlükə ilə üzbəüz dururlar. Yalnız Çarmıxın səmərəsi sayəsində göydəki mələklər dönüklükdən qorunurlar. Çarmıx olmasa, onlar özlərini şərdən ancaq şeytan günaha batmazdan əvvəlki mələklər qədər qoruya bilərlər. Mələklərin kamilliyi göylərdə pozuldu. İnsanların kamilliyi izzətli cənnətdə, Edendə pozuldu. Yer üzündə və ya göylərdə təhlükəsizlikdə yaşamaq istəyən hər kəs Allahın Quzusuna nəzər salmalıdır”, Y. Uayt. YGA Müqəddəs kitab şərhləri, 5-ci cild, səh. 1132.

Müzakirə üçün suallar:
1. Məsihçi olaraq, biz imanla yaşamalıyıq; yəni, biz tam sübut edə bilmədiyimiz və birbaşa şahidlərin şəhadəti olmayan şeylərə inanmalıyıq. Əlbəttə, həyatın müxtəlif sahələrində, məsələn, elmdə də bu cür halla rastlaşmaq olur. Bir müəllif yazır: “Beləliklə, bizim heyrət doğuracaq qədər az əqidəmizə birbaşa sübutumuz var”, Riçard de Uitt (Richard de Witt, Worldviews: An Introduction to the History and Philosophy of Science, second edition), səh. 15. Bununla belə, sahib olduğumuz inam və əqidələr üçün kifayət qədər çoxlu ciddi əsasımız var. Məsələn, İsanın Öz şagirdlərinə Böyük Tapşırığı verərkən dediyi sözlərə diqqət yetirin: “Səmavi Səltənətin bu Müjdəsi bütün millətlərə şəhadət olmaq üçün bütün dünyada təbliğ ediləcək. O zaman son gələcək” (Mat. 24:14). İsanın bu sözləri dediyi vaxt haqqında düşünün. O zaman Onun ardıcıllarının sayı nə qədər idi? Ona inanan və ya Onun Kim olduğunu, nə etməyə hazırlaşdığını başa düşən  neçə nəfər var idi? Roma imperiyasında keçən əsrlər boyunca ilk imanlılar cəmiyyətinin üzləşəcəyi bütün qarşıdurmalar haqqında da düşünün. Bütün bu faktları nəzərə alaraq, İsanın bu sözlərinin nə qədər heyrətamiz olduğunu və bunun bizim Allah Kəlamına etibar etməyimizə necə kömək etməli olduğunu müzakirə edin.  
2. Y. Uaytdan yuxarıda verilmiş sitat üzərində düşünün. Günah probleminin nə qədər universal olduğunu başa düşməyimizə bu necə kömək edir? Hətta mələklər belə İsaya baxmayanda, təhlükə ilə qarşı – qarşıya dayanırlar. Bu nə deməkdir? 

Cümə
12 iyun
Gələcək araşdırmalar üçün: 
“Ruhən yoxsullara Məsih deyir: “Səmavi Padşahlıq onlarındır”. Bu Padşahlıq İsanın dinləyicilərinin düşündüyü kimi, müvəqqəti dünyəvi padşahlıq deyil. Məsih insanlara Öz məhəbbətinin, lütfünün və salehliyinin ruhani padşahlığını açırdı. Məsihin idarəsinin fərqləndirici cəhəti Bəşər Oğluna bənzərlikdir. Onun tələbələri ruhən yoxsul, həlimdirlər, həqiqətin ardınca qaçırlar. Səmavi Padşahlıq onlarındır”, Y. Uayt, “Məsihin Dağüstü vəzi”, səh. 8.
“Biz indi Allahın emalatxanasındayıq. Çoxumuz – daş karxanasının yonulmamış daşlarıyıq. Lakin Allahın həqiqətini qəbul etdiyimiz zaman, onun təsiri bizi dəyişdirir. Həqiqət bizi nəcibləşdirir və bizdən hər cür qeyri – kamilliyi və günahı təmizləyir. Beləliklə, biz Padşahı bütün gözəlliyi ilə görməyə və izzət Padşahlığında təmiz səmavi mələklərlə birləşməyə hazırlaşırıq. Məhz burada, yer üzündə bu iş bizim üçün başa çatmalıdır, məhz burada qəlblərimiz və bədənlərimiz ölümsüzlük üçün hazır olmalıdır”, Y. Uayt, “İmanlılar cəmiyyəti üçün şəhadət”, 2-ci cild, səh. 355, 356.   

Müzakirə üçün suallar:
1. Stiven Vaynberqin kainat haqqında söylədiyi sözləri hamı yaxşı bilir (ya da bunu bilmək kədərlidir): “Kainatı daha çox dərk etdikcə, daha çox mənasız görünür”. Onun bu sözləri böyük səs – küyə səbəb olmuşdu və nəticədə o, dediklərini bir az yumşaltmağa çalışmışdı. Bununla belə, bəzi insanlar kainatın mənasız olduğunu inkar etmək üçün heç bir səbəb görmürlər. “Onun niyə bir mənası olmalıdır ki?” – Harvardlı astronom Marta Heller soruşur. – necə bir məna ola bilər? Bu ki sadəcə fiziki sistemdir, burada nə məna olsun? Bu fikir mənim üçün həmişə ağlasığmaz olub”. Kainat – sadəcə bir sistemdir və üstəlik mənasızdır? İsanın İkinci gəlişini, Allahın Padşahlığının tam və birdəfəlik bərqərar olmasını gözləyən məsihçi olaraq, bu rəylərin arxasında dayanan ideyaya necə cavab verərdiniz? 
2. Hər bir məsihçi nəsli gözləyirdi ki, İsa məhz onların zamanında qayıdacaq, bəzi pastor və müjdəçilər hətta müəyyən tarixlər də vermişdilər. Lakin hamısı yanıldılar. Məsihin qayıtma vaxtını təyin etməkdə pis nə var? 

Cümə axşamı
11 iyun
Şahidlər

Həv. Iş. 1:1-8-i oxuyun. Allahın Padşahlığı haqqında burada hansı vacib həqiqətlər ifadə olunmuşdur? 

Luka öz müjdəsinin davamını ilk imanlılar cəmiyyətinin tarixini qısa şəkildə nəql edərək yazanda hər şeydən çox Allahın Padşahlığı haqqında düşünmüşdü. Bu tarixi yazının ilk sətirlərində, “Həvarilərin işləri” kitabında Luka Allahın Padşahlığı ilə bağlı üç əsas həqiqəti təsdiqləyir.
Birincisi, əmin olun ki, İsa yenidən gələcək. Dirilməsi ilə göyə qalxması arasında keçən 40 gün ərzində Rəbb “Allahın Padşahlığı barəsində” (Həv. Iş. 1:3) danışmağa davam edirdi, yəni çarmıxa çəkilməzdən əvvəl Öz şagirdlərinə öyrətdiyi şeylərdən bəhs edirdi. Çarmıxla və dirilmə ilə bağlı baş verən böyük hadisələr İsanın Padşahlıq haqqındakı təlimində heç bir şeyi dəyişmədi; istənilən halda, 40 gün ərzində dirilmiş İsa şagirdləri Padşahlığın gerçək olduğuna inandırmağa davam edir.
İkincisi, yenidən gələcək İsanı Allahın təyin etdiyi vaxtda gözləyin. Dirildikdən sonra İsanın şagirdləri Ona ciddi və həyəcan doğuran bir sualla müraciət etdilər: “Ya Rəbb, İsraildə Səltənəti indimi bərpa edəcəksən?” (Həv. Iş. 1:6). İsa bu suala cavab vermədi, lakin şagirdlərə kömək etdi ki, bu sualı gerçək işıqda görsünlər: Allah həmişə Allah olaraq qalmalıdır; Onun təfəkkürünü araşdırmaq, Onun planlarının həyata keçəcəyi vaxtı qabaqcadan söyləmək, Onun sirlərinə daxil olmaq - ətin və qanın işi deyil. İzzət Padşahlığının nə zaman bərqərar olacağını O bilir və vaxtı gələndə O bunu həyata keçirəcək (Həv. Iş. 1:7; Mat. 24:36), necə ki, “vaxt tamam olanda” (Qal. 4:4) O, Öz Oğlunu lütf Padşahlığını qurmaq üçün göndərdi. 
Üçüncüsü, İsanın Müjdəsinin şahidləri olun. Məsih şagirdlərin diqqətini naməlum olandan – izzət Padşahlığının gələcəyi vaxtdan – məlum olana və edilməli olana yönəltdi. İkinci gəlişin vaxtı açılmayıb, lakin biz bu izzətli günü gözləməyə və o zamana qədər bizə verilmiş ənamları və qabiliyyətləri “qazanc üçün işə buraxmalıyıq” (Lk. 19:13). Bu o deməkdir ki, Biz İsa Məsihin müjdəsinin “yer üzünün sonuna qədər” hər yerdə yayılmasında iştirak etməliyik (Həv. Iş. 1:8). Bu, öz şəxsi qüvvəmizlə deyil, Müqəddəs Ruhun qüvvəsi ilə həyata keçirməli olduğumuz bir vəzifədir.  Gördüklərinə və eşitdiklərinə şahidlik edən hər kəsə Allah bu qüvvəni vəd edir (ayə 4-8).  
İsanın bu sadiq ardıcılları hələ də Məsihin işinin xarakteri haqqında yanlış anlayışa sahib idilər. Lakin Rəbb yenə də onlardan istifadə etdi. Allahın bizdən istifadə edə bilməsi üçün dünyadakı hər şeyi başa düşməyimiz şərt deyil. Bundan özümüzə hansı dərsi götürə bilərik? 

Çərşənbə
3 iyun
Bəhrə verən şahid olmaq

“Dünya yaranmazdan qabaq” (Ef. 1:4) Ata, Oğul və Müqəddəs Ruh Öz əbədi toplantılarında Xilas planını tərtib etdilər. Yəni, hələ ilk insan yaranmazdan qabaq və əlbəttə ki, ilk insanlar günah etməzdən qabaq, Allahın dünyanın Xilas planı hazır idi. Bu Planın əsasında çarmıx dayanır və çarmıx haqqında xoş xəbər dünyadakı hər bir insana çatdırılmalıdır. Bu şəhadətə görə məsuliyyət hər bir məsihçinin üzərinə düşür.  
“Yerusəlimdə, bütün Yəhudeya və Samariyada, həmçinin yer üzünün qurtaracağınadək hər yerdə Mənim  şahidlərim olacaqsınız” (Həv. iş. 1:8). İsanın son tapşırıqları Rəbbin Öz şahidlərinin fəaliyyətinə ayırdığı vacib rolu vurğulayır.   
Məsihçi şahidlər əkinçi və torpaq haqqındakı məsəldən hansı dərsi götürməlidirlər? Lk. 8:4-15.

Şahidlik edənləri necə bir mükafat və nə vaxt gözləyir? Lk. 18:24-30. 

On mina haqqındakı məsəldə şahidlikdə sədaqət və məsuliyyət haqqında nə deyilir? (Lk. 19:11-27)

Bu ayələrin hər birində şahidlik edənləri və inananları gözləyən təhlükələr, öhdəliklər və mükafatlar təsvir olunur. Bizə təntənəli bir tapşırıq verilmişdir: lakin aldığımız şeyi nəzərə alsaq, əslində bizdən nə qədər az şey gözlənilir! 

Cümə axşamı 
16 aprel
İsanın görünüşünün dəyişməsi

İsanın görünüşünün dəyişməsi barədə hər üç Müjdədən oxuyun (Lk. 9:27-36; Mat. 17:1-9; Mk. 9:2-8). (Peterin özünün bu barədəki hekayəsini də oxuyun və özünün şahidlik təcrübəsinə əsaslanan həvarinin hansı həqiqəti bəyan etdiyinə diqqət yetirin; 2 Pet. 1:16-18). Luka hansı əlavə məlumatı təqdim edir və bu nə üçün vacibdir?

Luka nə Mattanın, nə də Markın yazmadığı incəliklərdən başlayaraq nəql edir: İsa Peteri, Yəhyanı və Yaqubu dua etmək üçün Özü ilə dağa apardı. İsa Öz nəzərini və fikrini Yerusəlimə yönəltdi və qarşısında duran əziyyətli yol haqqında xəbər verdi. İsa əmin olmaq istəyirdi ki, etdiyi hər bir iş Allaha məqbuldur və Onun planına uyğundur. Belə anlarda dua müəyyənlik və əminlik əldə etmək üçün yeganə vasitədir. Dua zamanı İsa ilahi izzətə büründü: “İsa dua edərkən üzünün görünüşü dəyişdi və Onun libası göz qamaşdırıcı ağ rəng aldı” (Lk. 9:29). 
Görünüşü dəyişən İsa Musa və İlyasla “Onun Yerusəlimdə yerinə yetirəcəyi bu dünyadan ayrılması barədə” danışdı (ayə 31). Digər tərcümələrdə “dünyadan ayrılması” sözü “çıxış” sözü ilə ifadə olunmuşdur ki, bu sözü də iki cür başa düşmək olar. 1) Bu, Onun Yerusəlimdə baş verəcək ölümünü nəzərdə tuta bilər, halbuki yunan sözü “çıxış” ölümə işarə etmək üçün az istifadə olunur. Deməli, 2) “çıxış” həm də İsanın tezliklə Yerusəlimdə həyata keçirəcəyi möhtəşəm “çıxışı”, izzətli xilas çıxışını nəzərdə tuta bilər, bu çıxış günahlardan azad edəcək. Azərbaycan dilindəki “dünyadan ayrılmaq” sözü məzmuna daha uyğundur.  
Üçünün söhbəti Allahın razılıq səsi ilə başa çatdı: “Bu Mənim Oğlumdur, seçilmişimdir, Ona qulaq asın!” (ayə 35). Görünüşünün dəyişməsi ilə İsa izzətlə məsh olunur, bu isə Onun Oğulluğunu bir daha təsdiqləyir və xilasın Oğulun həyatı bahasına başa gələcəyini bəyan edir. Ona görə də şagirdlərə göydən göstəriş verilir: Ona qulaq asmaq! Ona itaət və tam sədaqət göstərmədən Onun şagirdi olmaq qeyri – mümkündür.  
Yelena Uayt yazır ki, hər hansı bir mələk yerinə üstünlük “verilmiş”, Allahın taxtının yanında olan bu adamlar (Musa və İlyas) İsa ilə Onun iztirabları barədə danışmağa və Göylərin Ona qarşı şəfqət duyduğuna əminliklə təsəlli verməyə gəlmişdilər. Onların söhbətinin mövzusu dünyanın ümidi və hər bir insanın xilası idi” (“Əsrlərin arzusu”, səh. 425). Beləliklə, o qədər çox insana təsəlli vermiş İsanın Özü belə təsəlliyə və dəstəyə ehtiyac duyurdu. Bu, hətta ruhani cəhətdən ən güclü insanların, liderlərin və rəhbərlərin belə bəzən təsəlliyə, ruhlandırmaya və başqa insanların köməyinə ehtiyacı ola biləcəyini necə açır? Hal – hazırda ağlınıza təsəlli verə, ruhlandıra və dəstək ola biləcəyiniz biri gəlirmi? 

Bazar ertəsi
13 aprel
Allahın Oğlu

“Bəşər Oğlu” və “Allahın Oğlu” – İsanın Kimliyini təsvir etmək üçün Müjdələrdə bu iki addan istifadə olunur. Ilk ad Allahın insan bədənini qəbul etməsinə işarə edir; ikinci ad isə Onun İlahi Üçlüyün ikinci Şəxsiyyəti kimi İlahi təbiətini göstərir. Bu iki ad və ya iki titul birlikdə bizi İsa Məsih möcüzəsi haqqında düşünməyə çağırır: eyni zamanda həm Allah, həm də insan olan Allah haqqında. Bu konsepsiyanı başa düşmək çətindir, lakin bu çətinlik o heyrətamiz həqiqəti və onun təklif etdiyi böyük ümidi zərrə qədər də əksiltmir.  
Lk. 1:31, 32, 35; 2:11. Bu ayələr İsanın Kimliyini bizə necə açır? 
_____________________________________________________________________

Lk. 1:31, 32-də mələk “İsa” adını “Haqq – Taala” ilə bağlayır, “Rəbb Allah Ona Davudun taxtını verəcək”. İsa – Allahın Oğludur.  O, həm də Məsihdir, Davudun taxtını dünyəvi qurtuluşçu kimi deyil, ruhani mənada Xilaskar kimi bərpa edəcək Məsihdir. Yəni, O, sonda şeytanın Allahın taxtını ələ keçirmək cəhdinə son qoyacaq. Mələk çobanlara bəyan etdi ki, axurdakı körpə - “Xilsakardır. Bu, Rəbb Məsihdir” (Lk. 2:11).  
Eyni zamanda “Allahın Oğlu” titulu Məsihin İlahi Üçlükdəki mövqeyini təsdiqləməklə bərabər, yer üzündə ikən İsanın Ata Allah ilə ürəkdən – ürəyə sıx əlaqədə olduğundan xəbər verir.
Lakin Ata ilə Oğul arasındakı münasibətlər bizim Allahla münasibətlərimizdən fərqlidir. Bizim münasibətlətimiz Məsihin həm Yaradan, həm də Xilaskar kimi gördüyü işlərin nəticəsidir, lakin Onun Ataya Oğul kimi münasibəti – üç bərabər əbədi Şəxsiyyətdən birinin münasibətidir.  
İlahi təbiətə malik olan İsa Ata ilə ən sıx əlaqədə idi. 
“İsa: “Ey göylərdəki Atam” deyərək Öz şagirdlərinə xatırladır ki, Öz insan təbiəti ilə O, insanların sınaqlarını bölüşən və iztirablarına şərik olan biri kimi onlarla bağlıdır, Öz İlahi təbiəti ilə isə Əbədi Olanın taxtı ilə bağlıdır”. Y. Uayt, “Əsrlərin arzusu”, səh. 442.     
İsanın tam mənada Allah olması faktı bizim üçün necə bir əhəmiyyət kəsb edir? Bu həqiqət bir çox mənalar daşısa da, ən heyrətamiz mənalarından biri odur ki, İsa Allah ola – ola, Özünü aşağı tutaraq təkcə insan təbiətini qəbul etmədi, həm də bu təbiətlə Özünü bizim uğrumuzda qurban verdi. Burada söhbət Allahdan gedir! Bu həqiqət bizə Allahın əsl xasiyyətini açaraq, necə gözəl bir ümid verir?  

11-17 aprel

İSA MƏSİH KİMDİR?

Şənbə
Araşdırmaq üçün Müqəddəs Kitab ayələri: Lk. 4:16-30, 6:5; Ef. 1:3-5; Lk. 9:18-27; 2 Pet. 1:16-18. 

Yadda saxlanacaq ayə: “İsa onlardan soruşdu: Bəs siz nə deyirsiniz? Sizcə Mən kiməm? Peter Ona cavab verdi: Sən Allahın Məsihisən” (Lk. 9:20). 

İsa Məsih kimdir? 
Bu sual – fəlsəfi və ya ictimai bir tələ deyil. Bu sual insanın özünün kimliyinin mahiyyətinə toxunur, daha da vacibi – onları əbədiyyətdə nə gözlədiyini açır.  
İnsanlar İsanın işlərindən fərəh duya, Onun sözlərinə rəğbət bəsləyə, Onun səbrini yüksək qiymətləndirə, Onun şərə qarşı zorakılıqla cavab verməmək prinsipini dəstəkləyə, Onun qətiyyətliliyini təqdir edə, Onun fədakarlığını tərifləyə və Onun amansız ölümünü ürək sarsıntısı ilə oxuya bilərlər. Bir çox insanlar İsanı dünyanı sahmana salmağa çalışan - ədalətsizliyin mövcud olduğu yerdə ədaləti bərpa etməyə, xəstəliyin olduğu yerdə şəfa verməyə, yalnız iztirabların olduğu yerə təsəlli gətirməyə çalışan yaxşı bir İnsan kimi qəbul etməyə hazırdırlar.
Bəli, İsa ən yaxşı müəllim, inqilabçı, ən yaxşı lider və insan qəlbinin dərinliklərinə baxmağa qadir olan psixoloq adını həqiqətən də ala bilərdi. O, bütün bu adlara və bir çox digərlərinə layiq idi. 
Lakin bu faktların heç biri bizi İsanın Özünün soruşduğu sualın cavabına yaxınlaşdırmır: “Bəs siz nə deyirsiniz? Sizcə Mən kiməm?”
Bu sual cavab tələb edir və bəşəriyyətin taleyi bu cavabdan asılıdır.     

Post has attachment

Dərs 1
28 mart – 3 aprel
İsanın gəlişi

Şənbə
Araşdırmaq üçün Müqəddəs Kitab ayələri: Lk. 1:2, 3; 2 Tim. 3:16; Lk. 1:5-22; Qan. Tək. 18:15; Lk. 2:9-12, 25-32. 

Yadda saxlanacaq ayə: “Çünki Allah üçün mümkün olmayan şey yoxdur” (Lk. 1:37). 

Lukanın müjdəsi ilk növbədə bütpərəstlər üçün yazılmışdır. Luka özü də keçmiş bütpərəst idi (Kol. 4:10-14-ün konteksti bunu nəzərdə tutur), eləcə də Müjdənin ünvanlandığı Teofil bütpərəst olmuşdu. 
Luka həkim olmaqla bərabər, hər şeyin ən xırda təfsilatına varmağı xoşlayan bir tarixçi idi. Müjdəsinin başlanğıcında Luka İsa haqqında həmin dövrün real tarixi kontekstində danışır: Hirod Yəhudeyanın padşahı idi (Lk. 1:5), Avqust Roma imperiyasına hökmranlıq edirdi (Lk. 2:1), kahin Zəkəriyyə isə öz növbəsinə müvafiq olaraq Yerusəlim məbədində xidmət edirdi (Lk. 1:5, 9). 3-cü fəsildə Luka İsanın müjdəçisi Vəftizçi Yəhyanın xidmət etdiyi vaxtla bağlı altı tarixi qeyd edir. 
Beləliklə, Luka İsa haqqında hekayəsini tarixə daxil edir, real insanları, real vaxtları qeyd edir ki, oxucu onun yazdıqlarının doğruluğuna heç bir şübhə etməsin. Oxucular İsanın real olduğunu və Allahın “Xilaskar olan Rəbb İsa Məsih” (Lk. 2:11) vasitəsilə yer üzü tarixinə müdaxilə etdiyini dərk edərək, vəcdə gəlməli və təəccüblənməlidirlər.   

Bazar
29 mart
“Ardıcıllıqla yazmaq...” (Lk. 1:1-3, Həv. iş. 1:1-3)

Həv. iş 1:1-də deyilir ki, “Həvarilərin işləri” kitabını yazmazdan əvvəl müəllif “birinci kitabını” yazır. Bu, eləcə də hər iki kitabın Teofilə ünvanlanması belə bir nəticəyə gəlməyimizə kömək edir ki,onların ikisini də eyni bir müəllif yazmışdır. Hər iki kitaba “Məsihçi imanlılar cəmiyyətinin yaranması və tarixi” əsərinin birinci və ikinci hissəsi kimi baxmaq olar. 1-ci hissə - İsanın həyatı və xidməti haqqında hekayədir (Lukanın Nəql Etdiyi Müjdə), 2-ci hissə isə (Həvarilərin İşləri) – ilkin İmanlılar cəmiyyəti və xoş xəbərin yayılması haqqında hekayədir. 
Müjdə necə yazılmışdır? Lk. 1:2, 3 və 2 Tim. 3:16-nı oxuyun.

Luka Yerusəlim şəhərini və onun ətrafını sarsıdan hadisələr – İsa Məsihlə bağlı hadisələr haqqında yazan çox adamı tanıyırdı. Onun ədəbi əsərləri üçün məlumat mənbəyi “Kəlamı öz gözləri ilə görənlər və Ona xidmət edənlər” (Lk. 1:2)idi – İsanın şagirdlərinə digər müasirlərinə dəqiq istinad olunur. Luka özü bu şahidləri və xidmətçiləri tanıyırdı (məsələn, Paulu və digər həvariləri) və ola bilsin ki, Markın və Mattann yazdığı Müjdələri oxumuşdu. Görünür, Luka özü İsanın həyatının şahidi olmamışdı, lakin Məsihin etibara layiq görülmüş həqiqi ardıcılı idi. 
Matta yəhudi auditoriyası üçün yazırdı, İsanı peyğəmbərliyin icrası olaraq gəlmiş Böyük Müəllim və Yəhudilərin Padşahı kimi təqdim edirdi. O, tez – tez Məsihdə həyata keçmiş Əhdi – Ətiq peyğəmbərliklərinə istinad edir. Mark İsanı Roma auditoriyasına fəaliyyət İnsanı kimi təqdim edirdi. Həkim və bütpərəst  olan Luka isə yunanlara və bütpərəslərə İsanı bütün insanların Xilaskarı, dünyanın Xilaskarı kimi təqdim edirdi. Luka qeyd edir ki, onun əsərinin məqsədinin iki baxışı var: “ardıcıllıqla yazmaq” (Lk. 1:3) və yeni həqiqət əsrində İsada təzahür edən böyük təlimin “doğru olduğunu” (Lk. 1:4) oxuculara çatdırmaq.  
Yazıların Allahdan ilham almış müəllifi Luka öz əsərində digər mənbələrdən də istifadə etmişdi. Bu, çox maraqlı bir faktdır. Görünür, digər mənbələrdən istifadə etməsi onun əsərinin Allahdan ilham almasına və nüfuzuna heç bir mənfi təsir göstərmir. Bu faktdan hansı dərsi götürə bilərik?  
Wait while more posts are being loaded