Post has attachment
Meditation: All Levels of Meditation Lead to the Escapade
Read More: http://www.nirvana-buddhism.com/2018/03/guide-meditation.html

The First State of Meditation
(1st Absorption, Jhana1)
1st Absorption, Jhana1

When our consciousness is with the breathing in and out until reaching the calmness from the Bad Deed Dhamma, this is what we call “Jhana1” or “The First Absorption.” In Jhana1, the negative thoughts, negative feelings, or bad deed concoctions will extinguish naturally. However, the positive thoughts, positive feelings, or un-harmful concoction still exists. One thought (directed attention) and the thought that follows this thought (examination) still exist. But the things that we get are seclusion, peacefulness, rapture, and pleasure.




The Second State of Meditation
(2nd Absorption, Jhana2)

In Jhana2, the bad deed thoughts still exist. They are still thinking about this and that. In Jhana2, all thoughts must be abandoned. We will not estimate the good thoughts. We will also not estimate the bad thoughts. We will let them all extinguish by themselves by often raising consciousness with the breathing in and out. When it goes back to thinking, pull it back with the breathing. If it goes back, pull it back to be with the breathing in and out again. When we do this frequently, it will have the power of not going back automatically. Just relax and practice this often without pressuring or forcing yourself. Only be diligent and have perseverance in raising consciousness with the breathing in and out frequently. When we keep doing this, the Buddha said that “One thought-Examination(the concoction from this thought to another thought)” would extinguish naturally. The thoughts that are still thinking about this and that will extinguish naturally. Then, the meditation will also happen naturally. The rapture and pleasure will follow concertedly in that natural meditation.




The Third State of Meditation (3rd Absorption, Jhana3)

In Jhana3, the thoughts that think about this and that will extinguish naturally when we bring our consciousness to be with the breathing in and out. When the rapture happens, it will not go along with that rapture. Then, the rapture will extinguish naturally. After that, we let the mind to be free. The mind will settle like that naturally. Then, the mind will become naturally neutral because it will not go along with any condition of the mind. The natural neutral mind in Pali is called “Ubekkha”.




The Fourth State of Meditation (4th Absorption, Jhana4)

In Jhana4, when the rapture happens, pleasure happens, and suffering happens, it will not go along with those behaviors and does not have anything to do with things that flicker in the mind. Then, the rapture, the pleasure, and the suffering will extinguish naturally. Joyfulness and non-joyfulness will also extinguish naturally, then, let the mind to be free. The mind will settle like that naturally.

When being in Jhana1, Jhana2, Jhana3, or Jhana4, Buddha said that it can “lead to the escapade” by letting go of the Five Aggregates. In Jhana1, Jhana2, Jhana3, or Jhana4, the Five Aggregates are still active, which are physical perception, feeling, recognition, concoction, and the mind. How can we let go of the Five Aggregates? The Buddha told us to consider according to the truth that:

# The body is impermanence, rotten, the center of diseases, abscess, grief, sickness, difficulty, a thing that borrows from nature, goes back to nature, not attached, suffering when attached, a non-self, and emptiness with no true essence.

# The feeling is impermanence, a thing that borrows from nature, not attached, suffering when attached, a non-self, and emptiness with no true essence.

# The recognition is impermanence, a thing that borrows from nature, not attached, suffering when attached, a non-self, and emptiness with no true essence.

# The concoction is impermanence, a thing that borrows from nature, not attached, suffering when attached, a non-self, and emptiness with no true essence.

# The mind is impermanence, a thing that borrows from nature, not attached, suffering when attached, a non-self, and emptiness with no true essence.

If we keep considering and see the truth like this, it will lead to non-attachment. Non-attachment is the base to reaching escapade. Escapade arises from the mind escaping attachment with the physical, the mind escaping attachment with feeling, the mind escaping attachment with recognition, and the mind escaping attachment with concoction. Lastly, our ego or the adherer that attaches to the mind as “a self” will abandon the mind. This is the Freedom because our ego or the adherer escape from the attachment of the Five Aggregates. In Pali, the escapade is called “Nirvana.” It is a delicate calmness, the ending of all greed, relaxation, and eventually, extinguishment. All these are the escapade.

Just by being calm from the level of Jhana1, Jhana2, Jhana3, or Jhana4, you can escape by letting go of the Five Aggregates as mentioned. If you do not escape in this life, at least you will become a non-returner or those who will escape in the next life. Reaching non-attachment and reaching the cessation of suffering is the path to the immortal element. All of which means “Nirvana”. Those who reach the meditation level of Jhana1, Jhana2, Jhana3, or Jhana4 can escape with these behaviors. (Tripitaka Nawakanibat Angkhuttaranikai, Book No. 23, Pages 438-444, Item No. 240.)




The Right Concentration

The Buddha said that those who reach the meditation level of Jhana1-Jhana4 can lead the mind to nirvana by using great wisdom. It is a thorough wisdom in the cessation of suffering. Those who have the inward action and understand the great wisdom thoroughly are those who are prospering in “the right concentration” or a “converted person”. (Tripitaka Panchakanibat Angkhuttaranikai, Book No. 22, Pages 26-30, Item No. 28.) It is called a “converted person” because when the person reaches the meditation level of Jhana1-Jhana4, then they lead the mind to nirvana, to escape, in the present.




The Prosperous Right Concentration

The Buddha further said that those who reach the meditation level of Jhana1-Jhana4 can lead the mind for the cessation of suffering. That person is in “the right concentration” or a “converted person.” What are the things in “the prosperous right concentration”? The Buddha said that there are 7 things and these 7 things are the components of the “the prosperous right concentration.” Those who are in this “prosperous right concentration” will have these 7 things together automatically. These 7 things are the right understanding

# (Sammathitthi) that can lead the mind to nirvana, to escape, for the cessation of suffering in the present, the right thought

# (Sammasangkappa) that can lead the mind to nirvana, to escape, for the cessation of suffering in the present, the right speech

# (Sammawacha) that can lead the mind to nirvana, to escape, for the cessation of suffering in the present, the right action

# (Sammakammanta) that can lead the mind to nirvana, to escape, for the cessation of suffering in the present, the right livelihood

# (Samma-Achiwa) that can lead the mind to nirvana, to escape, for the cessation of suffering in the present, the right effort

# (Sammawayama) that can lead the mind to nirvana, to escape, for the cessation of suffering in the present, and the right mindfulness

# (Sammasati) that can lead the mind to nirvana, to escape, for the cessation of suffering in the present.

This is the unity of mind. This is the perseverance of mind. These 7 things are automated components within the mind when that person leads the mind for nirvana or for escapade. (Tripitaka Phra Phutthaphasit Mahawanrawak Sangyuttanikai, Book No. 19, Pages 25-26, Item No. 81-83; Uphariphannat Matchimanikai, Book No. 14, Page 180, Item No. 252-253.)




Just by having the natural meditation, you can escape.

There is one meditation that has no name. The writer called this meditation “Natural Meditation”. Buddha stated that:

# It is the meditation that does not come from “staring at the ground”.

# It is the meditation that does not come from “staring at the water”.

# It is the meditation that does not come from “staring at the fire”.

# It is the meditation that does not come from “staring at the wind”.

# It is the meditation that does not come from “entering and dwelling in the base of the infinity of space”.

# It is the meditation that does not come from “entering and dwelling in the base of the infinity of consciousness”.

# It is the meditation that does not come from “entering and dwelling in the base of nothingness”.

# It is the meditation that does not come from “entering and dwelling in the base of neither-perception-nor-non perception”.

# It is the meditation that is deprived of “the inward action in this world and the inward action in another world”.

# It is the meditation that “does not take the inward action in things that we see, hear, or feel”.

# It is the meditation that “does not take the inward action in things that we have enlightened and attained”.

# It is the meditation that “does not take the inward action in things that we have sought and followed”.

All of these are one of the recognition, which are the delicate calmness, the ending of all sufferings, the ending of all greed, relaxation, and eventually, extinguishment. All of these are the liberation. In Pali, it is called “Nirvana.” (Tripitaka Akathotsakanibat Angkhuttaranikai, Book No. 24, Page 343, Item No. 214.) This is “natural meditation” that comes from the calmness and lead to the immortal element or “Nirvana”. Reaching non-attachment and reaching the cessation of suffering can immediately lead to nirvana at present.




The Fifth State of Meditation (5th Absorption, Jhana5)

When calming until reaching the level of Jhana5, recognition of forms will extinguish, physical feeling will extinguish, the feeling of the breathing in and out will extinguish, and a faint feeling of resistance that, when encounters the things that flicker in the mind, will not match with recognitions we’re familiar with, like muddy water that suddenly becomes clear despite the flickering that continues to occur. If it has extinguished, it will not pay attention to other recognitions. When all recognitions disappear, it means that the person is “doing the inward action that enters and dwells in the base of the infinity of space.” It means that the person has reached the meditation level of “Akasananchayatana”.




The Sixth State of Meditation
(6th Absorption, Jhana6)

When we go beyond “entering and dwelling in the base of the infinity of space” until seeing the cause that is hidden behind the action that “the space is infinity,” it is “mind, heart, and spirit.” When we see the cause that is hidden behind the action of “the space is infinity”, we enter to find the ending again by “entering and dwelling in the base of the infinity of mind.” It means that we have reached the meditation level of “Winyananchayatana”.




The Seventh State of Meditation (7th Absorption, Jhana7)

When we enter and dwell in the base of the infinity of mind, at the end the spirit is emptiness and appears to be nothingness. Therefore, it catches the emptiness and nothingness form as the principle of “enter and dwell in the base of nothingness”. This shows that we have reached the meditation level of “Akinchanyayatana”.




The Eighth State of Meditation (8th Absorption, Jhana8)

When we keep “entering and dwelling in the base of nothingness”, it has reached the end because there is something flickering in that nothingness. That thing is the “recognition.” When reaching the end, we will see the “entering and dwelling in the base of neither-perception-nor-nonperception.” In Pali, the meditation level is called “Newasanyanasanyayatana.” You have to go out of the meditation and go in again. Go in and out like this often until seeing the remaining condition.




The Ninth State of Meditation (9th Absorption, Jhana9)

From the meditation level of entering and dwelling in the base of neither-perception-nor-nonperception, now it leads to the elaboration, delicate, relaxation, and extinguishment of all recognition. This meditation level is more elaboration and more delicate until seeing the relaxation and the extinguishment of all recognition. Only the mind is immersed with the concoction.

When being in Jhana5, Jhana6, Jhana7, or Jhana8, Buddha said that it “can lead to the escapade” by letting go of the remaining four of the Five Aggregates. In Jhana5, Jhana6, Jhana7, or Jhana8, the remaining four of the Five Aggregates are the feelings, the recognition, the concoction, and the mind. How can we let go of the remaining four of the Five Aggregates? Buddha said that it should be considered according to the truth that:

# In Jhana5, Jhana6, Jhana7, or Jhana8, consider according to the truth that the feelings are impermanence, things that borrow from nature, not attached, suffering when attached, has a non-self, and emptiness with no true essence.

# In Jhana5, Jhana6, Jhana7, or Jhana8, consider according to the truth that the recognitions are impermanence, things that borrow from nature, not attached, suffering when attached, has a non-self, and emptiness with no true essence.

# In Jhana5, Jhana6, Jhana7, or Jhana8, consider according to the truth that the concoctions are impermanence, things that borrow from nature, not attached, suffering when attached, has a non-self, and emptiness with no true essence.

# In Jhana5, Jhana6, Jhana7, or Jhana8, consider according to the truth that the mind is impermanence, things that borrow from nature, not attached, suffering when attached, has a non-self, and emptiness with no true essence.

Consider according to the truth like this and see according to the truth like this, then it will lead to non-attachment. Non-attachment is the base to the escapade. It is the escapade because the mind gets away from the attachment to feelings, It is the escapade because the mind gets away from the attachment to recognitions (this is the behavior of Jhana8 as well), It is the escapade because the mind gets away from the attachment to concoctions (this is the behavior of Jhana9 as well), and lastly, our ego or the adherer that adheres to the mind as “a self” gets away from the mind. Therefore, it is the escapade or the escape from the attachment in the remaining four of the Five Aggregates. In Pali, this escapade is called “Nirvana.” It is a delicate calmness, the ending of all sufferings, the ending of all greed, relaxation, and eventually, extinguishment. All these are the escapade.

Just be calmed until reaching the level of Jhana5, Jhana6, Jhana7, or Jhana8; you can escape by letting go of the remaining four of the Five Aggregates as mentioned. As for Jhana9, it is to let go of the remaining two of the Five Aggregates. When the mind gets away from attachment with concoction, it is the escapade. If not escaping in this life, at least you will become a non-returner. You will be a person who will definitely escape in the next life because reaching non-attachment or reaching the cessation of suffering is the path to the immortal element. All of which means “Nirvana.” Those who reach the meditation level of Jhana5, Jhana6, Jhana7, Jhana8, or Jhana9 can escape with these behaviors. (Tripitaka Nawakanibat Angkhuttaranikai, Pages 438-444, Item No. 240.)

Post has attachment
Meditation: Breathing Meditation; The Four Perceptions of Formless
Read More: http://www.nirvana-buddhism.com/2018/02/fifth-to-ninth-state-of-meditation.html

Jhana5 (Space is infinite)

Buddha never spoke about Jhana5 to Jhana9, it was writers who used the term “Jhana5-Jhana9” to show the continuation from “Jhana1-Jhana4.” In Jhana5-Jhana9, Buddha called it “The Perceptions of Formless,” which means abstract recognition or recognition of the things that flicker in the mind. It is not a process of focusing into that condition, but it is the recognition that this is “a condition.” In Jhana1-Jhana2, the body is in one form, we still recognize physical emotions, such as pain, itchiness, hot, cool, and cold. However, when it is calm until reaching Jhana3, we recognize that the body exists but we feel like we have no body. The physical emotions, such as pain, itchiness, hot, cool, and cold, will naturally extinguish. We will breath in and out as one with the body. It is the “conditions of the body” that cannot be touched. When it is calm until reaching Jhana4, the breathing will be vey soft. Anyone who feels frightened and afraid of death will take a deep breath and will go down to Jhana3 immediately. In fact, the breathing still exists in all 9 levels of meditation. However, it will become softer according to the calmness in each level. Then, when we are calm until reaching the level of Jhana4, the breathing in and out will be very soft. The mind cannot catch this breathing in and out as the body. Therefore, it turns to catch the internal conditions in which it is stated that “the internal calmness, peacefulness, and persistence is one with the body.” Then, when it is calm until reaching Jhana5, the recognition of form has extinguished. This means that Jhana4 that used to catch the internal conditions in which it is stated that “the internal calmness, peacefulness, and persistence is one with the body” has also extinguished. Therefore, this Jhana cannot be called Jhana because Jhana means focus. When the physical emotions are extinguished, the feeling of breathing in and out is extinguished. So, the form is extinguished. Therefore, Jhana5 should be named as “enter and dwell in the base of the infinity of space” as Buddha called it “Akasananchaiyatana (Space is infinite).”

In summarizing meditation at the level of “enter and dwell in the base of the infinity of space” if you would like to know whether you have reached this level or not, observe whether your physical emotions have extinguished. Have you lost the sensation of breathing in and out? Do you have a feeling of resistance that when it encounters the things that flicker in the mind, it seems unfamiliar with your past memories and has this extinguished too? The symptom is like muddy water which will become clear like it used to be, but will still flicker often. If this is extinguished, it will not care for other recognitions. When everything is extinguished, it means that the person is “enter and dwell in the base of the infinity of space,” which means that the person has reached the meditation level of “Akasananchaiyatana.” However, if the internal has not been extinguished much, “the conditions of the body” of recognition can intervene at all times. In the meditation level of “enter and dwell in the base of the infinity of space,” our “a self, an ego” or “the adherer” will still adhere to this mind as “a self” at all times.

# In the meditation level of “enter and dwell in the base of the infinity of space,” the physical emotions are extinguished. The feeling of breathing in and out is extinguished. However, when going out of the meditation, the mind will still be attached to the body.

# In this meditation level, the emotions still exist but they are immersed in the “enter and dwell in the base of the infinity of space.” However, when going out of the meditation, the mind will be attached to emotions.

# In this meditation level, recognition still exists but it is immersed in the “enter and dwell in the base of the infinity of space.” However, when going out of the meditation, the mind will be attached to recognition.

# In this meditation level, concoction still exists but it is immersed in the “enter and dwell in the base of the infinity of space.” However, when going out of the meditation, the mind will be attached to concoction.

# In this meditation level, the mind is still working. It is still concocting that “the space is infinite.” However, when going out of the meditation, the new mind will be attached to with the body, emotions, recognition, concoction, or the things that flicker in the mind.

These are behaviors of those who reach the meditation level of “Akasananchaitana (Space is infinite)” or Enter and dwell in the base of the infinity of space in Thai translation. Those who have reached this meditation level will have these behaviors.

Jhana6 (Consciousness is infinite)

When continually going through “enter and dwell in the base of the infinity of space,” we can cross over this meditation level until reaching another. In this level, the writer called it as “Jhana6” to show the continuity of the article. In fact, Jhana6 is not Jhana because it does not come from focusing, but from the “inward action.” We need to understand that “Mind, Heart, and Spirit” are the same thing. Those who do not understand can follow (Buddha Teachings: “Mind, Heart, and Spirit” How do they happen? How do they work?) Then, when we cross over from “enter and dwell in the base of the infinity of space” until seeing the principle that overlaps behind the action of “the space is infinite,” which is “Mind, Heart, and Spirit.” All of these are the same body, the same thing. However, the young generation has called it differently. For example: Heart, Conscious, and Original Mind, etc. In this meditation level, one sees the causes that overlap from behind and dictates from behind and performs the action again to find the ending, which is “Enter and dwell in the base of infinite consciousness.” Buddha called this meditation level “Winyananchaiyatana (Consciousness is infinite)”

In summarizing this meditation level of “enter and dwell in the base of the infinity of consciousness”, if you would like to know whether you have reached this meditation level or not, observe yourself whether you see the causes that overlap behind the action of “enter and dwell in the base of the infinity of space” or not. If we see it, take action to find the ending again by “enter and dwell in the base of the infinity of consciousness.” This shows that we are in the meditation level of “Winyananchaiyatana.” However, if the inward extinguishing is not enough, the recognition of “enter and dwell in the base of the infinity of consciousness” can always intervene. In this meditation level, our “a self, an ego” or “the adherer” still adheres to this mind as “a self” at all times.

# In the meditation level of “enter and dwell in the base of the infinity of consciousness,” the physical emotion has extinguished. The feeling of breathing in and out is extinguished. However, when going out of the meditation, the mind will still be attached to the body.

# In this meditation level, the emotions still exist but immersed in “enter and dwell in the base of the infinity of consciousness.” However, when going out of the meditation, the mind will be attached to emotions.

# In this meditation level, recognition still exists but immersed in “enter and dwell in the base of the infinity of consciousness.” However, when going out of the meditation, the mind will be attached with recognition.

# In this meditation level, concoction still exists but immersed in “enter and dwell in the base of the infinity of consciousness.” However, when going out of the meditation, the mind will be attached to concoction.

# In this meditation, the mind is solely working. The mind is searching in its own mind. The mind is finding the ending of its own mind. When going out of the meditation, the new mind will be attached to the body, emotions, recognition, concoction, and the things that flicker in the mind.

These are behaviors of those who reach the meditation level of “Winyananchaiyatana” or “enter and dwell in the base of the infinity of consciousness” in Thai translation. Those who have reached this meditation level will have these behaviors.

Jhana7 (There is nothing)

When we continue with “enter and dwell in the base of the infinity of consciousness,” we can cross over this meditation level into another level. In this level, the writer calls it “Jhana7” to show the continuity of the article. In fact, Jhana7 is not Jhana since it does not come from focusing but from the “inward action.” Then, when we cross over from “enter and dwell in the base of the infinity of consciousness,” we still do not see the “a self, an ego” or “the adherer” that still adheres to the spirit as “a self” at all times. (Those who do not understand this can follow Buddha Teachings: Spirits do not reborn as we have misunderstood for more than 2,500 years) Therefore, we cross over “this” into “enter and dwell in the base of nothingness.” Buddha called this meditation level “Akinchanyayatana (There is nothing).”

In summarizing the meditation level of “enter and dwell in the base of nothingness”, if you would like to know whether you have reached this level of meditation, observe yourself to see whether while performing the inward action to find the ending of the spirit and the spirit is empty and you cannot find the essentiality (Tripitaka, Khanthawarawak Sangyuttanikai, Book No. 17, Page 173, Item 246) (Those who do not understand this can follow Buddha Teachings: “Mind, Heart, and Spirit” How do they happen? How do they work?), that you find emptiness and the condition with no essentiality as the principle of “enter and dwell in the base of nothingness.” This shows that we are in the meditation level of “Akinchanyayatana.” However, if the inward extinguishing is not enough, the recognition of “enter and dwell in the base of the infinity of consciousness” will always intervene. Also, the meditation in this level still cannot see “a self, an ego” or “the adherer” that adheres behind the spirit that is “a self” at all times.

# In the meditation level of “enter and dwell in the base of nothingness,” the physical emotion is extinguished. The feeling of breathing in and out is distinguished. However, when going out of the meditation, the mind will still be attached to the body.

# In this meditation level, the emotion still exists but immersed in “enter and dwell in the base of nothingness.” However, when going out of the meditation, the mind will be attached to emotion.

# In this meditation level, recognition still exists but immersed in “enter and dwell in the base of nothingness.” However, when going out of the meditation, the mind will be attached to recognition.

# In this meditation level, concoction still exists but immersed in “enter and dwell in the base of nothingness.” However, when going out of the meditation, the mind will be attached to concoction.

# In this meditation level, it is the effort of “Leaving the Mind” by “enter and dwell in the base of nothingness,” but the mental state can always intervene. When being careless, the mind will naturally form into the mental state which occurs often since the dictator behind the mind cannot be seen. It adheres to each mind as “a self” at all times. When going out of the meditation, the new mind will be attached to the body, emotion, recognition, concoction, or the things that flicker in the mind.

These are the behaviors of those who are in the meditation level of “Akinchanyayatana (There is nothing)” or “enter and dwell in the base of nothingness” in Thai translation. Those who have reached this meditation level will have these behaviors.

Jhana8 (Neither-perception-nor-non perception)

When we continue with “enter and dwell in the base of nothingness,” it reaches to the end since there is still something flickering in the nothingness. It is the “recognition.” The meditation level in which it can see or cannot see the recognition is called “Jhana8” by the writer to show the continuity of this article. In fact, Jhana8 is not Jhana because it does not come from focusing but from the “inward action.” Then, when it reaches the end of “enter and dwell in the base of nothingness” until reaching enter and dwell in the base of neither-perception-nor-non perception, Buddha called this meditation level “Newasanyasanyayatana (Neither-perception-nor-non perception)” (Tripitaka, Nawakanibat Angkhuttaranikai, Book No. 23, Pages 438-444, Item 240).

Buddha stated further that when reaching the meditation to this level, go out of the meditation and then go back into the meditation. Always go in and out to see the remaining, the “inward action” is not complete. There are still some conditions that often flicker for us to see, which is the mind that settles in the emotions, sometimes the mind settles in the recognition, and sometimes the mind settles in the concoction. This is the reason why this meditation level has the recognition and does not have the recognition.

# When the mind that is with the recognition extinguishes, sometimes it attaches to emotions, or sometimes it attaches to concoction, which will make you think that there is no more recognition.

# Sometimes, when the mind that is with the emotion extinguishes or the mind that is with the concoction extinguishes, the mind can attach to recognition again, which will make you think that there is no more recognition.

In summarizing this meditation level, if you would like to know whether you have reached this meditation level or not, observe yourself if it has reached the end, does it “enter and dwell in the base of neither-perception-nor-non perception” or called “Newasanyasanyayatana (Neither-perception-nor-non perception) in Pali. Go out of the meditation and go in the meditation. Always go in and out until seeing the remaining conditions. However, this meditation level cannot see “a self, an ego” or “the adherer” that adheres with the mind as “a self” at all times. Those who have reached this meditation level will have these behaviors.

Jhana9 (Enter and dwell in the cessation of perception and feeling)

When “enter and dwell in the base of neither-perception-nor-non perception” until the end and you see that there is still the condition of something flickering, Buddha told us to go out of the meditation and go in again. Always go in and out of the meditation to see the remaining, the incomplete “inward action.” There is something that still flickers “inward action” is not complete. There are still some conditions that often flicker for us to see, It is the “Recognition.” From mediating to a level where the recognition is there and the recognition is not there, it moves forward to refinement, relaxation, and the extinguishment of all recognitions. This level of meditation is more refinement and more delicate until experiencing relaxation and the extinguishment of all feelings. However, the meditation in this level cannot be nirvana because the mind is very refinement and very delicate until seeing the mental state. However, in that mental state, those who are in the meditation level cannot know that, the seizure of the “inward condition”, the seizure of the pureness of mind, and the entering of the pure spirit as the sanctuary as a safe place. It is one of the concoction. It is the mind residing in the concoction with “a self, an ego” or “the adherer” to adhere to that mind at that time as “a self” at all times. The immersion in this meditation level and the adherence in the pureness of the mind are called “nirvana”, “liberation” or “freedom”. It is the delusion that cannot go out of the suffering because it still adheres to the mind as nirvana without pondering by oneself that “Mind, Heart, and Spirit” is not going into nirvana. (Those who do not understand this part can follow Buddha Teachings: Spirit is not reborn as we have misunderstood for more than 2,500 years) To be released completely, “Leave the Mind.” The remaining condition in this meditation level is the mind and the concoction. Those who are in this meditation level and want to be nirvana must do the following:

# Always go in and out of this meditation level until seeing that the mind is immersed into the same principle as the concoction and “Leave the Mind.” The concoction will naturally extinguish.

# Study buddha’s teachings to further the release to see the working of the mind and the concoction, then let go properly. If you do not listen to the “how to be nirvana’s teachings”, you cannot be released. Though you go out of this meditation level and use the life properly, the mind will not adhere to the emotion, the mind will also not adhere to the recognition, but the mind will adhere to the concoction as a safe place as “the pureness of mind,” “having ourselves in the pureness,” and “having a self in the mind.”

In summarizing this meditation level, if you would like to know whether you have reached this level of meditation, observe yourself whether the recognitions has extinguished and all emotions have extinguished. If they are all extinguished, it means that the person has reached the meditation level of “enter and dwell in the cessation of perception and feeling.” However, this meditation level cannot see “a self, an ego” or “the adherer” that adheres to that mind during that time as “a self” at all times.

All that has been mentioned since Jhana5-Jhana8 is the explanation of the level of the inward calmness as “the intriguing inward action.” From Jhana5-Jhana8, the young generation has called it “The Jhanas of formless.” However, Buddha never mentioned this and buddha called Jhana5-Jhana8 “The Perceptions of formless” because the inward calmness in these 4 levels is one of the recognitions that the spirit has settled in the emotion, the spirit has settled in the recognition, the spirit has settled in the concoction. Therefore, Buddha called it “The perceptions of formless.” Jhana9 is not included in the perceptions of formless because all emotions and recognitions are extinguished. Only the mind that is immersed with the concoction still remains. Those who have reached this level of meditation will have these behaviors. Continue in (Meditation: All meditation levels can lead to the release).

Post has attachment
Breathing Meditation
Meditation: Breathing Meditation
Read More: http://www.nirvana-buddhism.com/2018/02/first-to-fourth-state-of-meditation.html

According to “Dhamma Practice: One Thought is One Moment of Mind”, towards the end of this article, it talks about “Let the mind stop within, practice having one persistent emotion, then our mind will not be distracted” (Tripitaka Thewawitakkasut Sihanawak Munpannanat Matchimanikai, Book No. 12, Page 232, Item 242). Many people may wonder how to do this? Buddha taught about living by breathing in and out (Anapanasati), which will stop our mind to stay within and provide one persistent emotion. We can practice this with every movement in our daily life. We can do meditation, walking meditation, or do it in a way that permeates our daily routine that no one knows you are meditating, with the following methods.




Breathing Meditation
Consciousness of Breathing is Meditation

Consciousness of Breathing is Meditation



If you have a private area where no one can disturb you, you can do meditation. Find a peaceful spot that is serene and comfortable with good ventilation. Bend your legs in the position of meditation. If you have difficulty sitting in this position, you can sit on a chair. Sit straight and raise your consciousness by breathing in and out. Be conscious of your breathing while you inhale. Be conscious of your breathing while you exhale. When taking long breaths in, be aware that you are taking long breaths in. When taking long breaths out, be aware that you are taking long breaths out. When taking short breaths in, be aware that you are taking short breaths in. When taking short breaths out, be aware that you are taking short breaths out. Maintain your consciousness while breathing in and out. Buddha stated that those who practice this, “if even for the lasting of a finger-snap, a person should practice the mindfulness of breathing”, which means that in only a split second, he can tell that that person is not far from superconsciousness. Those who can maintain consciousness of breathing in and out is a Jhana person (Tripitaka Balisiamrat Ekkanibat Angkhuttaranikai, Book No. 20, Page 54, Item 224).




The first state of meditation (Jhana1)
Jhana1

The first state of meditation

When frequently practicing breathing in and out, we will get the effective result of merits. When doing meditation, find a peaceful spot that is serene and comfortable with good ventilation. Bend the legs in the position of meditation. Those who have a difficult time sitting in this position can sit on a chair. Sit straight and relax. Place the right hand on top of the left hand or place the hands loosely on the lap. Make yourself comfortable. No need for Phut-Tho incantation. No rising-falling incantation. No need to count beads. No need for any instruments. Those suggestions were from a later generation. Buddha never taught this. Raise your consciousness with breathing in and out. Be conscious when breathing in. Be conscious when breathing out. Maintain your consciousness of breathing in and out. Buddha stated that a person who does so will have peace of mind from the 5 binders or 5 bondages of the mind.





The 5 bondages are satisfaction, love, desire, passion, and ambition. (Tripitaka Balisiamrat Phraphutthaphasit Thasoknobat Angkhuttaranikai, Book No. 24, Page 19, Item 16). Buddha stated further that when your consciousness is with breathing in and out, that person will have peace of mind from love, desire, passion, and ambition. These 5 bondages are called “peacefulness from thoughts that bind the mind (Kammawitok)”. What follows when a person is conscious of their breathing in and out is that he/she will be peaceful from 2 evil thoughts, which are “peacefulness from thoughts of vengeance (phayapatwitok)” and “peacefulness from thoughts of exploitation (Wihingsawitok)”. These evil thoughts can be followed in “Dhamma Practice: One Thought is One Moment of Mind”.





When our consciousness is with breathing in and out until becoming peaceful from all evil thoughts, Buddha stated that this is the first state of meditation of Jhana1. With Jhana1, negative thoughts, negative emotions, or evil concoctions will extinguish naturally. However, the thoughts still exist. “One thought” in Pali is called “WiTok” and “the concoction from this thought to another thought” in Pali is called “examination”. Thoughts can be categorized into 2 categories, which are merit thoughts and evil thoughts. In Jhana1, all evil thoughts will extinguish naturally, but merit thoughts remain. Concoction will still exist but in a positive way.





Therefore, Jhana1 means a level of peacefulness that is capable of leaving evil thoughts. However, the mind still recognizes the bondages of the mind and may frequently relapse when being absent-minded or forgetting to raise consciousness with breathing in and out. In Jhana1, a self, an ego or adherer still adheres to this mind as “a self” continually. Sometimes while our consciousness is with breathing in and out, if we are absent-minded, the mind that is with the breathing in and out will extinguish. When we have consciousness through breathing in and out, a new mind is created extinguishing the old one. The functioning of the mind can be followed in Dhamma Practice: “Thought, Mind, and Spirit” How do they happen? How do they work?”,





Sometimes when we are absent-minded, the mind that is with the breathing in and out will extinguish and a new mind will be created attaching itself to our body. By bringing our consciousness back through breathing in and out, we create a new mind replacing the old one as we extinguish thoughts with the body.


Sometimes when we are absent-minded, the mind that is with the breathing in and out will extinguish and a new mind will be created attaching itself to emotions. By bringing our consciousness back through breathing in and out, we create a new mind replacing the old one as we extinguish emotions.


Sometimes when we are absent-minded, the mind that is with the breathing in and out will extinguish and a new mind will be created attaching itself to recognition. By bringing our consciousness back through breathing in and out, we create a new mind replacing the old one as we extinguish recognition.


Sometimes when we are absent-minded, the mind that is with the breathing in and out will extinguish and a new mind will be created attaching itself to concoction. By bringing our consciousness back through breathing in and out, we create a new mind replacing the old one as we extinguish the concoction.


Sometimes when we are absent-minded, the mind that is with the breathing in and out will extinguish and a new mind will be created attaching itself to the things that flicker in our mind. By bringing our consciousness back through breathing in and out, we create a new mind replacing the old one as we extinguish the things that flicker in our mind.




In summarizing Jhana1, if you would like to know whether you have achieved Jhana1, observe yourself whether you still have thoughts about the bondages of the mind? Do you still have thoughts about vengeance? Do you still have thoughts about exploiting other people? If the answer is no, you have achieved Jhana1. If you walk, stand, lay down, or sit with no evil thoughts, then you have achieved Jhana1. However, in Jhana1, the thoughts still exist. “One thought” in Pali is called “WiTok” and “the concoction from this thought to another thought” in Pali is called “examination”. The WiTok-WiJarn (thought-examination) still exist and you may still think about those things whether positive thoughts or merit thoughts: Think to escape the bondages of the mind (nekkhammawithok), think in a way that is non-vengeful to others (apphayapatwitok) or think in a way that is non-exploitative to others (awihingsawitok). However, all of these are still thoughts because in Jhana1, the 5 Aggregates still exist. The behavior of the 5 Aggregates is that when being absent-minded, the mind will be attached to the body, emotions, recognition, concoction, and things that flicker in the mind. However, Jhana1 is peace, control, and solitude as well as rapture and happiness. Those who achieve the first state of meditation or Jhana1 will have these behaviors.




The second state of meditation (Jhana2)
Jhana2

The second state of meditation

When frequently practicing breathing in and out until becoming an expert, we do not always have to start with one and then two since Buddha never forbade this. When we raise consciousness by breathing in and out, we can skip a level. If we have the expertise, we do not have to start from Jhana1 to Jhana2. You can jump to Jhana2. Why is that? Because in Jhana1, we only get rid of evil thoughts but merit thoughts still exist and we still think about those things. The easy way to jump into Jhana2 is to get rid of all thoughts, including both good and bad thoughts. Extinguish all thoughts by raising consciousness through breathing in and out. When your thoughts begin to return, focus on the flow of your breathing, again and again, and your thoughts will eventually extinguish. Practice regularly. Relax and do not put pressure or force yourself. Only diligence and perseverance can bring consciousness with breathing in and out. Buddha stated that “thought-examination” will extinguish naturally, which means the thoughts that make you think this and that will disappear on their own and rapture and happiness will follow naturally through meditation (Tripitaka Mahawarawak Sangyuttanikai, Book No. 19, Pages 400-404, Items 1327-1345).







In summarizing Jhana2, if you would like to know whether you have achieved Jhana2, observe yourself whether your thoughts are all extinguished. If they are all extinguished and do not go back and flow and you are focused and feel rapture and happiness naturally from meditation, it means that that person is “a person in Jhana2”. However, in Jhana2, a self, an ego or adherer still adheres to this mind as “a self” at all times. Also, in Jhana2, the recognition of thoughts can still interfere when we are absent-minded or lack concentration.



When our thoughts are extinguished but the 5 Aggregates are still active, though the mind does not stay with the body even though thought is extinguished, the mind will settle with the breathing in and out. It is like the breathing in and out is a part of our body. When we go out of the meditation, the mind that is with the breathing in and out will extinguish and the new mind will be attached to the body as before.


When our thoughts are extinguished, we do not have feelings of distress, we feel indifferent and happy. Our feelings will settle with the breathing in and out, like the breathing in and out is one of our emotions. When we go out of the meditation, the mind that is with the breathing in and out will extinguish and the new mind will be attached to emotion as before.


When our thoughts are extinguished but recognition still exists, it will settle with the breathing in and out, like the breathing in and out is one of our memories. When we go out of the meditation, the mind that is with the breathing in and out will extinguish and the new mind will be attached to recognition as before.




When our thoughts extinguish but concoction still exists, it will be with rapture and happiness and settle with the breathing in and out. It is like the breathing in and out is one of the concoctions. When we go out of the meditation, the mind that is with the breathing in and out will extinguish and the new mind will be attached to concoction as before.


When our thoughts extinguish but our mind is still working, it will settle with the breathing in and out. It is like the breathing in and out is one of the minds with “a self, an ego” or “adherer”. This new adhering mind is called “a self”. When we go out of the meditation, the mind that is with the breathing in and out will extinguish and the new mind will be attached to the body, emotion, recognition, concoction, or the things that flicker in our mind as before.


However, in Jhana2, thoughts will be extinguished. A natural focus will occur. Rapture and happiness will occur as an internal purifier and unification of mind will occur. Those who achieve Jhana2 will have these behaviors.






The third state of meditation (Jhana3)
Jhana3

The third state of meditation

When frequently practicing breathing in and out until becoming an expert, we do not need to start from one to two and then three because Buddha never forbade this. When we raise consciousness by breathing in and out, we can skip the levels. If we have the expertise, we do not have to start from Superconscious1 to Superconscious2 to Superconscious3. We can jump to Superconscious3 straightaway. The easy way to jump to Superconscious3 is to extinguish the thoughts by raising consciousness with breathing in and out. The thoughts about these and those matters will extinguish naturally. When the consciousness is with breathing in and out and when rapture occurs, do not follow the rapture. The rapture will extinguish naturally. Then, free the mind and the mind will settle naturally. After that, the mind will be neutral naturally because it will not flow with any conditions of the mind. This natural neutral mind in Pali is called “equanimous”.



In summarizing Superconscious3, if you would like to know whether you have achieved Superconscious3, observe yourself whether your mind is free. Does it stop flowing along with those conditions that roam in and out? If it has stopped flowing, has it stopped moving in and out? When the mind is settle, a natural neutral will occur. It will show that that person is “a person who has achieved Jhana3”. However, in Jhana3, the recognition of rapture can interfere when we lack consciousness and concentration. Also, in Jhana3, “a self, an ego or adherer” still adheres to the mind as “a self” at all times.




In Jhana3, the mind will not flow with the condition of the body. You will feel like you do not have a body. Physical ache, itch, hot, cool, and cold will extinguish naturally. However, there is another type of body, which is called “conditions of the body”. This means that the body is in a condition that cannot be touched because it is not in the physical form whereby breathing in and out is considered to be one of the bodies. When we go out of the meditation, the mind that is with the breathing in and out will extinguish and the new mind will be attached to the body as before.


In Jhana3, the mind will not flow and move but emotions still exist. Where is the emotion? It is in the adherence and the natural neutral. It is equanimous with consciousness and awareness. When we go out of the meditation, the mind that is with the breathing in and out will extinguish and the new mind will be attached to emotion as before.


In Jhana3, recognition still exists. Where is it? It is in the consciousness and awareness. When we go out of the meditation, the mind that is with the breathing in and out will extinguish and the new mind will be attached to recognition as before.


In Jhana3, concoction still exists. Where is it? It is in happiness. The happiness still exists. When we go out of the meditation, the mind that is with the breathing in and out will extinguish and the new mind will be attached to concoction as before.


In Jhana3, the mind is still working. It will settle with the breathing in and out, like the breathing in and out is one of the minds with our “a self, an ego or adherer”. The new adhering mind is called “a self” at all times. When we go out of the meditation, the mind that is with the breathing in and out will extinguish and the new mind will be attached to the body, emotion, recognition, concoction, or the things that flicker in our mind as before.


In conclusion, in Jhana3, the rapture will extinguish. Only the natural neutral mind remains with consciousness and awareness and happiness is felt by the body whereby the breathing in and out is considered to be one of the bodies. Those who achieve Jhana3 will have these behaviors.






The fourth state of meditation (Jhana4)
Jhana4

The fourth state of meditation

When frequently practicing breathing in and out until becoming an expert, we do not need to start from one to two, then three to four because Buddha never forbade this. When we raise consciousness by breathing in and out, we can skip the levels. If we have the expertise, we do not have to start from Jhana1 to Jhana2, then Jhana3 to Jhana4. You can jump to Jhana4 straightaway. The easy way to jump to Jhana4 is to extinguish the thoughts by raising consciousness with breathing in and out. The thoughts that make you think about this and that will extinguish naturally. When the consciousness stays with the breathing in and out, rapture, pleasure, pain will occur and you will not flow with things that flicker. Then, rapture, pleasure, and pain will extinguish naturally. Joy and displeasure will also extinguish naturally. After that, the mind is free and will settle naturally. Then, the mind will become neutral by its nature because it will not flow with any conditions of the mind. The natural neutral mind in Pali is called “equanimous.”





In summarizing Jhana4, if you would like to know whether you have achieved Jhana4, observe yourself whether your mind is free. Does it stop flowing with those come and go conditions? If it stops flowing and moving, the rapture, pleasure, and displeasure will all naturally extinguish. Only the settled mind will be left naturally. It will be neutral that way and this shows that the person has achieved “Jhana4.” However, in Jhana4, the recognition of equanimous can still interfere when we lack consciousness and concentration. Therefore, in Jhana4, you must be rid of the internal neutral. This means that you will not depend on the neutral, not stick to the neutral, not use the neutral as principle, and not rely solely on the neutral. Then, you will not be interfered by equanimous. In this Jhana4, our “a self, an ego or adherer” still adheres to this mind as “a self” at all times.





In Jhana4, the mind will not flow with the body condition. You will feel like you do not have a body. Body ache, itch, hot, cool, and cold will extinguish naturally. The mind will be calm. The breathing in and out will become very faint. Those who are frightened that your breath is running out and you are about to die and take a breath will immediately go back to Jhana3. When the breathing in and out is very faint, the mind cannot catch this as a body. Therefore, it turns to catch the internal conditions instead, which are “Internal stillness, peacefulness, and persistence are the conditions of the body.” When we go out of the meditation, the mind that is with the internal conditions will extinguish and the new mind will be attached to the body.


In Jhana4, the mind stops flowing and moving but emotions still exist. Where are the emotions? They are in the persistence. They are naturally neutral with consciousness and awareness. When we go out of the meditation, the mind that is with the breathing in and out will extinguish and the new mind will be attached to emotions.


In Jhana4, recognition still exists. Where is it? It is in the consciousness and awareness. When we go out of the meditation, the mind that is with the breathing in and out will extinguish and the new mind will be attached to recognition.


In Jhana4, concoction still exists. Where is it? It is neutral. It is simple concoction but it is still concoction. When we go out of the meditation, the mind that is with the breathing in and out will extinguish and the new mind will be attached to concoction.


In Jhana4, our mind is still working. The mind will catch the internal conditions, which are “stillness, peacefulness, and persistence are the conditions of the body.” with our “a self, an ego or adherer” still adheres to this mind as “a self” at all times. When we go out of the meditation, the mind that is with the breathing in and out will extinguish and the new mind will be attached to the body, emotion, recognition, concoction, and the things that flicker in our mind.




All of the above from Jhana1-Jhana4 is an explanation of the internal peacefulness level. Those who are calm from the bondages of mind and evil thoughts are those who are “in Jhana1”.



Those who are calm and extinguish all thoughts, whether they are merit or evil, are those who are “in Jhana2”.



Those who are calm from the rapture with a natural neutral mind are those who are “in Jhana3”.



Also, those who are calm from pleasure and displeasure with a natural neutral mind are those who are “in Jhana4”.



From Jhana1-Jhana4, the later generations call it “The Jhanas of Forms.” However, Buddha never stated this. He called Jhana1-Jhana4 as “The Perceptions of Forms” since internal calmness in all 4 levels are one of the recognitions. When we raise consciousness with breathing in and out, it is to be used as a tool to get to internal calmness in all 4 levels.



Therefore, the breathing in and out is like one of the bodies. Even though we are calm until Jhana3 with the feeling of having no body, breathing in and out is one of the “conditions of the body.” In Jhana4, when the breathing is very faint, the mind cannot catch this breathing in and out as the body. Therefore, it turns to catch the internal conditions instead, which are “internal stillness, peacefulness, and persistence are the conditions of the body.”



Therefore, Jhana1-Jhana4 are the internal calmness with the recognition that the breathing in and out is the body, the settlement, the birthplace, and the form as Buddha called “The Perception of Forms.” The next chapter is about Meditation: Breathing Meditation; The Four Perception of Formless.

Post has attachment
นั่งสมาธิตอน เครื่องขวางกั้นการหลุดพ้น
อ่านต่อ: http://www.nirvana-buddhism.com/2017/12/effects-of-meditation-th.html

มีธรรมอยู่๓หมวดที่เป็นเครื่องปิด, เครื่องกั้น, เครื่องคลุม, เครื่องร้อยรัด, เครื่องทำให้ถอยหลัง และเครื่องทำให้แช่นอนเนืองไม่ก้าวหน้า ทั้งหมดมีอยู่๓หมวด แต่ผู้เขียนจะเอาทั้ง๓หมวดนี้มาหลอมรวมให้เป็นเนื้อเดียวกันแล้วอธิบายไปพร้อมๆกันดังนี้คือ หมวดแรกชื่อว่า“เครื่องขวางกั้น”(นิวรณ์๕) หมวดที่สองชื่อว่า“เครื่องร้อยรัด”(สังโญชน์, สังโยชน์๑๐) หมวดที่สามชื่อว่า“เครื่องทำให้แช่นอนเนืองไม่ก้าวหน้า”(อนุสัย๗) เมื่อเอาแต่ละหมวดมากระจายออกแล้วจับคู่สิ่งที่เหมือนกันเข้ากลุ่มเดียวกัน (ดูได้ในรูปที่แนบมาเป็นภาพประกอบ)

เริ่มแรกคือตัวความคิด ตัวความคิดก็คือตัวที่คิดวนเข้าเรื่องโน้นออกเรื่องนี้ เข้าเรื่องโน้นออกเรื่องนี้(ไปติดตามได้ใน: ปฏิบัติธรรมตอน ความคิดหนึ่งความคิด ก็คือจิตหนึ่งขณะแล้ว) http://www.nirvana-buddhism.com/2017/09/spiritual-growth-th.html ตัวความคิดเกิดขึ้นมาได้เพราะมีจิตเข้าไปมีที่ตั้ง เข้าไปมีแดนเกิดในร่างกายบ้าง, ในความรู้สึกบ้าง, ในความจำได้หมายรู้บ้าง และในการปรุงแต่งบ้าง ที่ตั้งหรือแดนเกิดของจิตก็คือที่ตั้งของเครื่องผูกมัดใจอันหนึ่ง(กามธาตุ)

# เพราะอาศัยที่ตั้งของเครื่องผูกมัดใจ(กามธาตุ) จึงเกิดความจำได้หมายรู้ในเครื่องผูกมัดใจนั้นๆ(กามสัญญา)

# เพราะอาศัยความจำได้หมายรู้ในเครื่องผูกมัดใจนั้นๆ(กามสัญญา) จึงเกิดการดำริอยู่แต่กับเครื่องผูกมัดใจนั้นๆ(กามสังกัปปะ)

# เพราะอาศัยการดำริอยู่แต่กับเครื่องผูกมัดใจนั้นๆ(กามสังกัปปะ) จึงเกิดความพอใจในเครื่องผูกมัดใจนั้นๆ(กามฉันทะ)

เครื่องผูกมัดใจนี้มี๕อย่างคือ มีความพอใจ, มีความรัก, มีความกระหาย, มีความเร่าร้อน และมีความทะยานอยาก(พระไตรปิฏก พระพุทธภาษิต ทสกนิบาต อังคุตรนิกาย เล่มที่๒๔ หน้า๑๙ ข้อที่๑๖) ฉะนั้นเครื่องผูกมัดใจทั้ง๕อย่างนี้ เมื่อเกิดการแสวงหา เกิดการได้ในสิ่งที่แสวงหานั้น ย่อมเกิดความปลงใจรัก เมื่อปลงใจรักแล้วย่อมเกิดความกำหนัดด้วยความพอใจ(พระไตรปิฏก นวกนิบาต อังคุตรนิกาย เล่มที่๒๓ หน้า๔๑๓ ข้อที่๒๒๗, มหาวรรค ทีฆนิกาย เล่มที่๑๐ หน้า๖๙ ข้อที่๕๙) ความกำหนัดด้วยความพอใจนี้มีทั้งสิ่งที่เป็นร่างกายนี้และของนอกกาย(รูปราคะ) รวมถึงสิ่งที่เป็นสภาวะ(อรูปราคะ)เช่น ความรู้สึก, ความจำได้หมายรู้ และการปรุงแต่ง เมื่อมาถึงตรงนี้ก็จะเห็นว่า ความคิดหนึ่งความคิดก็คือจิตหนึ่งขณะแล้ว หากมัวแต่เนิ่นช้าอยู่กับความคิดนั้นๆ หากมีจิตฝังลงไปในความรู้สึกนั้นๆ หากมีจิตฝังลงไปในอารมณ์นั้นๆ ก็จะเกิดความเคยชินในการเข้ายึดความคิดพยาบาท ความรู้สึกพยาบาท อารมณ์พยาบาทนั้นๆ จนกลายเป็นนิสัยเสียที่ชอบรำคาญต่อสิ่งที่มากระทบ(ปฏิฆานุสัย) ฉะนั้นความพยาบาท การคิดร้ายต่อผู้อื่น และนิสัยที่ชอบรำคาญต่อสิ่งที่มากระทบเหล่านี้ที่กล่าวมา เป็นเครื่องกั้น เป็นเครื่องร้อยรัด เป็นเครื่องทำให้นอนเนืองไม่ก้าวหน้า ไม่พาออกจากทุกข์ ไม่ทำให้หลุดพ้น แล้วไม่น้อมไปเพื่อนิพพานนั่นเอง

ความเห็นผิดว่าตัวเอง“มีตัวตน”(สักกายทิฏฐิ)ก็เป็นตัวความคิดขณะหนึ่งๆ หากมัวแต่เนิ่นช้า หากมีจิตฝังลงไปนานๆเข้าก็จะกลายเป็นความเคยชินจนหลงเข้ายึดว่า“มีตัวตน”ของเราอยู่จริงในร่างกายนี้, “มีตัวตน”ของเราอยู่จริงในความรู้สึกนี้, “มีตัวตน”ของเราอยู่จริงในความจำได้หมายรู้นี้ และ“มีตัวตน”ของเราอยู่จริงในการปรุงแต่งนี้ จนกลายเป็นนิสัยที่ชอบหลงยึดว่า“เรามีอยู่ เราเป็นอยู่ เรามีตัวตน”(ทิฏฐานุสัย) ฉะนั้นความเห็นผิดว่าตัวเอง“มีตัวตนและนิสัยที่ชอบหลงยึดว่า“เรามีอยู่ เราเป็นอยู่ เรามีตัวตน”เหล่านี้ที่กล่าวมา เป็นเครื่องกั้น เป็นเครื่องร้อยรัด เป็นเครื่องทำให้นอนเนืองไม่ก้าวหน้า ไม่พาออกจากทุกข์ ไม่ทำให้หลุดพ้น แล้วไม่น้อมไปเพื่อนิพพานนั่นเอง

เมื่อเกิดความเห็นผิดว่าตัวเอง“มีตัวตน”ขึ้นมาแล้ว(สักกายทิฏฐิ) ย่อมก่อให้เกิด“ความถือตัว”(มานะ) ความถือตัวก็เป็นตัวความคิดขณะหนึ่งๆ หากมัวแต่เนิ่นช้า หากมีจิตฝังลงไปนานๆเข้าก็จะกลายเป็นความเคยชินจนหลงเข้ายึดว่า“มีตัวตน”ของเราอยู่จริงในร่างกายนี้, “มีตัวตน”ของเราอยู่จริงในความรู้สึกนี้, “มีตัวตน”ของเราอยู่จริงในความจำได้หมายรู้นี้ และ“มีตัวตน”ของเราอยู่จริงในการปรุงแต่งนี้ จนกลายเป็นนิสัยที่ชอบถือตัวว่า“นี่คือตัวกู นี่คือความรู้สึกนึกคิดของกู”(มานานุสัย) ฉะนั้น“ความถือตัว”และนิสัยที่ชอบถือตัวว่า“นี่คือตัวกู นี่คือความรู้สึกนึกคิดของกู”เหล่านี้ที่กล่าวมา เป็นเครื่องกั้น เป็นเครื่องร้อยรัด เป็นเครื่องทำให้นอนเนืองไม่ก้าวหน้า ไม่พาออกจากทุกข์ ไม่ทำให้หลุดพ้น แล้วไม่น้อมไปเพื่อนิพพานนั่นเอง

ตัวความคิดหนึ่งความคิด เมื่อคิดเข้าเรื่องโน้นออกเรื่องนี้ เข้าเรื่องโน้นออกเรื่องนี้ พระพุทธเจ้าบอกว่า หากเราคิดถึงสิ่งใดอยู่ ดำริกับสิ่งใดอยู่ และมีจิตฝังลงไปในสิ่งใดอยู่ สิ่งนั้นย่อมเป็นอารมณ์เพื่อการตั้งอยู่แห่งวิญญาณ ในที่นี้ท่านหมายถึง การที่จิตเข้าไปมีที่ตั้ง เข้าไปมีแดนเกิดในร่างกายบ้าง ก็คือจิตเอาร่างกายนี้แหละเป็นอารมณ์อันหนึ่ง, การที่จิตเข้าไปมีที่ตั้ง เข้าไปมีแดนเกิดในความรู้สึกบ้าง ก็คือจิตเอาความรู้สึกนี้แหละเป็นอารมณ์อันหนึ่ง, การที่จิตเข้าไปมีที่ตั้ง เข้าไปมีแดนเกิดในความจำได้หมายรู้บ้าง ก็คือจิตเอาความจำได้หมายรู้นี้แหละเป็นอารมณ์อันหนึ่ง และการที่จิตเข้าไปมีที่ตั้ง เข้าไปมีแดนเกิดในการปรุงแต่งบ้าง ก็คือจิตเอาการปรุงแต่งนี้แหละเป็นอารมณ์อันหนึ่ง อารมณ์อันหนึ่งอันหนึ่งเหล่านี้ก็คือวิญญาณอันหนึ่งอันหนึ่งนั่นเอง และท่านก็กล่าวต่อไปว่าเมื่อวิญญาณนั้นตั้งขึ้นแล้ว เจริญงอกงามแล้ว ความเกิดขึ้นแห่งภพใหม่ต่อไปย่อมมี(พระไตรปิฏก นิทานวรรค สังยุตตนิกาย เล่มที่๑๖ หน้า๗๘ ข้อที่๑๔๕)

คราวนี้เมื่อมีจิตฝังลงไปในสิ่งใดนานๆเข้าก็จะเกิดการแสวงหา เกิดการได้ในสิ่งที่แสวงหานั้น ย่อมเกิดความปลงใจรัก เมื่อปลงใจรักแล้วย่อมเกิดความกำหนัดด้วยความพอใจ อาการต่างๆที่เกิดขึ้นก็คือความเกิดขึ้นแห่งภพต่างๆแล้ว ฉะนั้นหากมัวแต่เนิ่นช้า หากมีจิตฝังลงไปนานๆเข้าก็จะกลายเป็นความเคยชิน จนกลายเป็นนิสัยที่ชอบกำหนัดพอใจต่อความคิด ต่อความรู้สึก ต่ออารมณ์ที่ผุดขึ้นมาในใจ(ภวราคานุสัย) นิสัยที่ชอบกำหนัดพอใจต่อความคิด ต่อความรู้สึก ต่ออารมณ์ที่ผุดขึ้นมาในใจนี้ เป็นเครื่องกั้น เป็นเครื่องร้อยรัด เป็นเครื่องทำให้นอนเนืองไม่ก้าวหน้า ไม่พาออกจากทุกข์ ไม่ทำให้หลุดพ้น แล้วไม่น้อมไปเพื่อนิพพานนั่นเอง

สำหรับคนที่เจอธรรมเพื่อการออกจากทุกข์ เพื่อการหลุดพ้น เพื่อนิพพานแล้ว ไม่แน่ใจ ไม่กล้าปฏิบัติตาม มัวแต่ลังเลอยู่ว่าใช่หรือไม่ใช่ มัวแต่วิตกวิจารอยู่ ไม่กระทำให้ถึงที่สุดแห่งธรรมนั้นๆ มัวแต่ใช้ทิฏฐิความเห็นเฉพาะตนเป็นไปเพื่อวิเคราะห์ธรรมนั้นๆอยู่ สิ่งเหล่านี้ที่กล่าวมาเป็นความลังเล(วิจิกิจฉา) เป็นความสงสัย(วิจิกิจฉา) เมื่อเป็นแบบนี้นานๆเข้าก็จะกลายเป็นนิสัยที่ชอบลังเลสงสัยไม่แน่ใจต่อสัจธรรม(วิจิกิจฉานุสัย) สิ่งเหล่านี้เป็นเครื่องกั้น เป็นเครื่องร้อยรัด เป็นเครื่องทำให้นอนเนืองไม่ก้าวหน้า ไม่พาออกจากทุกข์ ไม่ทำให้หลุดพ้น แล้วไม่น้อมไปเพื่อนิพพานนั่นเอง

สำหรับคนที่มีความฟุ้งซ่านใจ(อุทธัจจะ) มีความรำคาญใจ(กุกกุจจะ) และมีความง่วงเหงาซึมเซา(ถีนมิทธะ) ไม่กระทำให้มากพอว่านี่คือทุกข์ นี่คือเหตุให้เกิดทุกข์ นี่คือความดับแห่งทุกข์ นี่คือทางให้ถึงซึ่งการดับแห่งทุกข์ และที่พิเศษสุดยังมีบุคคลอีกประเภทหนึ่งที่กำลังปฏิบัติตนอยู่ แต่การปฏิบัตินั้นเป็นไปเพื่อการยึดมั่นถือมั่นในศีลและในธรรมที่ไม่ได้พาออกจากทุกข์(สีลัพพตปรามาส) สิ่งต่างๆที่กล่าวมาเหล่านี้เป็นเครื่องกั้น เป็นเครื่องร้อยรัด เป็นเครื่องทำให้นอนเนืองไม่ก้าวหน้า ไม่พาออกจากทุกข์ ไม่ทำให้หลุดพ้น แล้วไม่น้อมไปเพื่อนิพพานนั่นเอง

และเครื่องกั้น เป็นเครื่องร้อยรัด เครื่องทำให้นอนเนืองไม่ก้าวหน้าตัวสุดท้ายคือ“ความไม่รู้”(อวิชชา) ความไม่รู้ว่านี่คือทุกข์ นี่คือเหตุให้เกิดทุกข์ นี่คือความดับแห่งทุกข์ นี่คือทางให้ถึงซึ่งการดับแห่งทุกข์(พระไตรปิฏก มูลปัณณาสก์ มัชฌิมนิกาย เล่มที่๑๒ หน้า๘๕ ข้อที่๑๑๐) เพราะความไม่รู้เมื่อเป็นแบบนี้นานๆเข้าก็จะกลายเป็นนิสัยอันหนึ่งที่พาเข้าไปยึดมั่นถือมั่นต่อสิ่งทั้งหลายทั้งปวงขึ้นมา(อวิชชานุสัย) จนกลายเป็นกองทุกข์ทั้งหลาย ไม่พาออกจากทุกข์ ไม่ทำให้หลุดพ้น แล้วไม่น้อมไปเพื่อนิพพานนั่นเอง
Photo

Post has attachment
นั่งสมาธิตอน สมาธิรักษาโรค
อ่านต่อ: http://www.nirvana-buddhism.com/2017/12/benefits-of-meditation-th.html

สมาธิช่วยให้เป็นคนนิ่ง สุขุม ใจเย็น

คนที่อยู่ไม่นิ่ง อยู่ไม่เป็นสุข อยู่เฉยๆไม่ได้ ชอบคิดวนไปเรื่อยๆเข้าเรื่องโน้นออกเรื่องนี้ เข้าเรื่องโน้นออกเรื่องนี้ อยู่บ้านแบบสบายๆอยู่อย่างสงบสุขไม่ได้ ชอบหากิจกรรมอะไรก็ได้มาทำเพื่อให้กายไม่ต้องอยู่นิ่งๆ เพื่อให้ใจได้มีงานทำอยู่เรื่อยไป สังคมทุกวันนี้เข้าใจผิดกันว่าคนคนนั้นเป็นคนขยัน ไม่งอมืองอเท้า เป็นคนไม่ลำบาก ไม่ขัดสนเงินทอง อันนั้นก็ถูกส่วนหนึ่งสำหรับคนที่ดิ้นรนเพื่อเลี้ยงปากเลี้ยงท้องตัวเองและครอบครัว แต่สำหรับคนที่ไม่ได้ลำบากแบบนั้น แต่ทำไมเขาอยู่บ้านแบบสบายๆอยู่อย่างสงบสุขไม่ได้ ชอบหากิจกรรมมาทำเพื่อให้กายไม่ต้องอยู่นิ่งๆ เพื่อให้ใจไม่ต้องอยู่นิ่งๆ เพราะความกดดันในภายในของเขาเอง ทำให้ใจต้องทำอะไรสักอย่าง อยู่เฉยๆไม่ได้มันทรมาน มันจะบ้าตาย กายนี้เลยต้องทำตามที่ใจสั่ง

พระพุทธเจ้าเรียกอาการแบบนี้ว่า ความหวั่นไหวโยกโคลงแห่งกายและใจ เพราะบุคคลนั้นไม่ได้เจริญสมาธิ สมาธิทำได้ทั้งเดิน ยืน นอน นั่ง ได้ทุกอิริยบท แค่เอาสติมาอยู่กับลมหายใจเข้าออก เมื่อหายใจเข้ายาว ก็รู้อยู่ว่าเราหายใจเข้ายาว, เมื่อหายใจออกยาว ก็รู้อยู่ว่าเราหายใจออกยาว, เมื่อหายใจเข้าสั้น ก็รู้อยู่ว่าเราหายใจเข้าสั้น, เมื่อหายใจออกสั้น ก็รู้อยู่ว่าเราหายใจออกสั้น การอยู่กับลมหายใจเข้าออกได้ในทุกอิริยบทเดิน ยืน นอน นั่ง แบบนี้แหละพระพุทธเจ้าบอกว่า ความหวั่นไหวโยกโคลงแห่งกายและใจ ย่อมมีไม่ได้ดังนี้แล (พระไตรปิฎก มหาวารวรรค สังยุตตนิกาย เล่มที่๑๙ หน้าที่๓๙๙ ข้อที่๑๓๒๒)

สมาธิ รักษาโรคนอนไม่หลับ เครียด คิดมาก ฟุ้งซ่าน

โรคนอนไม่หลับ โรคเครียด ชอบคิดมาก มักฟุ้งซ่าน เหล่านี้ที่กล่าวมามีต้นเหตุมาจากใจที่อยู่เฉยๆไม่ได้ ชอบคิดวนไปเรื่อยๆเข้าเรื่องโน้นออกเรื่องนี้ เข้าเรื่องโน้นออกเรื่องนี้ จนหยุดคิดไม่ได้เสียเอง สมองไหลไปเรื่อยตั้งแต่ตื่นเช้าขึ้นมาจนเข้านอนผ่านไปวันหนึ่ง พรุ่งนี้ก็เอาใหม่คิดวนๆไป ไม่ได้อะไรสักอย่าง และก็ไม่ได้เป็นไปอย่างที่คิดด้วย นี่แหละคืออาการฟุ้งซ่านเพราะไม่มีสติ ไม่ได้ฝึกสมาธิ เมื่อคิดฟุ้งซ่านสะสมไปนานๆเข้า สิ่งที่ตามมาคือเป็นคนชอบคิดมาก คิดเล็กคิดน้อยคิดสารพัด ปล่อยไว้นานๆก็กลายเป็นคนมีความผิดปกติทางจิตได้ โรคเครียดก็ตามมา โรคนอนไม่หลับก็ตามมา โรคหัวใจก็ตามมา โรคมะเร็งก็ตามมา และอีกหลายๆโรคสามารถตามมาได้ตามแต่ใจจะรังสรรค์ขึ้นมา แบบนี้ต้องรีบแก้เสียที่ต้นเหตุ ต้นเหตุคือใจไม่มีสติ ก็เลยหยุดตัวความคิด หยุดตัวปรุงแต่งทางใจไม่เป็นสักที ก็เลยต้องมาฝึกสมาธิเพื่อปล่อยวางทางใจให้เป็น แล้วโรคต่างๆจะค่อยๆทุเลาลงไปได้เองอย่างเป็นธรรมชาติ ตามที่พระพุทธเจ้ากล่าวไว้ว่า การเอาสติมาอยู่กับลมหายใจเข้าออก เมื่อกระทำให้มากเจริญให้มาก จะละความฟุ้งซ่านแห่งใจได้(พระไตรปิฎก ฉักกนิบาต อังคุตตรนิกาย เล่มที่๒๒ หน้าที่๔๙๘ ข้อที่๓๘๖)

สมาธิช่วยให้ใจเป็นกลาง ไม่เอาทั้งรัก-ไม่เอาทั้งเกลียด

ความรัก-ความเกลียด แบ่งออกได้เป็น๔อย่างดังนี้คือ (พระไตรปิฎก จตุกกนิบาต อังคุตตรนิกาย เล่มที่๒๑ หน้าที่๒๙๐-๒๙๒ ข้อที่๒๐๐)

ความรักเกิดจากความรัก? ในกรณีนี้ มีบุคคลซึ่งเป็นที่ปรารถนารักใคร่พอใจของบุคคลคนหนึ่ง, มีบุคคลพวกอื่นมาประพฤติกระทำต่อบุคคลนั้น ด้วยอาการที่น่าปรารถนาน่ารักใคร่น่าพอใจ; บุคคลโน้นก็จะเกิดความพอใจขึ้นมาอย่างนี้ว่า “บุคคลเหล่านั้นประพฤติกระทำต่อบุคคลที่เราปรารถนารักใคร่พอใจ ด้วยอาการที่น่าปรารถนาน่ารักใคร่น่าพอใจ” ดังนี้; บุคคลนั้นชื่อว่า ย่อมทำความรักให้เกิดขึ้นในบุคคลเหล่านั้น อย่างนี้แล เรียกว่า ความรักเกิดจากความรัก

ความเกลียดเกิดจากความรัก? ในกรณีนี้ มีบุคคลซึ่งเป็นที่ปรารถนารักใคร่พอใจของบุคคลคนหนึ่ง, มีบุคคลพวกอื่นมาประพฤติกระทำต่อบุคคลนั้น ด้วยอาการที่ไม่น่าปรารถนาน่ารักใคร่พอใจ; บุคคลโน้นก็จะเกิดความไม่พอใจขึ้นมาอย่างนี้ว่า “บุคคลเหล่านั้นประพฤติกระทำต่อบุคคลที่เราปรารถนารักใคร่พอใจ ด้วยอาการที่ไม่น่าปรารถนาไม่น่ารักใคร่พอใจ” ดังนี้; บุคคลนั้นชื่อว่า ย่อมทำความเกลียดให้เกิดขึ้นในบุคคลเหล่านั้น อย่างนี้แล เรียกว่า ความเกลียดเกิดจากความรัก

ความรักเกิดจากความเกลียด? ในกรณีนี้ มีบุคคลซึ่งไม่เป็นที่ปรารถนารักใคร่พอใจของบุคคลคนหนึ่ง, มีบุคคลพวกอื่นมาประพฤติกระทำต่อบุคคลนั้น ด้วยอาการที่ไม่น่าปรารถนาไม่น่ารักใคร่พอใจ; บุคคลโน้นก็จะเกิดความพอใจขึ้นมาอย่างนี้ว่า “บุคคลเหล่านั้นประพฤติกระทำต่อบุคคลที่เราไม่ปรารถนารักใคร่พอใจ ด้วยอาการที่ไม่น่าปรารถนาไม่น่ารักใคร่พอใจ” ดังนี้; บุคคลนั้นชื่อว่า ย่อมทำความรักให้เกิดขึ้นในบุคคลเหล่านั้น อย่างนี้แล เรียกว่า ความรักเกิดจากความเกลียด

ความเกลียดเกิดจากความเกลียด? ในกรณีนี้ มีบุคคลซึ่งไม่เป็นที่ปรารถนารักใคร่พอใจของบุคคลคนหนึ่ง, มีบุคคลพวกอื่นมาประพฤติกระทำต่อบุคคลนั้น ด้วยอาการที่น่าปรารถนาน่ารักใคร่น่าพอใจ; บุคคลโน้นก็จะเกิดความไม่พอใจขึ้นมาอย่างนี้ว่า “บุคคลเหล่านั้นประพฤติกระทำต่อบุคคลที่เราไม่ปรารถนารักใคร่พอใจ ด้วยอาการที่น่าปรารถนาน่ารักใคร่น่าพอใจ” ดังนี้; บุคคลนั้นชื่อว่า ย่อมทำความเกลียดให้เกิดในบุคคลเหล่านั้น อย่างนี้แล เรียกว่า ความเกลียดเกิดจากความเกลียด

พระพุทธเจ้าบอกว่าผู้ใดเอาสติมาอยู่กับลมหายใจเข้าออก แล้วเกิดความสงบในภายใน สงบจากเครื่องผูกมัดทางใจได้ สงบจากความคิดอกุศลได้ แสดงว่าผู้นั้นกำลังอยู่ในฌาณ๑หรือปฐมฌาณ เมื่อนั้นบุคคลนั้นจะละความรักที่เกิดจากความรักได้, จะละความเกลียดที่เกิดจากความรักได้, จะละความรักที่เกิดจากความเกลียดได้ และจะละความเกลียดที่เกิดจากความเกลียดได้

และถ้าผู้ใดเกิดความสงบในภายใน สงบจากตัวความคิดทั้งหลายไม่ว่าจะคิดเป็นกุศลหรือคิดเป็นอกุศลก็ดับทั้งหมด แสดงว่าผู้นั้นกำลังอยู่ในฌาณ๒หรือทุติยฌาณ เมื่อนั้นบุคคลนั้นจะละความรักที่เกิดจากความรักได้, จะละความเกลียดที่เกิดจากความรักได้, จะละความรักที่เกิดจากความเกลียดได้ และจะละความเกลียดที่เกิดจากความเกลียดได้

และถ้าผู้ใดเกิดความสงบในภายใน สงบจากตัวปิติ มีจิตอยู่อย่างเป็นกลาง ตั้งมั่นอยู่แบบนั้นอย่างเป็นธรรมชาติ แสดงว่าผู้นั้นกำลังอยู่ในฌาณ๓หรือตติยฌาณ เมื่อนั้นบุคคลนั้นจะละความรักที่เกิดจากความรักได้, จะละความเกลียดที่เกิดจากความรักได้, จะละความรักที่เกิดจากความเกลียดได้ และจะละความเกลียดที่เกิดจากความเกลียดได้

และถ้าผู้ใดเกิดความสงบในภายใน สงบจากตัวเบิกบานใจ สงบจากตัวไม่เบิกบานใจ มีจิตอยู่อย่างเป็นกลาง ตั้งมั่นอยู่แบบนั้นอย่างเป็นธรรมชาติ แสดงว่าผู้นั้นกำลังอยู่ในฌาณ๔หรือจตุตถฌาณ เมื่อนั้นบุคคลนั้นจะละความรักที่เกิดจากความรักได้, จะละความเกลียดที่เกิดจากความรักได้, จะละความรักที่เกิดจากความเกลียดได้ และจะละความเกลียดที่เกิดจากความเกลียดได้

และพระพุทธเจ้าก็ยังกล่าวต่อไปว่า เมื่อบุคคลใดกระทำให้แจ้งด้วยการปฏิบัติเพื่อออกจากทุกข์ หรือกระทำให้แจ้งด้วยปัญญาเพื่อการออกจากทุกข์ ด้วยปัญญารู้เห็นตามความเป็นจริงนี้เอง เป็นปัญญาเครื่องเจาะแทงกิเลสอันยิ่ง จะทำให้บุคคลนั้นละขาดได้ซึ่งความรักที่เกิดจากความรัก, ละขาดได้ซึ่งความเกลียดที่เกิดจากความรัก, ละขาดได้ซึ่งความรักที่เกิดจากความเกลียด และละขาดได้ซึ่งความเกลียดที่เกิดจากความเกลียด และจะทำให้บุคคลนั้นเป็นบุคคลย่อมไม่ถือตัว, ย่อมไม่ตอบโต้, ย่อมไม่คุกรุ่นอยู่ภายใน, ย่อมไม่ลุกโพลง และย่อมไม่ไหม้เกรียมอยู่ภายใน เป็นผู้ออกจากทุกข์ เป็นผู้หลุดพ้นได้ เป็นผู้นิพพานในปัจจุบันนั้นเทียว

สมาธิ ช่วยระงับความทุกข์หนักของคนไข้

พระพุทธเจ้าบอกว่าคนที่ป่วยหนัก มีความทุกข์หนักจากอาการป่วย ให้หมั่นพิจารณาธรรม๑๐ประการ ทำเรื่อยๆทำบ่อยๆ ความเจ็บป่วยอันเป็นทุกข์หนักนั้นก็จะระงับไปได้ เริ่มต้นจากเอาสติมาอยู่กับลมหายใจเข้าออก เมื่อหายใจเข้ายาว ก็รู้อยู่ว่าเราหายใจเข้ายาว, เมื่อหายใจออกยาว ก็รู้อยู่ว่าเราหายใจออกยาว, เมื่อหายใจเข้าสั้น ก็รู้อยู่ว่าเราหายใจเข้าสั้น, เมื่อหายใจออกสั้น ก็รู้อยู่ว่าเราหายใจออกสั้น การอยู่กับลมหายใจเข้าออกแบบนี้ทำได้ในทุกอิริยบทเดิน ยืน นอน นั่ง เมื่อสงบรำงับดีๆแล้ว ให้น้อมเข้ามาพิจารณาธรรม๑๐ประการ ดังนี้ว่า

# พิจารณาเห็นความไม่เที่ยงของร่างกาย ความรู้สึก ความจำได้หมายรู้ การปรุงแต่ง และจิต ว่าสิ่งเหล่านี้เป็นของไม่เที่ยง

# พิจารณาอยู่ว่าร่างกายนี้ไม่ได้มีตัวตนอยู่จริง ความรู้สึกนี้ไม่ได้มีตัวตนอยู่จริง ความจำได้หมายรู้นี้ไม่ได้มีตัวตนอยู่จริง การปรุงแต่งนี้ไม่ได้มีตัวตนอยู่จริง และจิตนี้ไม่ได้มีตัวตนอยู่จริง เป็นแค่เพียงธาตุตามธรรมชาติ เป็นการทำงานของธรรมชาติเท่านั้น

# พิจารณาเข้ามาในร่างกายนี้ ตั้งแต่เท้าขึ้นไปจนถึงข้างบน และตั้งแต่ปลายผมลงมาจนถึงข้างล่าง มีหนังหุ้มอยู่โดยรอบ เต็มไปด้วยของไม่สะอาดมีประการต่างๆ คือกายนี้มี ผม ขน เล็บ ฟัน หนัง เนื้อ เอ็น กระดูก เยื่อในกระดูก ไต หัวใจ ตับ พังผืด ม้าม ปอด ลำไส้ ลำไส้สุด อาหารในกระเพาะ อุจจาระ น้ำดี เสลด หนอง เลือด เหงื่อ มัน น้ำตา น้ำเหลือง น้ำลาย น้ำเมือก น้ำลื่นหล่อข้อ น้ำปัสสาวะ น้ำในอุจจาระ พึงพิจารณาเห็นความไม่งามในกายนี้แบบนี้อยู่เป็นประจำ

# พิจารณาเข้ามาในร่างกายนี้ว่า ร่างกายนี้มีทุกข์มาก มีโทษมาก คือในร่างกายนี้มีความเจ็บไข้ได้ป่วยต่างๆเกิดขึ้นอยู่เป็นประจำ ได้แก่ โรคตา โรคหู โรคจมูก โรคลิ้น โรคที่ผิวกาย โรคที่ศรีษะ โรคที่ปาก โรคที่ฟัน โรคไอ โรคหืด ไข้หวัด ไข้มีพิษร้อน ไข้เซื่องซึม โรคกระเพาะ โรคลมสลบ ลงแดง จุกเสียด เจ็บเสียด โรคเรื้อรัง โรคฝี โรคกลาก โรคมองคร่อ ลมบ้าหมู โรคหิดเปื่อย โรคหิดด้าน คุดทะราด โรคละออง โรคโลหิต โรคดีซ่าน เบาหวาน โรคเริม โรคพุพอง โรคริดสีดวงทวาร เจ็บป่วยเนื่องจากดีเป็นต้นเหตุ เจ็บป่วยเนื่องจากเสมหะเป็นต้นเหตุ เจ็บป่วยเนื่องจากลมเป็นต้นเหตุ ไข้สันนิบาต ไข้เพราะฤดูแปรปรวน ไข้เพราะบริหารร่างกายไม่สม่ำเสมอ ไข้เพราะออกกำลังกายเกินปกติ ไข้เพราะวิบากกรรม ไม่สบายเพราะความหนาว, ความร้อน, ความหิว, ความกระหาย ไม่สบายเพราะการถ่ายอุจจาระ ไม่สบายเพราะการถ่ายปัสสาวะ พึงพิจารณาเห็นโทษในร่างกายนี้ แบบนี้อยู่เป็นประจำ

# พิจารณาเข้ามาในภายในนี้ว่า, หากมีสิ่งใดผุดขึ้นมาภายในใจ ที่เป็นความครุ่นคิดอยู่กับเครื่องผูกมัดใจ ให้ทยอยละไป ปล่อยให้มันดับไป ให้ถึงความไม่มีอีกต่อไป, หากมีสิ่งใดผุดขึ้นมาภายในใจ ที่เป็นความครุ่นคิดอยู่กับความพยาบาท ให้ทยอยละไป ปล่อยให้มันดับไป ให้ถึงความไม่มีอีกต่อไป, หากมีสิ่งใดผุดขึ้นมาภายในใจ ที่เป็นความครุ่นคิดอยู่กับการเบียดเบียนผู้อื่น ให้ทยอยละไป ปล่อยให้มันดับไป ให้ถึงความไม่มีอีกต่อไป, สิ่งใดผุดขึ้นมาภายในใจทั้งหลายนี้ เป็นอกุศลธรรมอันลามก ให้ทยอยละไป ปล่อยให้มันดับไป ให้ถึงความไม่มีอีกต่อไป

# พิจารณาเข้ามาในภายในนี้ว่า ความสงบรำงับในภายในนี้เป็นธรรมชาติอย่างหนึ่ง เป็นธรรมชาติที่สงบประณีต เป็นธรรมชาติที่สงบรำงับจากการปรุงแต่งทั้งหลาย เป็นที่สิ้นไปแห่งความอยากทั้งหลาย เป็นความจางคลาย เป็นที่สลัดคืนสู่ความไม่ใช่อะไรทั้งหมด เป็นความดับเย็น พึงพิจารณาเห็นความจางคลายเช่นนี้ แบบนี้อยู่เป็นประจำ

# พิจารณาเข้ามาในภายในนี้ว่า ความสงบรำงับในภายในนี้เป็นธรรมชาติอย่างหนึ่ง เป็นธรรมชาติที่สงบประณีต เป็นธรรมชาติที่สงบรำงับจากการปรุงแต่งทั้งหลาย เป็นที่สิ้นไปแห่งความอยากทั้งหลาย เป็นความจางคลาย เป็นที่สลัดคืนสู่ความไม่ใช่อะไรทั้งหมด เป็นความดับ เป็นความดับเย็น พึงพิจารณาเห็นความดับเช่นนี้ แบบนี้อยู่เป็นประจำ

# พิจารณาอยู่ว่าสิ่งทั้งหลายทั้งปวงในโลกนี้ ที่เป็นภายนอกร่างกายทั้งที่จับต้องได้และจับต้องไม่ได้ รวมทั้งที่ผุดขึ้นมาภายในใจนี้ เป็นสิ่งที่เราควรเลิกใช้ความเคยชินแห่งตนเข้าไปตั้งทับ ควรเลิกใช้ความเคยชินแห่งตนเข้าไปยึดมั่นถือมั่น เลิกใช้ความอยาก เลิกใช้ความยึด เข้าไปทำอะไร-อะไรต่อสิ่งที่ผุดขึ้นมาในใจ รวมถึงสิ่งทั้งหลายทั้งปวงในโลกนี้ พึงพิจารณาเช่นนี้ แบบนี้อยู่เป็นประจำ

# พิจารณาอยู่ว่าสิ่งทั้งหลายทั้งปวงในโลกนี้ ที่เป็นภายนอกร่างกายทั้งที่จับต้องได้และจับต้องไม่ได้ รวมทั้งที่ผุดขึ้นมาภายในใจนี้ เป็นสิ่งที่น่าอึดอัด เป็นสิ่งที่น่าระอา เป็นสิ่งที่น่าเกลียดชัง เป็นสิ่งที่หาความเที่ยงแท้แน่นอนไม่ได้ พึงพิจารณาเช่นนี้ แบบนี้อยู่เป็นประจำ

เธอย่อมทำการฝึกหัดศึกษาว่า“​เราเป็นผู้มีความรู้สึกตัวทั่วพร้อม”-หายใจเข้า

“​เราเป็นผู้มีความรู้สึกตัวทั่วพร้อมในร่างกายทั้งหลาย”-หายใจออก

เธอย่อมทำการฝึกหัดศึกษาว่า“​เรากำลังทำร่างกายให้สงบอยู่”-หายใจเข้า

“​เรากำลังทำร่างกายให้สงบอยู่”-หายใจออก

เธอย่อมทำการฝึกหัดศึกษาว่า“​เมื่อร่างกายสงบ ความปิติจะเกิดขึ้น เรากำลังรู้อยู่ว่านี่คือปิติ”-หายใจเข้า

“​เรากำลังรู้อยู่ว่าปิติได้เกิดขึ้นแล้ว”-หายใจออก

เธอย่อมทำการฝึกหัดศึกษาว่า“​เมื่อปิติเกิดขึ้นแล้ว สุจจะเกิดตามมา เรากำลังรู้อยู่ว่านี่คือสุข”-หายใจเข้า

“​เรากำลังรู้อยู่ว่าสุขได้เกิดขึ้นแล้ว”-หายใจออก

เธอย่อมทำการฝึกหัดศึกษาว่า“​อาการทั้งหลายที่เกิดขึ้นเป็นการปรุงแต่งทางจิต เรากำลังรู้อยู่ว่านี่คือการปรุงแต่งทางจิต”-หายใจเข้า

“​เรากำลังรู้อยู่ว่าทั้งหมดนี้คือการปรุงแต่งทางจิต”-หายใจออก

เธอย่อมทำการฝึกหัดศึกษาว่า“​เรากำลังทำให้การปรุงแต่งทางจิตระงับอยู่”-หายใจเข้า

“​เรากำลังรู้อยู่ว่าการปรุงแต่งทางจิตได้ระงับไปแล้ว”-หายใจออก

เธอย่อมทำการฝึกหัดศึกษาว่า“​เรากำลังรู้อยู่ว่านี่คือจิต”-หายใจเข้า

“​เรากำลังรู้อยู่ว่านี่คือจิต”-หายใจออก

เธอย่อมทำการฝึกหัดศึกษาว่า“​เรากำลังรู้อยู่ว่าจิตนี้ปราโมทย์”-หายใจเข้า

“​เรากำลังรู้อยู่ว่าจิตนี้ปราโมทย์อยู่”-หายใจออก

เธอย่อมทำการฝึกหัดศึกษาว่า“​เรากำลังปล่อยจิตให้ตั้งมั่น”-หายใจเข้า

“​เรากำลังปล่อยจิตให้ตั้งมั่นอยู่”-หายใจออก

เธอย่อมทำการฝึกหัดศึกษาว่า“​เรากำลังปล่อยวางจิตอยู่”-หายใจเข้า

“​เรากำลังปล่อยวางจิตอยู่”-หายใจออก

เธอย่อมทำการฝึกหัดศึกษาว่า“​เราเป็นผู้เห็นความไม่เที่ยงของจิตอยู่เป็นประจำ”-หายใจเข้า

“​เราเป็นผู้เห็นความไม่เที่ยงของจิตอยู่เป็นประจำ”-หายใจออก

เธอย่อมทำการฝึกหัดศึกษาว่า“​เราเป็นผู้เห็นความจางคลายของจิตอยู่เป็นประจำ”-หายใจเข้า

“​เราเป็นผู้เห็นความจางคลายของจิตอยู่เป็นประจำ”-หายใจออก

เธอย่อมทำการฝึกหัดศึกษาว่า“​เราเป็นผู้เห็นความดับไม่เหลือของจิตแต่ละขณะอยู่เป็นประจำ”-หายใจเข้า

“​เราเป็นผู้เห็นความดับไม่เหลือของจิตแต่ละขณะอยู่เป็นประจำ”-หายใจออก

เธอย่อมทำการฝึกหัดศึกษาว่า“​เราเป็นผู้เห็นความสลัดคืนสู่ความไม่ใช่อะไรทั้งหมดอยู่เป็นประจำ”-หายใจเข้า

“​เราเป็นผู้เห็นความสลัดคืนสู่ความไม่ใช่อะไรทั้งหมดอยู่เป็นประจำ”-หายใจออก

ทั้งหมดที่กล่าวมานี้เป็นการพิจารณาธรรม๑๐ประการ ให้ผู้ป่วยหมั่นทำเรื่อยๆทำบ่อยๆ พิจารณาเห็นความไม่งามในกายนี้อยู่เป็นประจำจะละความพอใจในกายได้ เจริญเมตตาอยู่เป็นประจำจะละความพยาบาทได้ พิจารณาเห็นความไม่เที่ยงของสิ่งทั้งหลายทั้งปวงอยู่เป็นประจำจะเลิกประดิษฐ์ตัวตนเข้าไปเป็นเจ้าของสิ่งทั้งหลายทั้งปวงลงได้ เมื่อทิ้งความมีตัวตนปลอมๆลงได้เมื่อนั้นแหละคือการหลุดพ้น คือการออกจากทุกข์ คือนิพพานแล้ว(พระไตรปิฎก นวกนิบาต อังคุตตรนิกาย เล่มที่๒๓ หน้าที่๓๖๓ ข้อที่๒๐๕)

ส่วนการหมั่นเอาสติมาอยู่กับลมหายใจเข้าออกอยู่เป็นประจำ จะเป็นสมาธิที่สามารถช่วยระงับความทุกข์หนักของคนไข้ได้ เพราะอำนาจแห่งการพิจารณาธรรมด้วยปัญญาอันยิ่ง เป็นปัญญารู้เห็นตามความเป็นจริง เป็นปัญญาเครื่องเจาะแทงกิเลสนี้ สามารถระงับได้ซึ่งทุกขเวทนาดุจดังว่าหายจากอาการป่วยต่างๆ และเมื่อผู้ป่วยหมั่นพิจารณาให้มาก หมั่นกระทำให้มากซึ่งธรรม๑๐ประการนี้ ย่อมมีผลใหญ่ มีอานิสงส์ใหญ่ นั่นคือการหลุดพ้น นิพพานได้ในปัจจุบันนั้นเทียว(พระไตรปิฎก ทสกนิบาต อังคุตตรนิกาย เล่มที่๒๔ หน้าที่๑๑๕-๑๒๐ ข้อที่๖๐)

สมาธิ ช่วยให้มีสติเป็นวาระสุดท้ายก่อนตาย

พระพุทธเจ้าบอกว่าผู้ที่กำลังจะตาย ในวาระสุดท้ายก่อนตาย ก่อนเสียชีวิตนั้นควรเจริญให้มาก กระทำให้มากซึ่งการเอาสติมาอยู่กับลมหายใจเข้าออก

ให้รู้อยู่ว่าตอนนี้กำลังหายใจเข้า

ให้รู้อยู่ว่าตอนนี้กำลังหายใจออก

เมื่อหายใจเข้ายาว ก็รู้อยู่ว่าเราหายใจเข้ายาว

เมื่อหายใจออกยาว ก็รู้อยู่ว่าเราหายใจออกยาว

เมื่อหายใจเข้าสั้น ก็รู้อยู่ว่าเราหายใจเข้าสั้น

เมื่อหายใจออกสั้น ก็รู้อยู่ว่าเราหายใจออกสั้น

เธอย่อมทำการฝึกหัดศึกษาว่า“​เราเป็นผู้มีความรู้สึกตัวทั่วพร้อม”-หายใจเข้า

“​เราเป็นผู้มีความรู้สึกตัวทั่วพร้อมในร่างกายทั้งหลาย”-หายใจออก

เธอย่อมทำการฝึกหัดศึกษาว่า“​เรากำลังทำร่างกายให้สงบอยู่”-หายใจเข้า

“​เรากำลังทำร่างกายให้สงบอยู่”-หายใจออก

เธอย่อมทำการฝึกหัดศึกษาว่า“​เมื่อร่างกายสงบ ความปิติจะเกิดขึ้น เรากำลังรู้อยู่ว่านี่คือปิติ”-หายใจเข้า

“​เรากำลังรู้อยู่ว่าปิติได้เกิดขึ้นแล้ว”-หายใจออก
เธอย่อมทำการฝึกหัดศึกษาว่า“​เมื่อปิติเกิดขึ้นแล้ว สุจจะเกิดตามมา เรากำลังรู้อยู่ว่านี่คือสุข”-หายใจเข้า
“​เรากำลังรู้อยู่ว่าสุขได้เกิดขึ้นแล้ว”-หายใจออก

เธอย่อมทำการฝึกหัดศึกษาว่า“​อาการทั้งหลายที่เกิดขึ้นเป็นการปรุงแต่งทางจิต เรากำลังรู้อยู่ว่านี่คือการปรุงแต่งทางจิต”-หายใจเข้า

“​เรากำลังรู้อยู่ว่าทั้งหมดนี้คือการปรุงแต่งทางจิต”-หายใจออก

เธอย่อมทำการฝึกหัดศึกษาว่า“​เรากำลังทำให้การปรุงแต่งทางจิตระงับอยู่”-หายใจเข้า

“​เรากำลังรู้อยู่ว่าการปรุงแต่งทางจิตได้ระงับไปแล้ว”-หายใจออก

เธอย่อมทำการฝึกหัดศึกษาว่า“​เรากำลังรู้อยู่ว่านี่คือจิต”-หายใจเข้า

“​เรากำลังรู้อยู่ว่านี่คือจิต”-หายใจออก

เธอย่อมทำการฝึกหัดศึกษาว่า“​เรากำลังรู้อยู่ว่าจิตนี้ปราโมทย์”-หายใจเข้า

“​เรากำลังรู้อยู่ว่าจิตนี้ปราโมทย์อยู่”-หายใจออก

เธอย่อมทำการฝึกหัดศึกษาว่า“​เรากำลังปล่อยจิตให้ตั้งมั่น”-หายใจเข้า

“​เรากำลังปล่อยจิตให้ตั้งมั่นอยู่”-หายใจออก

เธอย่อมทำการฝึกหัดศึกษาว่า“​เรากำลังปล่อยวางจิตอยู่”-หายใจเข้า

“​เรากำลังปล่อยวางจิตอยู่”-หายใจออก

เธอย่อมทำการฝึกหัดศึกษาว่า“​เราเป็นผู้เห็นความไม่เที่ยงของจิตอยู่เป็นประจำ”-หายใจเข้า

“​เราเป็นผู้เห็นความไม่เที่ยงของจิตอยู่เป็นประจำ”-หายใจออก

เธอย่อมทำการฝึกหัดศึกษาว่า“​เราเป็นผู้เห็นความจางคลายของจิตอยู่เป็นประจำ”-หายใจเข้า

“​เราเป็นผู้เห็นความจางคลายของจิตอยู่เป็นประจำ”-หายใจออก

เธอย่อมทำการฝึกหัดศึกษาว่า“​เราเป็นผู้เห็นความดับไม่เหลือของจิตแต่ละขณะอยู่เป็นประจำ”-หายใจเข้า

“​เราเป็นผู้เห็นความดับไม่เหลือของจิตแต่ละขณะอยู่เป็นประจำ”-หายใจออก

เธอย่อมทำการฝึกหัดศึกษาว่า“​เราเป็นผู้เห็นความสลัดคืนสู่ความไม่ใช่อะไรทั้งหมดอยู่เป็นประจำ”-หายใจเข้า

“​เราเป็นผู้เห็นความสลัดคืนสู่ความไม่ใช่อะไรทั้งหมดอยู่เป็นประจำ”-หายใจออก

พระพุทธเจ้าก็ยังกล่าวต่อไปว่า เมื่อเอาสติมาอยู่กับลมหายใจเข้าออกอย่างนี้แล้ว บุคคลนั้นจะเห็นลมหายใจเข้าเป็นครั้งสุดท้าย เห็นลมหายใจออกเป็นครั้งสุดท้าย เห็นการเกิด-ดับของจิตเป็นครั้งสุดท้าย เขาจะรู้แจ้งอยู่อย่างนั้นจนถึงลมหายใจสุดท้าย เห็นการดับของจิตเป็นขณะสุดท้าย เขาได้ปล่อยวางความเป็นจิตลง เขาได้ทิ้งความเป็นจิตลง สุดท้ายตัวตน หรือตัวผู้ยึดติด(สัตว์) ที่หลงยึดจิตขณะสุดท้ายว่าคือ"ตัวมัน"อยู่นั้น จะได้ทิ้งความเป็นจิตลงเสียเอง คืนสู่ความไม่ใช่อะไรทั้งหมด คืนสู่ความดั้งเดิมคืออมตธาตุดังเดิม (หากใครไม่เข้าใจเรื่องตัวตนหรือตัวผู้ยึดติด(สัตว์) ไปติดตามได้ในปฏิบัติธรรมตอน: วิญญาณไม่ได้ไปเวียนว่ายตายเกิด อย่างที่เราเข้าใจผิดกันมา๒,๕๐๐กว่าปี) นั่นคือผลใหญ่ อานิสงส์ใหญ่ของการเอาสติมาอยู่กับลมหายใจเข้าออก ยิ่งเป็นวาระสุดท้ายของผู้ใกล้ตาย ถ้าเขาปล่อยวางได้ถูกต้องตามคำพระพุทธเจ้าดังที่กล่าวมา ผลที่บุคคลนั้นหวังได้คือ การหลุดพ้น การออกจากทุกข์ นิพพานได้ในปัจจุบันนั้นเทียว(พระไตรปิฎก มัชฌิมปัณณาสก์ มัชฌิมนิกาย เล่มที่๑๓ หน้าที่๑๔๐ ข้อที่๑๔๖)

Post has attachment
นั่งสมาธิตอน อยู่บ้าน อยู่ที่ทำงาน อยู่ที่ไหนๆก็หลุดพ้นได้ โดยไม่มีใครรู้
อ่านต่อ :http://www.nirvana-buddhism.com/2017/12/mindfulness-meditation-th.html

ปฏิบัติธรรมที่บ้าน ที่ทำงาน ที่ไหนๆก็ได้โดยไม่มีใครรู้ ทำอย่างไรหรือ?

กิจวัตรประจำวันของคนเราทุกคน ถ้าเราสังเกตดีๆเราจะใช้ความคิดหรือใช้จิตไปเพื่อกิจกรรมนั้นๆ แต่บางครั้งเราก็ใช้ความคิดหรือใช้จิตออกไปนอกเรื่องในขณะที่ทำกิจกรรมนั้นๆอยู่ พระพุทธเจ้าบอกว่า“​ให้มีสติอธิษฐานการงาน​”​(พระไตรปิฎก ฉักกนิบาต อังคุตตรนิกาย เล่มที่๒๒ หน้าที่๓๖๐-๓๖๒ ข้อที่๓๐๐) คือมีสติอยู่กับกิจกรรมที่ทำอยู่ หากเราใช้ความคิดหรือใช้จิตออกไปนอกเรื่องในขณะที่ทำกิจกรรมนั้นๆอยู่แสดงว่า“​ไม่มีสติ” ฉะนั้น​เมื่ออยู่ที่บ้าน อยู่ที่ทำงาน อยู่ที่ไหนๆก็แล้วแต่ หากเรากำลังทำกิจกรรมอะไรอยู่ก็ให้มีสติอยู่กับกิจกรรมที่ทำนั้น ใช้ความคิดอยู่กับกิจกรรมนั้นๆแบบพอดีพอดี ใช้จิตอยู่กับสิ่งนั้นๆแบบพอดีพอดี ไม่ให้มันไหลไป ไม่ให้มันฟุ้งไปออกนอกเรื่องที่กำลังทำอยู่นั้น


หากเราสังเกตตัวเองดีดี สำรวจตัวเองดีดี ในแต่ละวัน ในกิจวัตรประจำวันของเรา มันจะมีช่วงเวลาหนึ่งๆที่เราไม่ได้ใช้ความคิด ไม่ได้ใช้จิตไปเพื่อการทำงาน ไม่ได้ใช้จิตไปเพื่อการทำกิจกรรมใดๆ ช่วงเวลานั้นๆคือช่วงเวลาว่างของเรา แต่เราก็ใช้มันไปโดยไร้ประโยชน์ ปล่อยเวลาช่วงนั้นๆเหล่านั้นผ่านไปโดยไร้ประโยชน์ ซึ่งหากเรานับเวลาทั้งหลายที่หายไปตั้งแต่เราเป็นเด็กจนถึงวันนี้ จริงๆแล้วเรามีเวลาว่างมากพอที่จะพาตัวเองออกจากทุกข์ ออกจากการเวียนว่ายตายเกิด จริงๆแล้วคนเราทุกคนมีเวลาว่างมากพอเพื่อการหลุดพ้น เพื่อนิพพาน ที่เราอ้างกันอยู่ทุกวันว่าฉันไม่มีเวลา ฉันมีภาระต้องรับผิดชอบ ฉันมีครอบครัว ฉันมีลูก รอให้ลูกโตก่อน และอีกมากมายหลายเหตุผล จริงๆแล้วมันเป็นเหตุผลที่เข้าข้างตัวเองเสียมากกว่า จริงๆแล้วในกิจวัตรประจำวันของเรา เรามีช่วงเวลาหนึ่งๆที่เราไม่ได้ใช้ความคิด ที่เราไม่ได้ใช้จิตไปเพื่อการงาน ไม่ได้ใช้จิตไปเพื่อการทำกิจกรรมใดๆ ช่วงเวลาสั้นๆเหล่านั้นในแต่ละวันเราสามารถน้อมมาสู่การปฏิบัติธรรมภายในใจได้

ไม่มีใครใช้ความคิดได้ทั้ง๒๔ชั่วโมง ไม่มีใครใช้จิตทั้ง๒๔ชั่วโมง เพราะหากเป็นแบบนั้นแสดงว่าคนคนนั้นเข้าข่ายฟุ้งซ่าน หากไม่รีบแก้ หากไม่รีบรักษา มีโอกาสเป็นผู้ป่วยที่มีอาการจิตผิดปกติได้ ฉะนั้นแล้วเมื่อมาถึงตรงนี้เรื่องเวลาว่างในชีวิต ในกิจวัตรประจำวัน ก็ไม่ใช่ข้ออ้างอีกต่อไป คนเราทุกคนมีเวลาว่างมากพอที่จะปฏิบัติธรรม ทำได้ทุกที่ไม่ว่าจะอยู่ที่บ้าน อยู่ที่ทำงาน อยู่บนรถโดยสาร อยู่บนเครื่องบิน อยู่ที่ใดๆบนโลกนี้หรือโลกอื่น ก็สามารถเอาเวลาที่ว่างจากการใช้ความคิด เอาเวลาที่ว่างจากการใช้จิต เอามันมาเพื่อน้อมไปสู่การหลุดพ้น สู่การออกจากทุกข์ สู่นิพพานได้ในปัจจุบันขณะ ทำได้ทุกคน และเริ่มได้ ณ ตอนนี้ เวลานี้ได้เลย


เอาสติมาอยู่กับลมหายใจเข้าออก ยามว่างจากการงาน

หากเราตั้งใจดีดี ขยันทำดีดี ในแต่ละวัน ในกิจวัตรประจำวัน เมื่อเราว่างจากการใช้ความคิด เมื่อเราว่างจากการใช้จิต ให้เราเอาช่วงเวลานั้นๆมาอยู่กับลมหายใจเข้าออก โดยเอาจิต เอาตัวความคิด เอาสติมาอยู่กับลมหายใจเข้าออก เพื่อน้อมไปสู่การหลุดพ้นได้ เราสามารถทำได้ทุกคนเพราะเราต้องหายใจเข้าออกจนถึงวันสุดท้ายของชีวิตอยู่แล้ว และมีข้อดีอย่างหนึ่งคือ ไม่มีใครรู้ว่าเรากำลังทำอะไรอยู่ ไม่มีใครหาว่าเราบ้า เพราะไม่มีใครสามารถจับได้ว่าเรากำลังปฏิบัติธรรมอยู่ เพราะการปฏิบัติธรรมในยุคปัจจุบันนี้ เป็นเรื่องน่าหัวเราะ เป็นเรื่องน่าขำสำหรับมนุษย์ปุถุชนยุคนี้ เพราะฉะนั้นผู้ปฏิบัติธรรมก็ไม่ต้องอาย เรามีสิทธิ์ที่จะเอาสติมาอยู่กับลมหายใจเข้าออกได้อย่างเป็นประชาธิปไตย ดีกว่าเอาช่วงเวลาสั้นๆในชีวิตในแต่ละวันนั้น เอาไปทำเรื่องไร้สาระไม่พาออกจากทุกข์ ดีกว่าเอาช่วงเวลาสั้นๆในชีวิตในแต่ละวันนั้นเอาไปคิดวนเข้าเรื่องโน้นออกเรื่องนี้ เข้าเรื่องโน้นออกเรื่องนี้ จนถึงวาระสุดท้ายของชีวิต แล้วก็ลาโลกไปอย่างไร้ประโยชน์


เอาสติมาอยู่กับลมหายใจเข้าออก แล้วอย่างไรต่อล่ะ? พระพุทธเจ้าบอกว่า

# ให้รู้อยู่ว่าตอนนี้กำลังหายใจเข้า
# ให้รู้อยู่ว่าตอนนี้กำลังหายใจออก
# เมื่อหายใจเข้ายาว ก็รู้อยู่ว่าเราหายใจเข้ายาว
# เมื่อหายใจออกยาว ก็รู้อยู่ว่าเราหายใจออกยาว
# เมื่อหายใจเข้าสั้น ก็รู้อยู่ว่าเราหายใจเข้าสั้น
# เมื่อหายใจออกสั้น ก็รู้อยู่ว่าเราหายใจออกสั้น

# เธอย่อมทำการฝึกหัดศึกษาว่า“​เราเป็นผู้มีความรู้สึกตัวทั่วพร้อม”-หายใจเข้า

# “​เราเป็นผู้มีความรู้สึกตัวทั่วพร้อมในร่างกายทั้งหลาย”-หายใจออก

# เธอย่อมทำการฝึกหัดศึกษาว่า“​เรากำลังทำร่างกายให้สงบอยู่”-หายใจเข้า

# “​เรากำลังทำร่างกายให้สงบอยู่”-หายใจออก

# เธอย่อมทำการฝึกหัดศึกษาว่า“​เมื่อร่างกายสงบ ความปิติจะเกิดขึ้น เรากำลังรู้อยู่ว่านี่คือปิติ”-หายใจเข้า

# “​เรากำลังรู้อยู่ว่าปิติได้เกิดขึ้นแล้ว”-หายใจออก

# เธอย่อมทำการฝึกหัดศึกษาว่า“​เมื่อปิติเกิดขึ้นแล้ว สุจจะเกิดตามมา เรากำลังรู้อยู่ว่านี่คือสุข”-หายใจเข้า

# “​เรากำลังรู้อยู่ว่าสุขได้เกิดขึ้นแล้ว”-หายใจออก

# เธอย่อมทำการฝึกหัดศึกษาว่า“​อาการทั้งหลายที่เกิดขึ้นเป็นการปรุงแต่งทางจิต เรากำลังรู้อยู่ว่านี่คือการปรุงแต่งทางจิต”-หายใจเข้า

# “​เรากำลังรู้อยู่ว่าทั้งหมดนี้คือการปรุงแต่งทางจิต”-หายใจออก

# เธอย่อมทำการฝึกหัดศึกษาว่า“​เรากำลังทำให้การปรุงแต่งทางจิตระงับอยู่”-หายใจเข้า

# “​เรากำลังรู้อยู่ว่าการปรุงแต่งทางจิตได้ระงับไปแล้ว”-หายใจออก

# เธอย่อมทำการฝึกหัดศึกษาว่า“​เรากำลังรู้อยู่ว่านี่คือจิต”-หายใจเข้า

# “​เรากำลังรู้อยู่ว่านี่คือจิต”-หายใจออก

# เธอย่อมทำการฝึกหัดศึกษาว่า“​เรากำลังรู้อยู่ว่าจิตนี้ปราโมทย์”-หายใจเข้า

# “​เรากำลังรู้อยู่ว่าจิตนี้ปราโมทย์อยู่”-หายใจออก

# เธอย่อมทำการฝึกหัดศึกษาว่า“​เรากำลังปล่อยจิตให้ตั้งมั่น”-หายใจเข้า

#“​เรากำลังปล่อยจิตให้ตั้งมั่นอยู่”-หายใจออก

# เธอย่อมทำการฝึกหัดศึกษาว่า“​เรากำลังปล่อยวางจิตอยู่”-หายใจเข้า

# “​เรากำลังปล่อยวางจิตอยู่”-หายใจออก

# เธอย่อมทำการฝึกหัดศึกษาว่า“​เราเป็นผู้เห็นความไม่เที่ยงของจิตอยู่เป็นประจำ”-หายใจเข้า

# “​เราเป็นผู้เห็นความไม่เที่ยงของจิตอยู่เป็นประจำ”-หายใจออก

# เธอย่อมทำการฝึกหัดศึกษาว่า“​เราเป็นผู้เห็นความจางคลายของจิตอยู่เป็นประจำ”-หายใจเข้า

# “​เราเป็นผู้เห็นความจางคลายของจิตอยู่เป็นประจำ”-หายใจออก

# เธอย่อมทำการฝึกหัดศึกษาว่า“​เราเป็นผู้เห็นความดับไม่เหลือของจิตแต่ละขณะอยู่เป็นประจำ”-หายใจเข้า

# “​เราเป็นผู้เห็นความดับไม่เหลือของจิตแต่ละขณะอยู่เป็นประจำ”-หายใจออก

# เธอย่อมทำการฝึกหัดศึกษาว่า“​เราเป็นผู้เห็นความสลัดคืนสู่ความไม่ใช่อะไรทั้งหมดอยู่เป็นประจำ”-หายใจเข้า

# “​เราเป็นผู้เห็นความสลัดคืนสู่ความไม่ใช่อะไรทั้งหมดอยู่เป็นประจำ”-หายใจออก

# เธอทั้งหลายจงรู้อยู่ว่า“​การมีสติอยู่กับลมหายใจเข้า การมีสติอยู่กับลมหายใจออก”

# “​เมื่อเธอเจริญให้มากกระทำให้มาก ย่อมมีผลใหญ่ ย่อมมีอานิสงส์ใหญ่”

# เธอทั้งหลายจงรู้อยู่ว่า“​ผลใหญ่-อานิสงส์ใหญ่นั้นคือ อรหัตตผลในปัจจุบันนั้นเทียว”

(พระไตรปิฎก มหาวารวรรค สังยุตตนิกาย เล่มที่๑๙ หน้าที่๓๙๖-๓๙๗ ข้อที่๑๓๑๑-๑๓๑๓)

เดิน ยืน นั่ง นอน ที่ไหนๆก็น้อมสู่การหลุดพ้นได้

พระพุทธเจ้าบอกว่า หากเราตั้งใจดีดี ขยันทำดีดี เอาสติมาอยู่กับลมหายใจเข้าออกบ่อยๆในกิจวัตรประจำวัน แล้วน้อมมาสู่การปล่อยวางทางใจเรื่อยๆบ่อยๆ ดังวิธีการปฏิบัติข้างต้นที่กล่าวมา บุคคลนั้นสามารถทำได้ทุกที่ทุกเวลา แม้เมื่อกำลังเดินอยู่ก็ทำได้ แม้เมื่อกำลังยืนอยู่ก็ทำได้ แม้เมื่อกำลังนั่งอยู่ก็ทำได้ แม้เมื่อกำลังนอนอยู่ก็ทำได้ แม้เมื่อกำลังทำงานอยู่ก็ทำได้ และแม้เมื่อกำลังนอนเบียดบุตรอยู่ก็ทำได้เช่นกัน(พระไตรปิฎก เอกาทสกนิบาต อังคุตตรนิกาย เล่มที่๒๔ หน้าที่๓๖๑ ข้อที่๒๑๙)

แล้วพระพุทธเจ้าก็กล่าวต่อไปว่า หากเราตั้งใจดีดี ขยันทำดีดี จนสงบเป็นสมาธิในระดับต่างๆ ต่อให้เราเดินอยู่ สถานที่แห่งนั้นก็ชื่อว่า“​ที่เดินอันเป็นทิพย์”, ต่อให้เรายืนอยู่ สถานที่แห่งนั้นก็ชื่อว่า“​ที่ยืนอันเป็นทิพย์”, ต่อให้เรานั่งอยู่ สถานที่แห่งนั้นก็ชื่อว่า“​ที่นั่งอันเป็นทิพย์” และต่อให้เรานอนอยู่ สถานที่แห่งนั้นก็ชื่อว่า“​ที่นอนอันเป็นทิพย์”(พระไตรปิฎก ติกนิบาต อังคุตตรนิกาย เล่มที่๒๐ หน้าที่๒๓๔ ข้อที่๕๐๓)

เมื่อพูดถึงเรื่องการเดิน สิ่งที่ไม่พูดไม่ได้คือ“​การเดินจงกรม” เมื่อข้างต้นก็ได้กล่าวไปแล้วว่าคำว่า“​สมาธิ”ไม่ได้เกิดขึ้นมาจากการนั่งเพียงอย่างเดียว การเดินก็เข้าสู่ความสงบรำงับ จนเป็นสมาธิทั้ง๙ระดับได้เหมือนกัน แล้วน้อมไปสู่การปล่อยวางทางใจด้วยวิธีเดียวกัน การเดินเพื่อน้อมไปสู่สมาธิก็คือสิ่งเดียวกันกับ“​การเดินจงกรม” การเดินจงกรมไม่ต้องใช้คำบริกรรมใดๆทั้งสิ้น เพราะพระพุทธเจ้าท่านไม่เคยสอนไว้ ไม่ต้องภาวนายกหนอ-ย่างหนอ, ไม่ต้องภาวนายุบหนอ-พองหนอ, ไม่ต้องภาวนาพุท-โธ, ไม่ต้องภาวนานะมะ-พะธะ, ไม่ต้องนับลูกประคำ, ไม่ต้องใช้เครื่องมือใดๆมาช่วยทั้งนั้น เพราะคำเหล่านั้นคนยุคหลังเป็นผู้แต่งขึ้น ไม่ใช่คำที่ออกจากปากพระพุทธเจ้า แค่เอาสติมาอยู่กับลมหายใจเข้าออก แล้วเดินไปอย่างเป็นธรรมชาติ แล้วน้อมมาสู่การปล่อยวางทางใจ ด้วยวิธีการปฏิบัตดังที่กล่าวมาข้างต้น แค่นี้ก็น้อมไปสู่การหลุดพ้นได้แล้วในปัจจุบันนั้นเทียว

แต่การเดินเพื่อน้อมไปสู่สมาธิ(จงกรม) พระพุทธเจ้าบอกว่ามีอานิสงส์๕อย่างคือ ผู้ที่ได้สมาธิจากการเดินจงกรมย่อมเป็นสมาธิที่ตั้งอยู่ได้นาน, เป็นผู้อดทนต่อการเดินทางไกล, เป็นผู้อดทนต่อการกระทำความเพียร, เมื่อรับประทานอาหารเข้าไปแล้วการเดินจงกรมช่วยย่อยอาหารได้ดี และสุดท้ายคือ คนที่เดินเพื่อน้อมไปสู่สมาธิ(จงกรม)บ่อยๆจะมีความเจ็บไข้ได้ป่วยน้อย สุขภาพดี ดังนี้นี่เอง(พระไตรปิฎก ปัญจกนิบาต อังคุตตรนิกาย เล่มที่๒๒ หน้าที่๓๑ ข้อที่๒๙)

Post has attachment
นั่งสมาธิตอน สมาธิทุกระดับน้อมไปสู่การหลุดพ้นได้หมด
อ่านต่อ:http://www.nirvana-buddhism.com/2017/11/guided-meditation-th.html

ฌาณ๑-ฌาณ๔“น้อมไปสู่การหลุดพ้นได้”

ฌาณ๑ ปฐมฌาณ
เมื่อเรามีสติอยู่กับลมหายใจเข้าออกไปเรื่อยๆจนสงบจากอกุศลธรรม ตรงนี้แหละคือ“ฌาณ๑”หรือ“ปฐมฌาณ” ในฌาณ๑นี้ความคิดด้านลบ ความรู้สึกด้านลบ หรือการปรุงแต่งที่เป็นอกุศลทั้งหลายจะดับไปเองโดยธรรมชาติ แต่ความคิดด้านบวก ความรู้สึกด้านบวก หรือการปรุงแต่งที่เป็นกุศลทั้งหลายยังคงมีอยู่ ตัวความคิดหนึ่งความคิด(วิตก) และตัวที่คิดต่อไปจากความคิดหนึ่งความคิดนี้(วิจาร)ก็ยังคงมีอยู่ แต่สิ่งที่ได้มาคือความวิเวก สงบ ปิติ และสุข

ฌาณ๒ ทุติยฌาณ
ในฌาณ๒ความคิดกุศลยังคงอยู่ ยังคงคิดวนเข้าเรื่องโน้นออกเรื่องนี้ เข้าเรื่องโน้นออกเรื่องนี้อยู่ ในฌาณ๒ต้องทิ้งตัวความคิดให้หมด ละให้หมด ความคิดดีก็ไม่เอามาเป็นประมาณ ความคิดไม่ดีก็ไม่เอามาเป็นประมาณ ปล่อยให้มันดับไปเองทั้งหมด ด้วยการดึงสติมาอยู่กับลมหายใจเข้าออกเรื่อยๆบ่อยๆ มันวนกลับไปคิดปุ๊บดึงกลับมาอยู่กับลมปั๊บ ไหลไปอีกก็ดึงกลับมาอีก มาอยู่กับลมหายใจเข้าออกแบบนี้เรื่อยๆบ่อยๆ แล้วมันจะมีกำลังที่จะไม่ไหลไปเองอัตโนมัติ แค่ทำเรื่อยๆบ่อยๆ ทำด้วยความผ่อนคลายสบายๆ ไม่กดดันตัวเอง ไม่บังคับตัวเอง แค่มีความขยันมีความเพียรเอาสติมาอยู่กับลมหายใจเข้าออกบ่อยๆ ทำแบบนี้เรื่อยๆพระพุทธเจ้าบอกว่า"วิตก-วิจาร"จะดับไปเองโดยธรรมชาติ ก็คือตัวความคิด ที่คิดวนเข้าเรื่องโน้นออกเรื่องนี้ เข้าเรื่องโน้นออกเรื่องนี้อยู่ สิ่งเหล่านี้จะดับไปเองโดยธรรมชาติ แล้วสมาธิจะเกิดขึ้นเองอย่างเป็นธรรมชาติเหมือนกัน พร้อมทั้งความปิติความสุขจะตามมาพร้อมเพรียงกันในสมาธิอันเป็นธรรมชาตินั้น

ฌาณ๓ ตติยฌาณ
ในฌาณ๓ตัวความคิดที่คิดวนเข้าเรื่องโน้นออกเรื่องนี้ เข้าเรื่องโน้นออกเรื่องนี้ ตัวนี้จะดับไปเองโดยธรรมชาติ เมื่อดึงสติมาอยู่กับลมหายใจเข้าออก เมื่อมีปิติเกิดขึ้น ก็ไม่ไหลไปตามอาการปิตินั้น แล้วปิติจะดับไปเองโดยธรรมชาติ เสร็จแล้วปล่อยให้จิตเป็นอิสระ จิตจะตั้งมั่นอยู่อย่างนั้นอย่างเป็นธรรมชาติ เมื่อนั้นแหละจิตจะเป็นกลางโดยธรรมชาติของมัน เพราะมันไม่ไหลไปตามสภาวะใดๆของจิตเลย ความที่จิตเป็นกลางโดยธรรมชาตินี้แหละภาษาบาลีเรียกว่า"อุเบกขา"

ฌาณ๔ จตุตถฌาณ
ในฌาณ๔เมื่อมีปิติเกิดขึ้น เมื่อมีตัวสุขเกิดขึ้น เมื่อมีตัวทุกข์เกิดขึ้น ก็ไม่ไหลไปตามอาการนั้นๆ ไม่อะไรกับอะไรต่อสิ่งที่ผุดขึ้นมานั้น แล้วตัวปิติ ตัวสุข และตัวทุกข์ จะดับไปเองโดยธรรมชาติ ตัวความรู้สึกเบิกบานใจ ตัวความรู้สึกไม่เบิกบานใจ ก็จะดับไปเองโดยธรรมชาติด้วย เสร็จแล้วปล่อยให้จิตเป็นอิสระ จิตจะตั้งมั่นอยู่อย่างนั้นอย่างเป็นธรรมชาติ

เมื่ออยู่ในฌาณ๑, ฌาณ๒, ฌาณ๓ หรือฌาณ๔ พระพุทธเจ้าบอกว่า“สามารถน้อมไปสู่การหลุดพ้นได้” ด้วยการปล่อยวางขันธ์๕ ในฌาณ๑, ฌาณ๒, ฌาณ๓ หรือฌาณ๔นี้ขันธ์๕ยังทำงานอยู่อันได้แก่ การรับรู้ทางร่างกาย ความรู้สึก ความจำได้หมายรู้ การปรุงแต่ง และจิต จะปล่อยวางขันธ์๕ได้อย่างไร? พระพุทธเจ้าบอกว่าให้พิจารณาเห็นตามความเป็นจริงว่า

# ร่างกายเป็นของไม่เที่ยง, เป็นของเน่าเปื่อยสกปรก, เป็นศูนย์รวมของโรค, เป็นหัวฝี, เป็นของเสียดแทง, เป็นของเจ็บป่วยได้ง่าย, เป็นความยากลำบาก, เป็นของยืมมาใช้จากธรรมชาติ, สุดท้ายก็คืนสู่ธรรมชาติดังเดิม, เป็นสิ่งที่ยึดติดไม่ได้, ยึดเมื่อไหร่เป็นทุกข์เมื่อนั้น, เป็นของที่ไม่ได้มีตัวตนอยู่จริง, และเป็นของว่างเปล่าไร้แก่นสารอันแท้จริง

# ความรู้สึกเป็นของไม่เที่ยง, เป็นของยืมมาใช้จากธรรมชาติ, เป็นสิ่งที่ยึดติดไม่ได้, ยึดเมื่อไหร่เป็นทุกข์เมื่อนั้น, เป็นของที่ไม่ได้มีตัวตนอยู่จริง, และเป็นของว่างเปล่าไร้แก่นสารอันแท้จริง

# ความจำได้หมายรู้เป็นของไม่เที่ยง, เป็นของยืมมาใช้จากธรรมชาติ, เป็นสิ่งที่ยึดติดไม่ได้, ยึดเมื่อไหร่เป็นทุกข์เมื่อนั้น, เป็นของที่ไม่ได้มีตัวตนอยู่จริง, และเป็นของว่างเปล่าไร้แก่นสารอันแท้จริง

# การปรุงแต่งเป็นของไม่เที่ยง, เป็นของยืมมาใช้จากธรรมชาติ, เป็นสิ่งที่ยึดติดไม่ได้, ยึดเมื่อไหร่เป็นทุกข์เมื่อนั้น, เป็นของที่ไม่ได้มีตัวตนอยู่จริง, และเป็นของว่างเปล่าไร้แก่นสารอันแท้จริง

# จิตเป็นของไม่เที่ยง, เป็นของยืมมาใช้จากธรรมชาติ, เป็นสิ่งที่ยึดติดไม่ได้, ยึดเมื่อไหร่เป็นทุกข์เมื่อนั้น, เป็นของที่ไม่ได้มีตัวตนอยู่จริง, และเป็นของว่างเปล่าไร้แก่นสารอันแท้จริง

พิจารณาเห็นตามความเป็นจริงอยู่แบบนี้ไปเรื่อยๆ มองเห็นตามความเป็นจริงแบบนี้ไปเรื่อยๆ แล้วจะน้อมไปสู่ความไม่ยึดติดได้เอง ความไม่ยึดติดนั่นแหละเป็นพื้นฐานไปสู่การหลุดพ้นแล้ว หลุดพ้นเพราะจิตพ้นออกมาจากความยึดติดในร่างกาย, จิตพ้นออกมาจากความยึดติดในความรู้สึก, จิตพ้นออกมาจากความยึดติดในความจำได้หมายรู้, จิตพ้นออกมาจากความยึดติดในการปรุงแต่ง และสุดท้ายตัวตนของเรา หรือตัวผู้ยึดติด(สัตว์) ที่แอบยึดจิตอยู่ว่าคือ"ตัวมัน"ทิ้งความเป็นจิตลงได้ซะเอง ก็เลยหลุดพ้น พ้นออกมาจากความยึดติดในขันธ์๕นั่นเอง การหลุดพ้นนั้นแหละภาษาบาลีเรียกว่า“นิพพาน” มันคือความสงบรำงับ ปราณีต เป็นที่สลัดคืนแห่งทุกข์ทั้งหลาย เป็นที่สิ้นไปแห่งความอยากทั้งหลาย เป็นความจางคลาย เป็นความดับในที่สุด ทั้งหมดคือการหลุดพ้นนั่นเอง

แค่สงบจนถึงระดับฌาณ๑, ฌาณ๒, ฌาณ๓ หรือฌาณ๔นี้ก็สามารถหลุดพ้นได้แล้ว ด้วยการปล่อยวางขันธ์๕ดังที่กล่าวมา หากไม่หลุดพ้นในชีวิตนี้อย่างน้อยก็ได้เป็นอนาคามี เป็นผู้ที่จะหลุดพ้นในภพถัดไปอย่างแน่นอน เพราะการน้อมไปสู่ความไม่ยึดติด น้อมไปสู่การออกจากทุกข์ นั่นคือการน้อมไปสู่อมตธาตุ ซึ่งทั้งหมดหมายถึง“นิพพาน” นั่นเอง ผู้ที่ได้สมาธิระดับฌาณ๑, ฌาณ๒, ฌาณ๓ หรือฌาณ๔ก็สามารถหลุดพ้นได้ ด้วยอาการอย่างนี้ อย่างนี้ นี่เอง(พระไตรปิฎก นวกนิบาต อังคุตตรนิกาย เล่มที่๒๓ หน้าที่๔๓๘-๔๔๔ ข้อที่๒๔๐)

สัมมาสมาธิ
พระพุทธเจ้าบอกว่าคนที่ได้สมาธิระดับฌาณ๑-ฌาณ๔แล้ว แล้วเขาน้อมจิตไปเพื่อกระทำให้แจ้งในการหลุดพ้นด้วยปัญญาอันยิ่ง เป็นปัญญาอันรู้แจ้งแทงตลอดในการออกจากทุกข์ เขากระทำในใจแล้วด้วยดี แทงตลอดดีแล้วด้วยปัญญาอันยิ่ง แสดงว่าบุคคลนั้นกำลังเจริญอยู่ใน“สัมมาสมาธิ”อันเป็นอริยะแล้ว(พระไตรปิฎก ปัญจกนิบาต อังคุตตรนิกาย เล่มที่๒๒ หน้าที่๒๖-๓๐ ข้อที่๒๘) ที่เรียกว่าเป็น“อริยะ”เพราะบุคคลนั้นเมื่อได้สมาธิระดับฌาณ๑-ฌาณ๔ แล้วเขาน้อมจิตไปเพื่อนิพพาน เพื่อการหลุดพ้นในปัจจุบันนั้นเทียว

อริยสัมมาสมาธิ
แล้วพระพุทธเจ้าก็ยังกล่าวต่อไปว่า เมื่อบุคคลนั้นได้สมาธิระดับฌาณ๑-ฌาณ๔แล้ว แล้วเขาน้อมจิตไปเพื่อการออกจากทุกข์ บุคคลนั้นกำลังอยู่ใน“สัมมาสมาธิ”อันเป็นอริยะ อริยสัมมาสมาธิมีอะไรบ้าง? พระพุทธเจ้าบอกว่ามี๗อย่าง ๗อย่างนี้เป็นองค์ประกอบของ“อริยสัมมาสมาธิ” บุคคลที่กำลังอยู่ใน“อริยสัมมาสมาธิ”นี้จะมี๗อย่างนี้เกิดขึ้นพร้อมกันอัตโนมัติ ๗อย่างนี้คือ ความเข้าใจอันถูกต้อง(สัมมาทิฏฐิ), ความมุ่งหมายอันถูกต้อง(สัมมาสังกัปปะ), การพูดจาอันถูกต้อง(สัมมาวาจา), การทำงานอันถูกต้อง(สัมมากัมมันตะ), การเลี้ยงชีวิตอันถูกต้อง(สัมมาอาชีวะ), ความพยายามอันถูกต้อง(สัมมาวายามะ) และการระลึกอยู่อย่างถูกต้อง(สัมมาสติ) นี้คือความเป็นหนึ่งของจิต นี้คือความตั้งมั่นของจิต ที่มี๗อย่างนี้เป็นองค์ประกอบอยู่ภายในตัวอัตโนมัติ เมื่อบุคคลนั้นน้อมจิตไปเพื่อนิพพาน เพื่อการหลุดพ้นแล้วนั่นเอง(พระไตรปิฎก พระพุทธภาษิต มหาวารวรรค สังยุตตนิกาย เล่มที่๑๙ หน้าที่๒๕-๒๖ ข้อที่๘๑-๘๓, อุปริปัณณาสก์ มัชฌิมนิกาย เล่มที่๑๔ หน้าที่๑๘๐ ข้อที่๒๕๒-๒๕๓)

มีแค่สมาธิอย่างเป็นธรรมชาติ ก็สามารถหลุดพ้นได้
มีสมาธิอยู่ชนิดหนึ่งที่ไม่มีชื่อเรียก ผู้เขียนเลยเรียกชื่อสมาธิชนิดนี้ว่า“สมาธิแบบธรรมชาติ” พระพุทธเจ้ากล่าวไว้ว่า

# เป็นสมาธิที่ไม่ได้เกิดขึ้นจากการ“เพ่งดิน”
# เป็นสมาธิที่ไม่ได้เกิดขึ้นจากการ“เพ่งน้ำ”
# เป็นสมาธิที่ไม่ได้เกิดขึ้นจากการ“เพ่งไฟ”
# เป็นสมาธิที่ไม่ได้เกิดขึ้นจากการ“เพ่งลม”
# เป็นสมาธิที่ไม่ได้เกิดขึ้นจาก“การกระทำในใจว่าอากาศไม่มีที่สิ้นสุด”
# เป็นสมาธิที่ไม่ได้เกิดขึ้นจาก“การกระทำในใจว่าวิญญาณไม่มีที่สิ้นสุด”
# เป็นสมาธิที่ไม่ได้เกิดขึ้นจาก“การกระทำในใจว่าอะไร-อะไรก็ไม่มี”
# เป็นสมาธิที่ไม่ได้เกิดขึ้นจาก“การกระทำในใจว่าความจำได้หมายรู้มีบ้าง-ไม่มีบ้าง”
# เป็นสมาธิที่ปราศจาก“การกระทำในใจว่าโลกนี้ และปราศจากการกระทำในใจว่าโลกอื่น”
# เป็นสมาธิที่“ไม่กระทำในใจแม้กระทั้งสิ่งที่เห็น, สิ่งที่ได้ยิน, และสิ่งที่ได้รู้สึก”
# เป็นสมาธิที่“ไม่กระทำในใจแม้กระทั้งสิ่งที่ได้รู้แจ้งแล้ว และสิ่งที่ได้บรรลุแล้ว”
# เป็นสมาธิที่“ไม่กระทำในใจแม้กระทั้งสิ่งที่ได้แสวงหาแล้ว และสิ่งที่ใจได้ติดตามแล้ว”

แต่ทั้งหมดแล้วก็เป็นความจำได้หมายรู้อย่างหนึ่งว่า นั่นคือความสงบรำงับ ปราณีต เป็นที่สลัดคืนแห่งทุกข์ทั้งหลาย เป็นที่สิ้นไปแห่งความอยากทั้งหลาย เป็นความจางคลาย เป็นความดับในที่สุด ทั้งหมดคือการหลุดพ้นนั่นเอง ซึ่งในภาษาบาลีเรียกว่า“นิพพาน”นั่นเอง(พระไตรปิฎก เอกาทสกนิบาต อังคุตตรนิกาย เล่มที่๒๔ หน้าที่๓๔๓ ข้อที่๒๑๔) นี่คือ“สมาธิแบบธรรมชาติ”ชนิดที่สงบรำงับ แล้วน้อมไปสู่อมตธาตุเลย เพราะการน้อมไปสู่ความไม่ยึดติด น้อมไปสู่การออกจากทุกข์ ก็สมารถนิพพานได้ทันที ในปัจจุบันนั้นเทียว

ฌาณ๕-ฌาณ๙“น้อมไปสู่การหลุดพ้นได้”

ฌาณ๕ อากาสานัญจายตนะ
เมื่อสงบจนถึงระดับฌาณ๕ ความจำได้หมายรู้ว่ารูปมีอยู่ได้ดับลงแล้ว ความรู้สึกทางร่างกายได้ดับลงแล้ว ความรู้สึกว่ามีลมหายใจเข้าออกอยู่ได้ดับลงแล้ว ความรู้สึกต่อต้านเล็กๆน้อยๆ นิดๆหน่อยๆเมื่อเจอกับสิ่งที่ผุดขึ้นมาในใจซึ่งเป็นสิ่งที่ไม่ตรงกับความจำได้หมายรู้ที่เคยชิน ตัวนี้จะมีอาการเหมือนน้ำขุ่นๆเล็กๆน้อยๆนิดๆหน่อยๆ แป๊บเดียวก็ใสเหมือนเดิม แต่มันก็ยังคงผุดขึ้นมาให้เห็นบ่อยๆ ถ้าตัวนี้ดับแล้ว ต่อไปมันจะไม่ใส่ใจต่อความจำได้หมายรู้ตัวอื่นๆอีกด้วย เมื่อทุกตัวที่กล่าวมาดับหมดแล้วแสดงว่าบุคคลนั้นกำลัง"ทำในใจว่าอากาศไม่มีที่สิ้นสุด" นั่นคือเขาได้สมาธิในระดับ"อากาสานัญจายตนะ"แล้ว

ฌาณ๖ วิญญาณัญจายตนะ
คราวนี้เมื่อก้าวข้ามเสียได้จาก"การทำในใจว่าอากาศไม่มีที่สิ้นสุด" จนมาเห็นตัวการที่ซ้อนอยู่เบื้องหลังการกระทำว่า"อากาศไม่มีที่สิ้นสุด"นั้น มันคือ"จิต มโน วิญญาณ"นั่นเอง เมื่อเราเห็นตัวการที่ซ้อนอยู่เบื้องหลังการกระทำว่า"อากาศไม่มีที่สิ้นสุด"แล้ว ให้เราเข้าไปกระทำเพื่อหาที่สิ้นสุดของมันอีกครั้งด้วยการ"ทำในใจว่าวิญญาณไม่มีที่สิ้นสุด" ตรงนี้แหละแสดงว่าเราอยู่ในสมาธิระดับ"วิญญาณัญจายตนะ"แล้ว

ฌาณ๗ อากิญจัญญายตนะ
เมื่อกระทำในใจเพื่อหาที่สิ้นสุดของวิญญาณแล้ว สุดท้ายแล้ววิญญาณนั้นคือของว่างเปล่า และปรากฏเป็นของอันหาแก่นสารไม่ได้ จึงเข้าไปจับเอาความว่างเปล่า เข้าไปจับเอาสภาวะอันหาแก่นสารไม่ได้นั้นมาเป็นหลัก เพื่อ"การทำในใจว่าอะไร-อะไรก็ไม่มี" ตรงนี้แหละแสดงว่าเราอยู่ในสมาธิระดับ"อากิญจัญญายตนะ"แล้ว

ฌาณ๘ เนวสัญญานาสัญญายตนะ
เมื่อ"กระทำในใจอยู่ว่าอะไร-อะไรก็ไม่มี"แบบนี้ไปเรื่อยๆก็มาถึงที่สุด เพราะว่ายังมีอะไรบางอย่างผุดขึ้นมาให้เห็นในความไม่มีอะไรนั้น สิ่งนั้นก็คือ"ความจำได้หมายรู้" เมื่อถึงที่สุดแล้วจะเห็นว่า"ความจำได้หมายรู้มีอยู่บ้าง - ความจำได้หมายรู้ไม่มีอยู่บ้าง" ภาษาบาลีเรียกสมาธิระดับนี้ว่า"เนวสัญญานาสัญญายตนะ" ต้องออกจากสมาธิ แล้วเข้าสมาธิไปใหม่ หมั่นเข้าออกเข้าออกแบบนี้บ่อยๆจนเห็นสภาวะที่ยังหลงเหลืออยู่

ฌาณ๙ สัญญาเวทยิตนิโรธ
จากสมาธิในระดับที่เห็นความจำได้หมายรู้ว่ามีบ้าง ไม่มีบ้าง คราวนี้ก็น้อมมาสู่ความละเอียด ปราณีต ความจางคลาย และการดับไปไม่เหลือของความจำได้หมายรู้ทุกชนิด และสมาธิในระดับนี้ก็ละเอียดขึ้นไปอีก ปราณีตขึ้นไปอีก จนเห็นความจางคลาย และการดับไปไม่เหลือของความรู้สึกทุกชนิด เหลือแต่จิตที่แช่จมอยู่กับการปรุงแต่งนั่นเอง

เมื่ออยู่ในฌาณ๕, ฌาณ๖, ฌาณ๗ หรือฌาณ๘ พระพุทธเจ้าบอกว่า“สามารถน้อมไปสู่การหลุดพ้นได้” ด้วยการปล่อยวางขันธ์อีก๔ตัวที่เหลือ ในฌาณ๕, ฌาณ๖, ฌาณ๗ หรือฌาณ๘นี้ขันธ์อีก๔ตัวที่เหลือยังทำงานอยู่อันได้แก่ ความรู้สึก ความจำได้หมายรู้ การปรุงแต่ง และจิต จะปล่อยวางขันธ์อีก๔ตัวที่เหลือได้อย่างไร? พระพุทธเจ้าบอกว่าให้พิจารณาเห็นตามความเป็นจริงว่า

# ในฌาณ๕, ฌาณ๖, ฌาณ๗ หรือฌาณ๘ให้พิจารณาเห็นตามความเป็นจริงว่า ความรู้สึกเป็นของไม่เที่ยง, เป็นของยืมมาใช้จากธรรมชาติ, เป็นสิ่งที่ยึดติดไม่ได้, ยึดเมื่อไหร่เป็นทุกข์เมื่อนั้น, เป็นของที่ไม่ได้มีตัวตนอยู่จริง, และเป็นของว่างเปล่าไร้แก่นสารอันแท้จริง

# ในฌาณ๕, ฌาณ๖, ฌาณ๗ หรือฌาณ๘ให้พิจารณาเห็นตามความเป็นจริงว่า ความจำได้หมายรู้เป็นของไม่เที่ยง, เป็นของยืมมาใช้จากธรรมชาติ, เป็นสิ่งที่ยึดติดไม่ได้, ยึดเมื่อไหร่เป็นทุกข์เมื่อนั้น, เป็นของที่ไม่ได้มีตัวตนอยู่จริง, และเป็นของว่างเปล่าไร้แก่นสารอันแท้จริง

# ในฌาณ๕, ฌาณ๖, ฌาณ๗ หรือฌาณ๘ให้พิจารณาเห็นตามความเป็นจริงว่า การปรุงแต่งเป็นของไม่เที่ยง, เป็นของยืมมาใช้จากธรรมชาติ, เป็นสิ่งที่ยึดติดไม่ได้, ยึดเมื่อไหร่เป็นทุกข์เมื่อนั้น, เป็นของที่ไม่ได้มีตัวตนอยู่จริง, และเป็นของว่างเปล่าไร้แก่นสารอันแท้จริง

# ในฌาณ๕, ฌาณ๖, ฌาณ๗ หรือฌาณ๘ให้พิจารณาเห็นตามความเป็นจริงว่า จิตเป็นของไม่เที่ยง, เป็นของยืมมาใช้จากธรรมชาติ, เป็นสิ่งที่ยึดติดไม่ได้, ยึดเมื่อไหร่เป็นทุกข์เมื่อนั้น, เป็นของที่ไม่ได้มีตัวตนอยู่จริง, และเป็นของว่างเปล่าไร้แก่นสารอันแท้จริง

พิจารณาเห็นตามความเป็นจริงอยู่แบบนี้ไปเรื่อยๆ มองเห็นตามความเป็นจริงแบบนี้ไปเรื่อยๆ แล้วจะน้อมไปสู่ความไม่ยึดติดได้เอง ความไม่ยึดติดนั่นแหละเป็นพื้นฐานไปสู่การหลุดพ้นแล้ว หลุดพ้นเพราะจิตพ้นออกมาจากความยึดติดในความรู้สึก, จิตพ้นออกมาจากความยึดติดในความจำได้หมายรู้(ตัวนี้คืออาการของฌาณ๘ด้วย), จิตพ้นออกมาจากความยึดติดในการปรุงแต่ง(ตัวนี้คืออาการของฌาณ๙ด้วย) และสุดท้ายตัวตนของเรา หรือตัวผู้ยึดติด(สัตว์) ที่แอบยึดจิตอยู่ว่าคือ"ตัวมัน"ทิ้งความเป็นจิตลงได้ซะเอง ก็เลยหลุดพ้น พ้นออกมาจากความยึดติดในขันธ์อีก๔ตัวที่เหลือนั่นเอง การหลุดพ้นนั้นแหละภาษาบาลีเรียกว่า“นิพพาน” มันคือความสงบรำงับ ปราณีต เป็นที่สลัดคืนแห่งทุกข์ทั้งหลาย เป็นที่สิ้นไปแห่งความอยากทั้งหลาย เป็นความจางคลาย เป็นความดับในที่สุด ทั้งหมดคือการหลุดพ้นนั่นเอง

แค่สงบจนถึงระดับฌาณ๕, ฌาณ๖, ฌาณ๗ หรือฌาณ๘นี้ก็สามารถหลุดพ้นได้แล้ว ด้วยการปล่อยวางขันธ์อีก๔ตัวที่เหลือดังที่กล่าวมา ส่วนฌาณ๙นั้นคือการปล่อยวางขันธ์อีก๒ตัวที่เหลือ แค่จิตพ้นออกมาจากความยึดติดในการปรุงแต่งก็หลุดพ้นได้แล้ว หากไม่หลุดพ้นในชีวิตนี้อย่างน้อยก็ได้เป็นอนาคามี เป็นผู้ที่จะหลุดพ้นในภพถัดไปอย่างแน่นอน เพราะการน้อมไปสู่ความไม่ยึดติด น้อมไปสู่การออกจากทุกข์ นั่นคือการน้อมไปสู่อมตธาตุ ซึ่งทั้งหมดหมายถึง“นิพพาน” นั่นเอง ผู้ที่ได้สมาธิระดับฌาณ๕, ฌาณ๖, ฌาณ๗, ฌาณ๘ หรือฌาณ๙ก็สามารถหลุดพ้นได้ ด้วยอาการอย่างนี้ อย่างนี้ นี่เอง(พระไตรปิฎก นวกนิบาต อังคุตตรนิกาย เล่มที่๒๓ หน้าที่๔๓๘-๔๔๔ ข้อที่๒๔๐)

Post has attachment
นั่งสมาธิตอน การอยู่กับลมหายใจเข้าออก ฌาณ๕-ฌาณ๙
อ่านต่อ: http://www.nirvana-buddhism.com/2017/11/fifth-to-ninth-state-of-meditation-th.html


ฌาณ๕ อากาสานัญจายตนะ
คำว่าฌาณ๕ จนถึงฌาณ๙นี้ พระพุทธเจ้าท่านไม่เคยกล่าวไว้ แต่ผู้เขียนใช้คำว่า"ฌาณ๕-ฌาณ๙" เพื่อแสดงความต่อเนื่องมาจาก"ฌาณ๑-ฌาณ๔" ในฌาณ๕-ฌาณ๙นี้ พระพุทธเจ้าเรียกว่า"อรูปสัญญา"หมายถึง ความจำได้หมายรู้ในนามธรรม หรือความจำได้หมายรู้ในสิ่งที่ผุดขึ้นมาในใจ ไม่ใช่การเพ่งเข้าไปในสภาวะนั้นๆแต่เป็นการรู้อยู่ว่านี่คือ"สภาวะหนึ่งๆ" ในฌาณ๑-ฌาณ๒ร่างกายซึ่งเป็นรูปอันหนึ่ง ตัวเราเองยังรับรู้ความรู้สึกทางร่างกายได้อยู่ เช่น ปวดเมื่อย คัน ร้อน เย็น หนาว แต่พอสงบจนถึงระดับฌาณ๓ ตัวเราเองรับรู้ได้อยู่ว่าร่างกายมีอยู่แต่ก็เหมือนไม่มีร่างกาย ความรู้สึกทางร่างกาย เช่น ปวดเมื่อย คัน ร้อน เย็น หนาว เหล่านี้จะดับไปเองโดยธรรมชาติ เราจะจับลมหายใจเข้าออกนั้นแหละว่าเป็นกายอันหนึ่ง เป็น"นามกาย" เป็นกายสภาวะที่จับต้องไม่ได้ พอสงบถึงระดับฌาณ๔ ลมหายใจจะแผ่วเบามาก ถ้าใครตกใจคิดว่าลมหายใจหมด กลัวตายเฮือกลมหายใจขึ้นมา มันจะตกลงมาฌาณ๓ทันที จริงๆแล้วลมหายใจยังมีอยู่ในสมาธิทั้ง๙ระดับ แต่มันแผ่วเบาขึ้นเรื่อยๆตามความสงบในแต่ละระดับ คราวนี้พอสงบถึงระดับฌาณ๔ ลมหายใจเข้าออกแผ่วเบามาก จิตจะจับลมหายใจเข้าออกนี้ว่าเป็นกายอันหนึ่งไม่ได้แล้ว ก็เลยเปลี่ยนมาจับสภาวะภายในแทนว่า"ความนิ่ง ความสงบ ความตั้งมั่น ในภายในนี่แหละคือ กายอันหนึ่งแทน" แล้วคราวนี้พอสงบจนถึงระดับฌาณ๕ ความจำได้หมายรู้ว่ารูปมีอยู่ได้ดับลงแล้ว แสดงว่าจากฌาณ๔ที่เคยจับสภาวะภายในว่า"ความนิ่ง ความสงบ ความตั้งมั่น ในภายในนี่แหละคือ กายอันหนึ่ง"ได้ดับลงไปด้วย ฌาณนี้จึงใช้ชื่อเรียกฌาณไม่ได้ เพราะฌาณแปลว่าการเพ่ง เมื่อความรู้สึกทางร่างกายดับ ความรู้สึกว่ามีลมหายใจเข้าออกดับ ความเป็นรูปจึงดับลงนั่นเอง ดั้งนั้นฌาณ๕นี้ควรเปลี่ยนชื่อเป็น"การทำในใจว่าอากาศไม่มีที่สิ้นสุด" ดั่งคำที่พระพุทธเจ้าเรียกว่า"อากาสานัญจายตนะ"นั่นเอง


ฉะนั้นบทสรุปของสมาธิในระดับ"การทำในใจว่าอากาศไม่มีที่สิ้นสุด"นี้ ผู้ที่อยากรู้ว่าตัวเองได้สมาธิระดับนี้หรือยัง? ให้สังเกตได้ด้วยตัวเองว่า ความรู้สึกทางร่างกายดับหรือยัง? ความรู้สึกว่ามีลมหายใจเข้าออกอยู่ดับหรือยัง? ความรู้สึกต่อต้านเล็กๆน้อยๆ นิดๆหน่อยๆเมื่อเจอกับสิ่งที่ผุดขึ้นมาในใจซึ่งเป็นสิ่งที่ไม่ตรงกับความจำได้หมายรู้ที่เคยชิน ตัวนี่น่ะดับหรือยัง? ตัวนี้จะมีอาการเหมือนน้ำขุ่นๆเล็กๆน้อยๆนิดๆหน่อยๆ แป๊บเดียวก็ใสเหมือนเดิม แต่มันก็ยังคงผุดขึ้นมาให้เห็นบ่อยๆ ถ้าตัวนี้ดับแล้ว ต่อไปมันจะไม่ใส่ใจต่อความจำได้หมายรู้ตัวอื่นๆอีกด้วย เมื่อทุกตัวที่กล่าวมาดับหมดแล้วแสดงว่าบุคคลนั้นกำลัง"ทำในใจว่าอากาศไม่มีที่สิ้นสุด" นั่นคือเขาได้สมาธิในระดับ"อากาสานัญจายตนะ"แล้ว แต่หากว่าความดับในภายในไม่มากพอก็จะถูกความจำได้หมายรู้ในรูปแทรกแซงเข้ามาได้เสมอ และสมาธิในระดับที่"กระทำในใจอยู่ว่าอากาศไม่มีที่สิ้นสุด"นี้"ตัวตน" หรือตัว"ผู้ยึดติด(สัตว์)"ของเรา ก็ยังคงหลงยึดจิตนี้ว่าคือ"ตัวมัน"อยู่ตลอดเวลา

# สมาธิในระดับที่"กระทำในใจอยู่ว่าอากาศไม่มีที่สิ้นสุด"นี้ ความรู้สึกทางร่างกายได้ดับไปแล้ว ความรู้สึกว่ามีลมหายใจเข้าออกอยู่ได้ดับไปแล้ว แต่พอออกจากสมาธิจิตก็ไปวนคิดวนปรุงแต่งอยู่กับร่างกายได้เหมือนเดิม

# สมาธิในระดับนี้ตัวความรู้สึกก็ยังคงมีอยู่ แต่มันแช่จมอยู่ใน"การทำในใจว่าอากาศไม่มีที่สิ้นสุด"นั่นยังไงล่ะ! แต่พอออกจากสมาธิจิตก็ไปวนอยู่กับความรู้สึกได้เหมือนเดิม

# สมาธิในระดับนี้ตัวความจำได้หมายรู้ยังคงมีอยู่ แต่มันแช่จมอยู่ใน"การทำในใจว่าอากาศไม่มีที่สิ้นสุด"นั่นยังไงล่ะ! แต่พอออกจากสมาธิจิตก็ไปวนอยู่กับความจำได้หมายรู้ได้เหมือนเดิม

# สมาธิในระดับนี้ตัวปรุงแต่งยังคงมีอยู่ แต่มันแช่จมอยู่ใน"การทำในใจว่าอากาศไม่มีที่สิ้นสุด"นั่นยังไงล่ะ! แต่พอออกจากสมาธิจิตก็ไปวนอยู่กับการปรุงแต่งได้เหมือนเดิม

# สมาธิในระดับนี้จิตยังคงทำงานอยู่ จิตเข้าไปปรุงแต่งอยู่ว่า"อากาศไม่มีที่สิ้นสุด"นั่นยังไงล่ะ! แต่พอออกจากสมาธิ ก่อเกิดเป็นจิตดวงใหม่ที่ไปวนอยู่กับร่างกายก็ได้, ไปวนอยู่กับความรู้สึกก็ได้, ไปวนอยู่กับความจำได้หมายรู้ก็ได้, ไปวนอยู่กับการปรุงแต่งก็ได้ และจิตไปวนอยู่กับสิ่งที่ผุดขึ้นมาในจิตเสียเองก็ได้

นี่คืออาการของผู้ที่ได้สมาธิในระดับ"อากาสานัญจายตนะ"นั่นเอง หรือแปลเป็นไทยว่า"การทำในใจว่าอากาศไม่มีที่สิ้นสุด" คนที่ได้สมาธิในระดับนี้จะมีอาการอย่างนี้ อย่างนี้ นี่เอง



ฌาณ๖ วิญญาณัญจายตนะ
คราวนี้เมื่อ"กระทำในใจอยู่ว่าอากาศไม่มีที่สิ้นสุด"แบบนี้ไปเรื่อยๆ ก็สามารถก้าวข้ามสมาธิระดับนี้ได้ จนมาเห็นอีกระดับหนึ่ง ระดับนี้ผู้เขียนเรียกว่าว่า"ฌาณ๖" เพื่อแสดงความต่อเนื่องของบทความเท่านั้น จริงๆแล้วไม่ใช่ฌาณ๖อันใดเลย เพราะไม่ใช่การเพ่ง แต่เป็นการ"กระทำในใจ" ก่อนอื่นเราต้องเข้าใจก่อนว่า"จิต มโน วิญญาณ"คือสิ่งเดียวกัน ใครไม่เข้าใจตรงนี้ไปติดตามได้ใน(ปฏิบัติธรรมตอน "จิต มโน วิญญาณ"เกิดขึ้นได้อย่างไร มันทำงานอย่างไร?) /http://www.nirvana-buddhism.com/2017/09/spiritual-enlightenment-th.html คราวนี้เมื่อก้าวข้ามเสียได้จาก"การทำในใจว่าอากาศไม่มีที่สิ้นสุด" จนมาเห็นตัวการที่ซ้อนอยู่เบื้องหลังการกระทำว่า"อากาศไม่มีที่สิ้นสุด"นั้น มันคือ"จิต มโน วิญญาณ"นั่นเอง ทั้งหมดนี้คือตัวเดียวกัน คือสิ่งเดียวกัน แต่คนยุคหลังเรียกชื่อให้มันแตกต่างกันไปเอง เช่น ใจ ตัวรู้ จิตเดิมแท้ เหล่านี้เป็นต้น คราวนี้สมาธิระดับนี้คือเห็นตัวการที่ซ้อนอยู่เบื้องหลัง คอยบงการอยู่เบื้องหลัง ก็เข้าไปกระทำอีกครั้งเพื่อหาที่สิ้นสุดของมัน นั่นคือ"การทำในใจว่าวิญญาณไม่มีที่สิ้นสุด" พระพุทธเจ้าเรียกสมาธิในระดับนี้ว่า"วิญญาณัญจายตนะ"นั่นเอง


ฉะนั้นบทสรุปของสมาธิในระดับ"การทำในใจว่าวิญญาณไม่มีที่สิ้นสุด"นี้ ผู้ที่อยากรู้ว่าตัวเองได้สมาธิระดับนี้หรือยัง? ให้สังเกตได้ด้วยตัวเองว่า เราเห็นตัวการที่ซ้อนอยู่เบื้องหลังการกระทำว่า"อากาศไม่มีที่สิ้นสุด"หรือยัง? ถ้าเราเห็นมันแล้ว ให้เราเข้าไปกระทำเพื่อหาที่สิ้นสุดของมันอีกครั้งด้วยการ"ทำในใจว่าวิญญาณไม่มีที่สิ้นสุด" ตรงนี้แหละแสดงว่าเราอยู่ในสมาธิระดับ"วิญญาณัญจายตนะ"แล้ว แต่หากว่าความดับในภายในไม่มากพอก็จะถูกความจำได้หมายรู้ของ"การทำในใจว่าอากาศไม่มีที่สิ้นสุด"แทรกแซงเข้ามาได้เสมอ และสมาธิในระดับนี้"ตัวตน" หรือตัว"ผู้ยึดติด(สัตว์)"ของเรา ก็ยังคงหลงยึดจิตนี้ว่าคือ"ตัวมัน"อยู่ตลอดเวลา

# สมาธิในระดับที่"กระทำในใจอยู่ว่าวิญญาณไม่มีที่สิ้นสุด"นี้ ความรู้สึกทางร่างกายได้ดับไปแล้ว ความรู้สึกว่ามีลมหายใจเข้าออกอยู่ได้ดับไปแล้ว แต่พอออกจากสมาธิจิตก็ไปวนคิดวนปรุงแต่งอยู่กับร่างกายได้เหมือนเดิม

# สมาธิในระดับนี้ตัวความรู้สึกก็ยังคงมีอยู่ แต่มันแช่จมอยู่ใน"การทำในใจว่าวิญญาณไม่มีที่สิ้นสุด"นั่นยังไงล่ะ! แต่พอออกจากสมาธิจิตก็ไปวนอยู่กับความรู้สึกได้เหมือนเดิม

# สมาธิในระดับนี้ตัวความจำได้หมายรู้ยังคงมีอยู่ แต่มันแช่จมอยู่ใน"การทำในใจว่าวิญญาณไม่มีที่สิ้นสุด"นั่นยังไงล่ะ! แต่พอออกจากสมาธิจิตก็ไปวนอยู่กับความจำได้หมายรู้ได้เหมือนเดิม

# สมาธิในระดับนี้ตัวปรุงแต่งยังคงมีอยู่ แต่มันแช่จมอยู่ใน"การทำในใจว่าวิญญาณไม่มีที่สิ้นสุด"นั่นยังไงล่ะ! แต่พอออกจากสมาธิจิตก็ไปวนอยู่กับการปรุงแต่งได้เหมือนเดิม

# สมาธิในระดับนี้คือการทำงานของจิตล้วนๆ จิตเข้าไปค้นในจิตเอง จิตเข้าไปหาที่สิ้นสุดของจิตเอง แต่พอออกจากสมาธิ ก่อเกิดเป็นจิตดวงใหม่ที่ไปวนอยู่กับร่างกายก็ได้, ไปวนอยู่กับความรู้สึกก็ได้, ไปวนอยู่กับความจำได้หมายรู้ก็ได้, ไปวนอยู่กับการปรุงแต่งก็ได้ และจิตไปวนอยู่กับสิ่งที่ผุดขึ้นมาในจิตเสียเองก็ได้

นี่คืออาการของผู้ที่ได้สมาธิในระดับ"วิญญาณัญจายตนะ"นั่นเอง หรือแปลเป็นไทยว่า"การทำในใจว่าวิญญาณไม่มีที่สิ้นสุด" คนที่ได้สมาธิในระดับนี้จะมีอาการอย่างนี้ อย่างนี้ นี่เอง



ฌาณ๗ อากิญจัญญายตนะ
คราวนี้เมื่อ"กระทำในใจอยู่ว่าวิญญาณไม่มีที่สิ้นสุด"แบบนี้ไปเรื่อยๆ ก็สามารถก้าวข้ามสมาธิระดับนี้ได้ จนมาเห็นอีกระดับหนึ่ง ระดับนี้ผู้เขียนเรียกว่าว่า"ฌาณ๗" เพื่อแสดงความต่อเนื่องของบทความเท่านั้น จริงๆแล้วไม่ใช่ฌาณ๗อันใดเลย เพราะไม่ใช่การเพ่ง แต่เป็นการ"กระทำในใจ" คราวนี้เมื่อก้าวข้ามเสียได้จาก"การทำในใจว่าวิญญาณไม่มีที่สิ้นสุด" แต่ก็ยังไม่เห็น"ตัวตน" หรือตัว"ผู้ยึดติด(สัตว์)" ที่คงหลงยึดวิญญาณขณะนั้นๆว่าคือ"ตัวมัน"อยู่ตลอดเวลา (ใครไม่เข้าใจตรงนี้ไปติดตามได้ใน:ปฏิบัติธรรมตอน วิญญาณไม่ได้ไปเวียนว่ายตายเกิด อย่างที่เราเข้าใจผิดกันมา๒,๕๐๐กว่าปี) /http://www.nirvana-buddhism.com/2017/09/spiritual-th.html ก็เลยก้าวข้าม"สิ่งสิ่งนี้"ไปสู่"การทำในใจว่าอะไร-อะไรก็ไม่มี" พระพุทธเจ้าเรียกสมาธิในระดับนี้ว่า"อากิญจัญญายตนะ"นั่นเอง


ฉะนั้นบทสรุปของสมาธิในระดับ"การทำในใจว่าอะไร-อะไรก็ไม่มี"นี้ ผู้ที่อยากรู้ว่าตัวเองได้สมาธิระดับนี้หรือยัง? ให้สังเกตได้ด้วยตัวเองว่า เมื่อทำในใจเพื่อหาที่สิ้นสุดของวิญญาณแล้ว สุดท้ายแล้ววิญญาณนั้นคือของว่างเปล่า และปรากฏเป็นของอันหาแก่นสารไม่ได้(พระไตรปิฎก ขันธวารวัคค์ สังยุตตนิกาย เล่มที่๑๗ หน้า๑๗๓ ข้อที่๒๔๖) (ใครไม่เข้าใจตรงนี้ไปติดตามได้ใน:ปฏิบัติธรรมตอน "จิต มโน วิญญาณ"เกิดขึ้นได้อย่างไร มันทำงานอย่างไร?) /http://www.nirvana-buddhism.com/2017/09/spiritual-enlightenment-th.html จึงเข้าไปจับเอาความว่างเปล่า เข้าไปจับเอาสภาวะอันหาแก่นสารไม่ได้นั้นมาเป็นหลัก เพื่อ"การทำในใจว่าอะไร-อะไรก็ไม่มี" ตรงนี้แหละแสดงว่าเราอยู่ในสมาธิระดับ"อากิญจัญญายตนะ"แล้ว แต่หากว่าความดับในภายในไม่มากพอก็จะถูกความจำได้หมายรู้ของ"การทำในใจว่าวิญญาณไม่มีที่สิ้นสุด"แทรกแซงเข้ามาได้เสมอ และสมาธิในระดับนี้ก็ยังไม่เห็น"ตัวตน" หรือตัว"ผู้ยึดติด(สัตว์)"ที่แอบยึดอยู่เบื้องหลังวิญญาณนั่นเอง โดยหลงยึดว่าวิญญาณนี้คือ"ตัวมัน"อยู่ตลอดเวลา

# สมาธิในระดับที่"กระทำในใจอยู่ว่าอะไร-อะไรก็ไม่มี"นี้ ความรู้สึกทางร่างกายได้ดับไปแล้ว ความรู้สึกว่ามีลมหายใจเข้าออกอยู่ได้ดับไปแล้ว แต่พอออกจากสมาธิจิตก็ไปวนคิดวนปรุงแต่งอยู่กับร่างกายได้เหมือนเดิม

# สมาธิในระดับนี้ตัวความรู้สึกก็ยังคงมีอยู่ แต่มันแช่จมอยู่ใน"การทำในใจว่าอะไร-อะไรก็ไม่มี"นั่นยังไงล่ะ! แต่พอออกจากสมาธิจิตก็ไปวนอยู่กับความรู้สึกได้เหมือนเดิม

# สมาธิในระดับนี้ตัวความจำได้หมายรู้ยังคงมีอยู่ แต่มันแช่จมอยู่ใน"การทำในใจว่าอะไร-อะไรก็ไม่มี"นั่นยังไงล่ะ! แต่พอออกจากสมาธิจิตก็ไปวนอยู่กับความจำได้หมายรู้ได้เหมือนเดิม

# สมาธิในระดับนี้ตัวปรุงแต่งยังคงมีอยู่ แต่มันแช่จมอยู่ใน"การทำในใจว่าอะไร-อะไรก็ไม่มี"นั่นยังไงล่ะ! แต่พอออกจากสมาธิจิตก็ไปวนอยู่กับการปรุงแต่งได้เหมือนเดิม

# สมาธิในระดับนี้คือการพยายาม"ทิ้งความเป็นจิต" โดยการ"ทำในใจว่าอะไร-อะไรก็ไม่มี" แต่ก็ยังถูกสภาวะจิตแทรกแซงเข้ามาได้บ่อยๆ พอเผลอปุ๊บโดยธรรมชาติของจิต ก็ก่อตัวเป็นสภาวะแห่งจิตขึ้นมาให้เห็นอยู่บ่อยๆ เพราะมันไม่เห็นตัวที่บงการอยู่เบื้องหลังจิต มันคอยยึดจิตแต่ละขณะว่าคือ"ตัวมัน"อยู่ตลอดเวลา พอออกจากสมาธิ ก่อเกิดเป็นจิตดวงใหม่ที่ไปวนอยู่กับร่างกายก็ได้, ไปวนอยู่กับความรู้สึกก็ได้, ไปวนอยู่กับความจำได้หมายรู้ก็ได้, ไปวนอยู่กับการปรุงแต่งก็ได้ และจิตไปวนอยู่กับสิ่งที่ผุดขึ้นมาในจิตเสียเองก็ได้

นี่คืออาการของผู้ที่ได้สมาธิในระดับ"อากิญจัญญายตนะ"นั่นเอง หรือแปลเป็นไทยว่า"การทำในใจว่าอะไร-อะไรก็ไม่มี" คนที่ได้สมาธิในระดับนี้จะมีอาการอย่างนี้ อย่างนี้ นี่เอง



ฌาณ๘ เนวสัญญานาสัญญายตนะ
คราวนี้เมื่อ"กระทำในใจอยู่ว่าอะไร-อะไรก็ไม่มี"แบบนี้ไปเรื่อยๆก็มาถึงที่สุด เพราะว่ายังมีอะไรบางอย่างผุดขึ้นมาให้เห็นในความไม่มีอะไรนั้น สิ่งนั้นก็คือ"ความจำได้หมายรู้" สมาธิที่มาถึงระดับที่เห็นความจำได้หมายรู้ว่ามีบ้าง ไม่มีบ้าง ผู้เขียนเรียกว่าว่า"ฌาณ๘" เพื่อแสดงความต่อเนื่องของบทความเท่านั้น จริงๆแล้วไม่ใช่ฌาณ๘อันใดเลย เพราะไม่ใช่การเพ่ง แต่เป็นการ"กระทำในใจ" คราวนี้เมื่อมาถึงที่สุดของ"การทำในใจว่าอะไร-อะไรก็ไม่มี" จนมาเห็นว่าความจำได้หมายรู้ว่ามีบ้าง ไม่มีบ้างนี้ พระพุทธเจ้าเรียกสมาธิในระดับนี้ว่า"เนวสัญญานาสัญญายตนะ"นั่นเอง(พระไตรปิฎก นวกนิบาต อังคุตตรนิกาย เล่มที่๒๓ หน้า๔๓๘-๔๔๔ ข้อที่๒๔๐)


และพระพุทธเจ้าก็ยังกล่าวต่อไปว่าเมื่อได้สมาธิจนมาถึงระดับนี้แล้วให้ออกจากสมาธิ แล้วเข้าสมาธิไปใหม่ หมั่นเข้าออกเข้าออกแบบนี้บ่อยๆ เพื่อได้น้อมมาเห็นสิ่งที่ยังคงหลงเหลืออยู่ ยัง"กระทำในใจ"ไม่ถึงที่สุด ยังมีสภาวะบางอย่างผุดขึ้นมาให้เห็นบ่อยๆ สิ่งนั้นก็คือ จิตเข้าไปมีที่ตั้งอยู่ในความรู้สึกบ้าง, บางครั้งจิตก็เข้าไปมีที่ตั้งอยู่ในความจำได้หมายรู้บ้าง, บางครั้งจิตก็เข้าไปมีที่ตั้งอยู่ในการปรุงแต่งบ้าง นี่คือสาเหตว่าทำไมสมาธิในระดับนี้จึงมีความจำได้หมายรู้บ้าง ไม่มีความจำได้หมายรู้บ้าง

# เพราะเมื่อจิตดวงที่ตั้งอยู่กับความจำได้หมายรู้ดับ บางครั้งมันก็เข้าไปตั้งอยู่ในความรู้สึกบ้าง บางครั้งมันก็เข้าไปตั้งอยู่ในการปรุงแต่งบ้าง จึงทำให้หลงไปว่าความจำได้หมายรู้ไม่มีแล้ว

# และบางครั้งจิตดวงที่ตั้งอยู่กับความรู้สึกดับ หรือจิตดวงที่ตั้งอยู่กับการปรุงแต่งดับ จิตก็สามารถเข้าไปตั้งอยู่ในความจำได้หมายรู้ได้อีกครั้ง จึงทำให้หลงไปว่าความจำได้หมายรู้ยังมีอยู่

ฉะนั้นบทสรุปของสมาธิในระดับนี้ ผู้ที่อยากรู้ว่าตัวเองได้สมาธิระดับนี้หรือยัง? ให้สังเกตได้ด้วยตัวเองว่า เมื่อถึงที่สุดแล้วจะเห็นว่า"ความจำได้หมายรู้มีอยู่บ้าง - ความจำได้หมายรู้ไม่มีอยู่บ้าง" ภาษาบาลีเรียกสมาธิระดับนี้ว่า"เนวสัญญานาสัญญายตนะ" ต้องออกจากสมาธิ แล้วเข้าสมาธิไปใหม่ หมั่นเข้าออกเข้าออกแบบนี้บ่อยๆจนเห็นสภาวะที่ยังหลงเหลืออยู่ แต่อย่างไรก็แล้วแต่สมาธิในระดับนี้ก็ไม่อาจเห็น"ตัวตน" หรือตัว"ผู้ยึดติด(สัตว์)"ที่หลงยึดจิตขณะนั้นๆว่าคือ"ตัวมัน"อยู่ตลอดเวลา คนที่ได้สมาธิในระดับนี้จะมีอาการอย่างนี้ อย่างนี้ นี่เอง



ฌาณ๙ สัญญาเวทยิตนิโรธ
เมื่อ"กระทำในใจอยู่ว่าอะไร-อะไรก็ไม่มี"จนมาถึงที่สุดก็เห็นว่า ยังมีอะไรผุดขึ้นมาให้เห็นเป็นสภาวะอยู่ พระพุทธเจ้าบอกว่าให้ออกจากสมาธิ แล้วเข้าสมาธิไปใหม่ หมั่นเข้าออกเข้าออกแบบนี้บ่อยๆ เพื่อได้น้อมมาเห็นสิ่งที่ยังคงหลงเหลืออยู่ ยัง"กระทำในใจ"ไม่ถึงที่สุด ยังมีสภาวะบางอย่างผุดขึ้นมาให้เห็นอยู่ สิ่งนั้นก็คือ"ความจำได้หมายรู้" จากสมาธิในระดับที่เห็นความจำได้หมายรู้ว่ามีบ้าง ไม่มีบ้าง คราวนี้ก็น้อมมาสู่ความละเอียด ปราณีต ความจางคลาย และการดับไปไม่เหลือของความจำได้หมายรู้ทุกชนิด และสมาธิในระดับนี้ก็ละเอียดขึ้นไปอีก ปราณีตขึ้นไปอีก จนเห็นความจางคลาย และการดับไปไม่เหลือของความรู้สึกทุกชนิด แต่สมาธิในระดับนี้ก็ยังหลุดพ้นไม่ได้ เพราะจิตมันละเอียดมาก ปราณีตมาก จนเห็นแค่สภาพความเป็นจิตอยู่ แต่ในสภาพความเป็นจิตนั้นผู้ที่ได้สมาธิในระดับนี้ไม่อาจรู้ได้เลยว่า การเข้าไปจับฉวยจับกุม เข้าไปยึดความบริสุทธิ์ของจิต เข้าไปอาศัยจิตบริสุทธิ์เป็นที่พึ่งเป็นสรณะนั้น มันคือการปรุงแต่งอย่างหนึ่ง มันคือจิตที่เข้าไปตั้งอาศัยอยู่ในการปรุงแต่ง โดยมี"ตัวตน" หรือตัว"ผู้ยึดติด(สัตว์)"คอยยึดจิตขณะนั้นๆว่าคือ"ตัวมัน"อยู่ตลอดเวลา การแช่จมอยู่ในสมาธิระดับนี้แล้วหลงยึดไปว่าสภาพความบริสุทธิ์ผุดผ่องของจิตนั้นว่าคือ"นิพพาน" ว่าคือ"การหลุดพ้น" เป็นความหลงที่ยังออกจากทุกข์ไม่ได้ เพราะมันยังหลงยึดอยู่ว่าจิตนี้คือนิพพาน โดยไม่อาจเฉลียวใจได้ด้วยตัวเองว่า"จิต มโน วิญญาณ"นี้ก็ไม่ได้ไปนิพพานเช่นกัน (ใครไม่เข้าใจตรงนี้ไปติดตามได้ใน:ปฏิบัติธรรมตอน วิญญาณไม่ได้ไปเวียนว่ายตายเกิด อย่างที่เราเข้าใจผิดกันมา๒,๕๐๐กว่าปี) http://www.nirvana-buddhism.com/2017/09/spiritual-th.html จะหลุดพ้นได้จริงๆต้อง"ทิ้งความเป็นจิต"ซะเอง สภาวะที่ยังคงหลงเหลืออยู่ของสมาธิระดับนี้คือ ตัวจิตกับตัวการปรุงแต่ง ผู้ได้สมาธิระดับนี้จะหลุดพ้นได้ต้องทำดังนี้คือ

# เข้าออกสมาธิในระดับนี้บ่อยๆจนเห็นว่าจิตแช่จมเป็นเนื้อเดียวกับการปรุงแต่งอยู่ แล้วก็"ทิ้งความเป็นจิต"เสีย ตัวการปรุงแต่งจะดับไปเองโดยธรรมชาติ

# ศึกษาธรรมะเพื่อการหลุดพ้นเพิ่มเติม เพื่อน้อมมาเห็นการทำงานของจิตกับการปรุงแต่ง แล้วปล่อยวางลงได้อย่างถูกต้อง เพราะหากไม่ได้ฟังโลกุตตรธรรมในเรื่องนี้ก็ไม่อาจจะหลุดพ้นได้ ต่อให้ออกจากสมาธิระดับนี้แล้ว ใช้ชีวิตตามปกติ จิตก็ไม่ยึดความรู้สึกแล้ว, จิตก็ไม่ยึดความจำได้หมายรู้แล้ว แต่จิตยังยึดการปรุงแต่งเป็นสรณะอยู่ว่า "จิตบริสุทธิ์", "มีเราในความบริสุทธิ์นั้น", "มีตัวมันเองในจิตนั้น"

ฉะนั้นบทสรุปของสมาธิในระดับนี้ ผู้ที่อยากรู้ว่าตัวเองได้สมาธิระดับนี้หรือยัง? ให้สังเกตได้ด้วยตัวเองว่า ความจำได้หมายรู้ดับหรือยัง? ความรู้สึกทั้งหลายดับหรือยัง? ถ้าดับหมดแล้วแสดงว่าบุคคลนั้นได้สมาธิในระดับ"สัญญาเวทยิตนิโรธ"แล้ว แต่อย่างไรก็แล้วแต่สมาธิในระดับนี้ก็ไม่อาจเห็น"ตัวตน" หรือตัว"ผู้ยึดติด(สัตว์)"ที่หลงยึดจิตขณะนั้นๆว่าคือ"ตัวมัน"อยู่ตลอดเวลา


ทั้งหมดที่กล่าวมาตั้งแต่ฌาณ๕-ฌาณ๘ เป็นการอธิบายระดับของความสงบในภายใน เป็นการ"กระทำในใจโดยแยบคาย" ตั้งแต่ฌาณ๕-ฌาณ๘นี้คนยุคหลังเรียกกันว่า"อรูปฌาณ" แต่พระพุทธเจ้าท่านไม่เคยกล่าวไว้แบบนี้เลย ท่านเรียกฌาณ๕-ฌาณ๘นี้ว่า"อรูปสัญญา" เพราะอาการสงบในภายในทั้ง๔ระดับนี้ก็คือ ความจำได้หมายรู้อย่างหนึ่งว่ายังมีวิญญาณเข้าไปตั้งอยู่ในความรู้สึกบ้าง, ยังมีวิญญาณเข้าไปตั้งอยู่ในความจำได้หมายรู้บ้าง, ยังมีวิญญาณเข้าไปตั้งอยู่ในการปรุงแต่งบ้าง พระพุทธเจ้าจึงเรียกว่า"อรูปสัญญา"นั่นเอง ส่วนฌาณ๙ไม่รวมอยู่ในอรูปสัญญา เพราะความรู้สึกทั้งหลายดับ ความจำได้หมายรู้ทั้งหลายดับ เหลือแต่จิตที่แช่จมอยู่กับการปรุงแต่งนั่นเอง คนที่ได้สมาธิในระดับนี้จะมีอาการอย่างนี้ อย่างนี้ นี่เอง ติดตามต่อได้ใน(นั่งสมาธิตอน สมาธิทุกระดับน้อมไปสู่การหลุดพ้นได้หมด)
Photo

Post has attachment
นั่งสมาธิตอน การอยู่กับลมหายใจเข้าออก ฌาณ๑-ฌาณ๔
อ่านต่อ: http://www.nirvana-buddhism.com/2017/11/first-to-fourth-state-of-meditation-th.html


อ้างอิงจาก"ปฏิบัติธรรมตอน ความคิดหนึ่งความคิด ก็คือจิตหนึ่งขณะแล้ว" http://www.nirvana-buddhism.com/2017/09/spiritual-growth-th.html ในตอนท้ายของบทความนี้พูดค้างไว้ในเรื่อง "การปล่อยให้จิตหยุดอยู่ในภายใน กระทำให้มีอารมณ์อันเดียวตั้งมั่นไว้ แล้วจิตของเราจะไม่ฟุ้งซ่านไปทางไหนเลย(พระไตรปิฎก เทวธาวิตักกสูตร สีหนาวรรค มูลปัณณาสก์ มัชฌิมนิกาย เล่มที่๑๒ หน้าที่๒๓๒ ข้อที่๒๕๒) คราวนี้หลายคนคงจะมีคำถามว่า ทำอย่างไรล่ะ? พระพุทธเจ้าสอนเรื่องการอยู่กับลมหายใจเข้าออก(อานาปานสติ) จะทำให้จิตหยุดอยู่ในภายในได้ จะทำให้มีอารมณ์อันเดียวตั้งมั่นไว้ได้ เราสามารถกระทำได้ในทุกอิริยบทในชีวิตประจำวัน เราสามารถนั่งสมาธิ เดินจงกรม หรือทำแบบแนบเนียนในกิจวัตรประจำวันโดยที่ไม่ให้ใครรู้ว่าเรากำลังฝึกสมาธิอยู่ก็ยังทำได้ มีวิธีการดังต่อไปนี้


นั่งสมาธิ
สำหรับคนที่มีพื้นที่ส่วนตัว ไม่มีใครมารบกวน ก็สามารถนั่งสมาธิได้ หาที่ที่สงบ เป็นที่ที่ปลอดโปร่งไม่อึดอัด อากาศถ่ายเทได้สะดวก นั่งคู้ขาเข้ามาโดยรอบในท่าขัดสมาธิ หรือใครที่นั่งลำบากก็เปลี่ยนมาเป็นนั่งบนเก้าอี้ก็ได้ นั่งตัวตรงหลังตรง เอาสติมาอยู่กับลมหายใจเข้าออก มีสติหายใจเข้า มีสติหายใจออก เมื่อหายใจเข้ายาวก็รู้อยู่ว่าเราหายใจเข้ายาว เมื่อหายใจออกยาวก็รู้อยู่ว่าเราหายใจออกยาว เมื่อหายใจเข้าสั้นก็รู้อยู่ว่าเราหายใจเข้าสั้น เมื่อหายใจออกสั้นก็รู้อยู่ว่าเราหายใจออกสั้น มีสติอยู่กับลมหายใจเข้าออกแบบนี้ไปเรื่อยๆ พระพุทธองค์บอกว่าคนที่ทำแบบนี้อยู่อย่างน้อยที่สุด"แม้ชั่วกาลเพียงลัดนิ้วมือ" ท่านหมายถึงแค่เสี้ยววินาที ท่านก็กล่าวว่าบุคคลผู้นั้นคือผู้ไม่เหินห่างจากฌาณแล้ว สำหรับคนที่มีสติอยู่กับลมหายใจเข้าออกแบบนี้ไปได้เรื่อยๆ บุคคลผู้นั้นคือผู้อยู่ในฌาณแล้ว(พระไตรปิฎก บาลีสยามรัฐ เอกนิบาต อังคุตตรนิกาย เล่มที่๒๐ หน้าที่๕๔ ข้อที่๒๒๔)



ฌาณ๑ ปฐมฌาณ
การอยู่กับลมหายใจเข้าออก เมื่อเราขยันทำบ่อยๆทำมากๆ ย่อมมีผลมาก มีอานิสงส์มาก เมื่อเราจะนั่งสมาธิ ให้หาที่ที่สงบ เป็นที่ที่ปลอดโปร่งไม่อึดอัด อากาศถ่ายเทได้สะดวก นั่งคู้ขาเข้ามาโดยรอบในท่าขัดสมาธิ หรือใครที่นั่งลำบากก็เปลี่ยนมาเป็นนั่งบนเก้าอี้ก็ได้ นั่งตัวตรงหลังตรง นั่งด้วยความผ่อนคลาย มือขาวทับมือซ้าย หรือวางมือไว้บนหน้าตักแบบสบายๆ ไม่ต้องเกร็ง ไม่ต้องมีคำบริกรรมพุท-โธ ไม่ต้องมีคำบริกรรมยุบหนอ-พองหนอ ไม่ต้องนับลูกประคำ ไม่ต้องใช้เครื่องมือใดๆมาช่วยทั้งนั้น เพราะคำเหล่านั้นเป็นคำสอนของคนยุคหลัง พระพุทธเจ้าท่านไม่เคยสอนไว้แบบนั้น เอาสติมาอยู่กับลมหายใจเข้าออก มีสติหายใจเข้า มีสติหายใจออก เมื่อหายใจเข้ายาวก็รู้อยู่ว่าเราหายใจเข้ายาว เมื่อหายใจออกยาวก็รู้อยู่ว่าเราหายใจออกยาว เมื่อหายใจเข้าสั้นก็รู้อยู่ว่าเราหายใจเข้าสั้น เมื่อหายใจออกสั้นก็รู้อยู่ว่าเราหายใจออกสั้น มีสติอยู่กับลมหายใจเข้าออกแบบนี้ไปเรื่อยๆ พระพุทธเจ้าบอกว่าบุคคลนั้นย่อมสงบจากเครื่องล่ามทางใจ๕อย่าง หรือสงบจากเครื่องผูกมัดทางใจ๕อย่าง

๕อย่างมีดังนี้คือ มีความพอใจ, มีความรัก, มีความกระหายใคร่อยาก, มีความเร่าร้อน และมีความทะยาน(พระไตรปิฎกบาลีสยามรัฐ พระพุทธภาษิต ทสกนิบาต อังคุตตรนิกาย เล่มที่๒๔ หน้าที่๑๙ ข้อที่๑๖) พระพุทธเจ้ากล่าวต่อไปว่าเมื่อมีสติอยู่กับลมหายใจเข้าออกแบบนี้ไปเรื่อยๆ บุคคลนั้นย่อมสงบจากความรู้สึกรัก, ย่อมสงบจากความรู้สึกกระหายใคร่อยาก, ย่อมสงบจากความรู้สึกเร่าร้อน และย่อมสงบจากความทะยานต่างๆ ๕อย่างนี้เรียกว่า"สงบจากความครุ่นคิดที่อยู่กับเครื่องผูกมัดใจ(กามวิตก)" และสิ่งที่ตามมาเมื่อบุคคลนั้นมีสติอยู่กับลมหายใจเข้าออกแบบนี้ไปเรื่อยๆ เขานั้นย่อมสงบจากความคิดอกุศลอีก๒ตัวคือ"สงบจากความครุ่นคิดในเรื่องพยาบาท(พยาปาทวิตก)" และ"สงบจากความครุ่นคิดในเรื่องเบียดเบียนผู้อื่น(วิหิงสาวิตก)" เรื่องความคิดอกุศลนี้ไปติดตามได้ใน"ปฏิบัติธรรมตอน ความคิดหนึ่งความคิด ก็คือจิตหนึ่งขณะแล้ว" http://www.nirvana-buddhism.com/2017/09/spiritual-growth-th.html

เมื่อเรามีสติอยู่กับลมหายใจเข้าออกแบบนี้ไปเรื่อยๆจนสงบจากอกุศลธรรมทั้งหลายแล้ว พระพุทธเจ้าบอกว่าตรงนั้นแหละคือ"ฌาณ๑" หรือ"ปฐมฌาณ"แล้ว ฌาณ๑นี้ความคิดด้านลบ ความรู้สึกด้านลบ หรือการปรุงแต่งที่เป็นไปในทางอกุศลทั้งหลายจะดับไปเองโดยธรรมชาติ แต่ตัวความคิดยังมีอยู่ "ความคิดหนึ่งความคิด"ภาษาบาลีเรียกว่า"วิตก" และ"การปรุงแต่งต่อไปจากความคิดหนึ่งความคิดนี้"ภาษาบาลีเรียกว่า"วิจาร" ความคิดหนึ่งความคิดแบ่งออกได้เป็น๒ประเภทคือ ความคิดที่เป็นกุศล และความคิดที่เป็นอกุศล ในฌาณ๑นี้ความคิดที่เป็นอกุศลทั้งหลายจะดับไปเองโดยธรรมชาติ แต่ความคิดที่เป็นกุศลยังคงมีอยู่ ยังคงมีการปรุงแต่งอยู่แต่เป็นการปรุงแต่งไปในด้านบวก

ฉะนั้นฌาณ๑นี้จึงหมายถึง ระดับของความสงบที่สามารถละอกุศลธรรมได้ แต่ก็ยังมีความจำได้หมายรู้ในเครื่องผูกมัดใจแทรกแซงอยู่ ยังคงมีการย้อนกลับไปคิด เผลอปุ๊บก็วนกลับไปคิด ลืมดึงสติมาอยู่กับลมหายใจเข้าออกปุ๊บก็มีการแว๊บกลับไปคิดวนอยู่กับเครื่องผูกมัดใจอยู่บ่อยๆ ในฌาณ๑นี้ตัวตนของเรา หรือตัวผู้ยึดติด(สัตว์) ก็ยังคงหลงยึดจิตนี้ว่าคือ"ตัวมัน"ไปเรื่อยๆ บางครั้งบางคราวในระหว่างที่สติของเราอยู่กับลมหายใจเข้าออกอยู่ดีๆ พอเราเผลอปุ๊บจิตที่อยู่กับลมหายใจเข้าออกนั้นจะดับ พอเรามีสติดึงสติมาอยู่กับลมหายใจเข้าออกใหม่ก็จะก่อเกิดเป็นจิตดวงใหม่ขึ้นมา จิตดวงเก่านั้นได้ดับไปเรียบร้อยแล้ว เรื่องการทำงานของจิตนี้ไปติดตามได้ใน: ปฏิบัติธรรมตอน "จิต มโน วิญญาณ"เกิดขึ้นได้อย่างไร มันทำงานอย่างไร http://www.nirvana-buddhism.com/2017/09/spiritual-enlightenment-th.html

# บางครั้งบางคราวพอเราเผลอปุ๊บจิตที่อยู่กับลมหายใจเข้าออกนั้นจะดับ ก่อเกิดเป็นจิตดวงใหม่ที่ไปวนคิดวนปรุงแต่งอยู่กับร่างกาย พอเรามีสติดึงสติมาอยู่กับลมหายใจเข้าออกใหม่ก็จะก่อเกิดเป็นจิตดวงใหม่ขึ้นมาแทน เพราะจิตดวงเก่าที่ไปวนคิดวนปรุงแต่งอยู่กับร่างกายนั้นได้ดับไปเรียบร้อยแล้ว

# บางครั้งบางคราวพอเราเผลอปุ๊บจิตที่อยู่กับลมหายใจเข้าออกนั้นจะดับ ก่อเกิดเป็นจิตดวงใหม่ที่ไปวนอยู่กับความรู้สึก พอเรามีสติดึงสติมาอยู่กับลมหายใจเข้าออกใหม่ก็จะก่อเกิดเป็นจิตดวงใหม่ขึ้นมาแทน เพราะจิตดวงเก่าที่ไปวนอยู่กับความรู้สึกนั้นได้ดับไปเรียบร้อยแล้ว

# บางครั้งบางคราวพอเราเผลอปุ๊บจิตที่อยู่กับลมหายใจเข้าออกนั้นจะดับ ก่อเกิดเป็นจิตดวงใหม่ที่ไปวนอยู่กับความจำได้หมายรู้ พอเรามีสติดึงสติมาอยู่กับลมหายใจเข้าออกใหม่ก็จะก่อเกิดเป็นจิตดวงใหม่ขึ้นมาแทน เพราะจิตดวงเก่าที่ไปวนอยู่กับความจำได้หมายรู้นั้นได้ดับไปเรียบร้อยแล้ว

# บางครั้งบางคราวพอเราเผลอปุ๊บจิตที่อยู่กับลมหายใจเข้าออกนั้นจะดับ ก่อเกิดเป็นจิตดวงใหม่ที่ไปวนอยู่กับการปรุงแต่ง พอเรามีสติดึงสติมาอยู่กับลมหายใจเข้าออกใหม่ก็จะก่อเกิดเป็นจิตดวงใหม่ขึ้นมาแทน เพราะจิตดวงเก่าที่ไปวนอยู่กับการปรุงแต่งทั้งหลายนั้นได้ดับไปเรียบร้อยแล้ว

# บางครั้งบางคราวพอเราเผลอปุ๊บจิตที่อยู่กับลมหายใจเข้าออกนั้นจะดับ ก่อเกิดเป็นจิตดวงใหม่ที่ไปวนอยู่กับสิ่งที่ผุดขึ้นมาในจิตเอง พอเรามีสติดึงสติมาอยู่กับลมหายใจเข้าออกใหม่ก็จะก่อเกิดเป็นจิตดวงใหม่ขึ้นมาแทน เพราะจิตดวงเก่าที่ไปวนอยู่กับสิ่งที่ผุดขึ้นมาในจิตเองนั้นได้ดับไปเรียบร้อยแล้ว


ฉะนั้นบทสรุปของฌาณ๑
ผู้ที่อยากรู้ว่าตนเองได้ฌาณ๑หรือยัง? ให้สังเกตได้ด้วยตนเองว่า เรายังมีความครุ่นคิดอยู่กับเครื่องผูกมัดใจอีกไหม? เรายังมีความครุ่นคิดอยู่กับความพยาบาทอีกไหม? และเรายังมีความครุ่นคิดอยู่กับการเบียดเบียนผู้อื่นอีกไหม? ถ้าไม่มีแล้วแสดงว่าเรากำลังอยู่ในฌาณ๑แล้ว ไม่ว่าจะเดิน ยืน นอน นั่ง หากความคิดที่เป็นอกุศลทั้งหลายไม่มีแล้ว แสดงว่าเรากำลังอยู่ในฌาณ๑แล้ว แต่ในฌาณ๑นี้ตัวความคิดยังมีอยู่ "ความคิดหนึ่งความคิด"ภาษาบาลีเรียกว่า"วิตก" และ"การปรุงแต่งต่อไปจากความคิดหนึ่งความคิดนี้"ภาษาบาลีเรียกว่า"วิจาร" ตัวความคิด(วิตก-วิจาร)ยังคงมีอยู่ ยังคงคิดวนเข้าเรื่องโน้นออกเรื่องนี้ เข้าเรื่องโน้นออกเรื่องนี้อยู่ ไม่ว่าจะคิดบวกหรือคิดเป็นกุศล คิดเพื่อออกจากเครื่องผูกมัดใจ(เนกขัมมวิตก) คิดไปในทางไม่พยาบาทผู้ใด(อัพยาปาทวิตก) หรือคิดไปในทางไม่เบียดเบียนผู้อื่น(อวิหิงสาวิตก) แต่ทั้งหมดแล้วก็ยังคงเป็นตัวความคิดอยู่ เพราะว่าในฌาณ๑นี้ขันธ์๕ยังทำงานอยู่ อาการที่ขันธ์๕ยังทำงานอยู่คือ อาการที่พอเผลอปุ๊บจิตก็มักจะไปวนอยู่ที่ร่างกายบ้าง, ไปวนอยู่กับความรู้สึกบ้าง, ไปวนอยู่กับความจำได้หมายรู้บ้าง, ไปวนอยู่กับการปรุงแต่งบ้าง และจิตไปวนอยู่กับสิ่งที่ผุดขึ้นมาในจิตเสียเองบ้าง แต่ในฌาณ๑นี้จะสงบ รำงับ วิเวก พร้อมทั้งเกิดความปิติ เกิดความสุข คนที่ได้ฌาณ๑นี้ จะมีอาการอย่างนี้ อย่างนี้ นี่เอง



ฌาณ๒ ทุติยฌาณ
การอยู่กับลมหายใจเข้าออก เมื่อเราขยันทำบ่อยๆทำมากๆเราก็จะเกิดความชำนาญ และเราก็ไม่จำเป็นต้องนับจากหนึ่งแล้วมาสองทุกครั้ง เพราะพระพุทธเจ้าท่านไม่เคยห้ามไว้ พอดึงสติมาอยู่กับลมหายใจเข้าออกปุ๊บเราก็สามารถกระโดดข้ามขั้นได้ หากเรามีความชำนาญแล้ว เราก็ไม่ต้องเริ่มจากฌาณ๑แล้วมาฌาณ๒ก็ได้ กระโดดมาฌาณ๒ทีเดียวเลยก็ยังได้ เพราะอะไรนั่นหรือ? ก็เพราะว่าในฌาณ๑แค่ละความคิดอกุศลได้ แต่ความคิดกุศลยังคงอยู่ ยังคงคิดวนเข้าเรื่องโน้นออกเรื่องนี้ เข้าเรื่องโน้นออกเรื่องนี้อยู่ วิธีการง่ายๆที่จะกระโดดข้ามขั้นมาฌาณ๒ได้เลยคือ ทิ้งตัวความคิดให้หมด ละให้หมด ความคิดดีก็ไม่เอามาเป็นประมาณ ความคิดไม่ดีก็ไม่เอามาเป็นประมาณ ปล่อยให้มันดับไปเองทั้งหมด ด้วยการดึงสติมาอยู่กับลมหายใจเข้าออกเรื่อยๆบ่อยๆ มันวนกลับไปคิดปุ๊บดึงกลับมาอยู่กับลมปั๊บ ไหลไปอีกก็ดึงกลับมาอีก มาอยู่กับลมหายใจเข้าออกแบบนี้เรื่อยๆบ่อยๆ แล้วมันจะมีกำลังที่จะไม่ไหลไปเองอัตโนมัติ แค่ทำเรื่อยๆบ่อยๆ ทำด้วยความผ่อนคลายสบายๆ ไม่กดดันตัวเอง ไม่บังคับตัวเอง แค่มีความขยันมีความเพียรเอาสติมาอยู่กับลมหายใจเข้าออกบ่อยๆ ทำแบบนี้เรื่อยๆพระพุทธเจ้าบอกว่า"วิตก-วิจาร"จะดับไปเองโดยธรรมชาติ ก็คือตัวความคิด ที่คิดวนเข้าเรื่องโน้นออกเรื่องนี้ เข้าเรื่องโน้นออกเรื่องนี้อยู่ สิ่งเหล่านี้จะดับไปเองโดยธรรมชาติ แล้วสมาธิจะเกิดขึ้นเองอย่างเป็นธรรมชาติเหมือนกัน พร้อมทั้งความปิติความสุขจะตามมาพร้อมเพรียงกันในสมาธิอันเป็นธรรมชาตินั้น(พระไตรปิฎก มหาวารวัคค์ สังยุตตนิกาย เล่มที่๑๙ หน้าที่๔๐๐-๔๐๔ ข้อที่๑๓๒๗-๑๓๔๕)

ฉะนั้นบทสรุปของฌาณ๒
ผู้ที่อยากรู้ว่าตนเองได้ฌาณ๒หรือยัง? ให้สังเกตได้ด้วยตนเองว่า ตัวความคิดของเราดับหมดหรือยัง? ถ้าดับหมดแล้ว ไม่ไหลไปไหลมาแล้ว มีสมาธิอยู่เป็นธรรมชาติแล้ว มีปิติและความสุขพร้อมแล้วในสมาธิอันเป็นธรรมชาตินั้น แสดงว่าบุคคลนั้นคือ"ผู้อยู่ในฌาณ๒แล้ว" แต่ในฌาณ๒นี้"ตัวตน" หรือตัว"ผู้ยึดติด(สัตว์)"ของเรา ก็ยังคงหลงยึดจิตนี้ว่าคือ"ตัวมัน"ตลอดเวลา และในฌาณ๒นี้ก็ยังมีความจำได้หมายรู้ของตัวความครุ่นคิดต่างๆแทรกแซงอยู่ได้เมื่อเราขาดสติขาดสมาธิ

# ตอนที่ตัวความคิดของเราดับ แต่ขันธ์๕ยังทำงานอยู่ ต่อให้จิตไม่ไปวนอยู่กับร่างกายแล้วเพราะตัวความคิดดับ แต่จิตนั้นจะแช่นิ่งอยู่กับลมหายใจเข้าออก เปรียบเสมือนมีลมหายใจเข้าออกนี่แหละเป็นกายอันหนึ่ง พอเราออกจากสมาธิจิตที่อยู่กับลมหายใจเข้าออกนั้นจะดับ ก่อเกิดเป็นจิตดวงใหม่ที่ไปวนคิดวนปรุงแต่งอยู่กับร่างกายเหมือนเดิม

# ตอนที่ตัวความคิดของเราดับ ต่อให้เราไม่มีความรู้สึกที่เป็นทุกข์ผุดขึ้นมา แต่ตัวความรู้สึกเฉยๆ และตัวความรู้สึกที่เป็นสุขยังคงมีอยู่ มันจะแช่นิ่งอยู่กับลมหายใจเข้าออกนั้น เปรียบเสมือนมีลมหายใจเข้าออกนี้แหละเป็นความรู้สึกอันหนึ่ง พอเราออกจากสมาธิจิตที่อยู่กับลมหายใจเข้าออกนั้นจะดับ ก่อเกิดเป็นจิตดวงใหม่ที่ไปวนอยู่กับความรู้สึกได้เหมือนเดิม

# ตอนที่ตัวความคิดของเราดับ แต่ความจำได้หมายรู้ของเรายังคงมีอยู่ มันจะแช่นิ่งอยู่กับลมหายใจเข้าออกนั้น เปรียบเสมือนมีลมหายใจเข้าออกนี้แหละเป็นความจำได้หมายรู้อันหนึ่ง พอเราออกจากสมาธิจิตที่อยู่กับลมหายใจเข้าออกนั้นจะดับ ก่อเกิดเป็นจิตดวงใหม่ที่ไปวนอยู่กับความจำได้หมายรู้ได้เหมือนเดิม

# ตอนที่ตัวความคิดของเราดับ แต่การปรุงแต่งของเรายังคงมีอยู่ มันไปมีอยู่ในปิติและสุข ที่มันแช่นิ่งอยู่กับลมหายใจเข้าออกนั้น เปรียบเสมือนมีลมหายใจเข้าออกนี้แหละเป็นการปรุงแต่งอันหนึ่ง พอเราออกจากสมาธิจิตที่อยู่กับลมหายใจเข้าออกนั้นจะดับ ก่อเกิดเป็นจิตดวงใหม่ที่ไปวนอยู่กับการปรุงแต่งได้เหมือนเดิม

# ตอนที่ตัวความคิดของเราดับ แต่จิตของเรายังคงทำงานอยู่ มันจะแช่นิ่งอยู่กับลมหายใจเข้าออกนั้น เปรียบเสมือนมีลมหายใจเข้าออกนี้แหละเป็นจิตดวงหนึ่งที่มี"ตัวตน"ของเรา หรือตัว"ผู้ยึดติด(สัตว์)"ของเรา ตามยึดจิตดวงใหม่นี้ว่าคือ"ตัวมัน"อยู่ตลอดเวลา พอเราออกจากสมาธิจิตที่อยู่กับลมหายใจเข้าออกนั้นจะดับ ก่อเกิดเป็นจิตดวงใหม่ที่ไปวนอยู่กับร่างกายก็ได้, ไปวนอยู่กับความรู้สึกก็ได้, ไปวนอยู่กับความจำได้หมายรู้ก็ได้, ไปวนอยู่กับการปรุงแต่งก็ได้, และจิตไปวนอยู่กับสิ่งที่ผุดขึ้นมาในจิตเสียเองก็ได้

แต่ในฌาณ๒นี้ ตัวความคิดจะดับ สมาธิอันเป็นธรรมชาติจะเกิดขึ้น ปิติและสุขจะตามมา เป็นเครื่องผ่องใสในภายใน เป็นธรรมอันเอกผุดขึ้น คนที่ได้ฌาณ๒นี้ จะมีอาการอย่างนี้ อย่างนี้ นี่เอง



ฌาณ๓ ตติยฌาณ
การอยู่กับลมหายใจเข้าออก เมื่อเราขยันทำบ่อยๆทำมากๆเราก็จะเกิดความชำนาญ และเราก็ไม่จำเป็นต้องนับจากหนึ่งแล้วมาสองจนถึงสามทุกครั้ง เพราะพระพุทธเจ้าท่านไม่เคยห้ามไว้ พอดึงสติมาอยู่กับลมหายใจเข้าออกปุ๊บเราก็สามารถกระโดดข้ามขั้นได้เลย หากเรามีความชำนาญแล้ว เราก็ไม่ต้องเริ่มจากฌาณ๑แล้วมาฌาณ๒จนถึงฌาณ๓ก็ได้ กระโดดมาฌาณ๓ทีเดียวเลยก็ยังได้ วิธีการง่ายๆที่จะกระโดดมาฌาณ๓ได้เลยคือ ปล่อยให้ตัวความคิดดับโดยการดึงสติมาอยู่กับลมหายใจเข้าออก ตัวความคิดที่คิดวนเข้าเรื่องโน้นออกเรื่องนี้ เข้าเรื่องโน้นออกเรื่องนี้ ตัวนี้จะดับไปเองโดยธรรมชาติ เมื่อดึงสติมาอยู่กับลมหายใจเข้าออก เมื่อมีปิติเกิดขึ้น ก็ไม่ไหลไปตามอาการปิตินั้น แล้วปิติจะดับไปเองโดยธรรมชาติ เสร็จแล้วปล่อยให้จิตเป็นอิสระ จิตจะตั้งมั่นอยู่อย่างนั้นอย่างเป็นธรรมชาติ เมื่อนั้นแหละจิตจะเป็นกลางโดยธรรมชาติของมัน เพราะมันไม่ไหลไปตามสภาวะใดๆของจิตเลย ความที่จิตเป็นกลางโดยธรรมชาตินี้แหละภาษาบาลีเรียกว่า"อุเบกขา"

ฉะนั้นบทสรุปของฌาณ๓
ผู้ที่อยากรู้ว่าตนเองได้ฌาณ๓หรือยัง? ให้สังเกตได้ด้วยตนเองว่า จิตเป็นอิสระหรือยัง? มันเลิกไหลไปตามสภาวะทั้งหลายที่จรมาจรไปหรือยัง? ถ้ามันเลิกไหลไปไหลมา มันเลิกเคลื่อนไปเคลื่อนมาแล้ว จิตจะตั้งมั่นอยู่อย่างนั้นอย่างเป็นธรรมชาติ เมื่อนั้นแหละความเป็นกลางอย่างธรรมชาติจะเกิดขึ้น ตรงนั้นแหละแสดงว่าบุคคลนั้นคือ"ผู้อยู่ในฌาณ๓แล้ว" แต่ในฌาณ๓นี้ก็ยังมีความจำได้หมายรู้ของปิติแทรกแซงอยู่ได้เมื่อเราขาดสติขาดสมาธิ และในฌาณ๓นี้"ตัวตน" หรือตัว"ผู้ยึดติด(สัตว์)"ของเรา ก็ยังคงหลงยึดจิตนี้ว่าคือ"ตัวมัน"ตลอดเวลา

# ในฌาณ๓นี้จิตจะไม่ไหลไปจับกับอาการทางร่างกายแล้ว มีร่างกายอยู่ก็เหมือนไม่มีร่างกาย อาการปวดเมื่อย คัน ร้อน เย็น หนาว ทางร่างกายได้ดับไปเองโดยธรรมชาติหมดแล้ว แต่ก็ยังมีกายอีกประเภทหนึ่งคือ"นามกาย" ก็คือกายที่เป็นสภาวะ จับต้องไม่ได้เพราะไม่ใช่ลักษณะ กายที่เป็นสภาวะก็คือลมหายใจเข้าออกนั่นเอง ซึ่งถือว่าเป็นกายอันหนึ่งในกายทั้งหลาย พอเราออกจากสมาธิจิตที่อยู่กับลมหายใจเข้าออกนั้นจะดับ ก่อเกิดเป็นจิตดวงใหม่ที่ไปวนคิดวนปรุงแต่งอยู่กับร่างกายได้เหมือนเดิม

# ในฌาณ๓นี้จิตจะไม่ไหลไปไหลมา ไม่เคลื่อนไปเคลื่อนมาแล้ว แต่ตัวความรู้สึกยังคงมีอยู่ ตัวความรู้สึกอยู่ตรงไหนล่ะ? ก็มันอยู่ในความตั้งมั่นนั้นแหละ อยู่ในความเป็นกลางอย่างธรรมชาตินั้นแหละ เป็นอุเบกขาที่มีสติและสัมปชัญญะอันถึงพร้อม พอเราออกจากสมาธิจิตที่อยู่กับลมหายใจเข้าออกนั้นจะดับ ก่อเกิดเป็นจิตดวงใหม่ที่ไปวนอยู่กับความรู้สึกได้เหมือนเดิม

# ในฌาณ๓นี้ตัวความจำได้หมายรู้ยังคงมีอยู่ มันอยู่ตรงไหนล่ะ? มันก็อยู่ในสติและสัมปชัญญะนั่นไง พอเราออกจากสมาธิจิตที่อยู่กับลมหายใจเข้าออกนั้นจะดับ ก่อเกิดเป็นจิตดวงใหม่ที่ไปวนอยู่กับความจำได้หมายรู้ได้เหมือนเดิม

# ในฌาณ๓นี้ตัวปรุงแต่งยังคงมีอยู่ มันอยู่ตรงไหนล่ะ? มันก็อยู่ในตัวสุข มันยังมีการเสวยสุขอยู่นั่นไงล่ะ พอเราออกจากสมาธิจิตที่อยู่กับลมหายใจเข้าออกนั้นจะดับ ก่อเกิดเป็นจิตดวงใหม่ที่ไปวนอยู่กับการปรุงแต่งได้เหมือนเดิม

# ในฌาณ๓นี้จิตของเรายังคงทำงานอยู่ มันจะแช่นิ่งอยู่กับลมหายใจเข้าออกนั้น เปรียบเสมือนมีลมหายใจเข้าออกนี้แหละเป็นจิตดวงหนึ่ง ที่มี"ตัวตน"ของเรา หรือตัว"ผู้ยึดติด(สัตว์)"ของเรา ตามยึดจิตดวงใหม่นี้ว่าคือ"ตัวมัน"อยู่ตลอดเวลา พอเราออกจากสมาธิจิตที่อยู่กับลมหายใจเข้าออกนั้นจะดับ ก่อเกิดเป็นจิตดวงใหม่ที่ไปวนอยู่กับร่างกายก็ได้, ไปวนอยู่กับความรู้สึกก็ได้, ไปวนอยู่กับความจำได้หมายรู้ก็ได้, ไปวนอยู่กับการปรุงแต่งก็ได้, และจิตไปวนอยู่กับสิ่งที่ผุดขึ้นมาในจิตเสียเองก็ได้

สรุปคือในฌาณ๓นี้ ตัวปิติจะดับไป เหลือแค่จิตที่ตั้งมั่นเป็นกลางอย่างธรรมชาติ มีสติมีสัมปชัญญะ เสวยสุขนั้นอยู่ด้วยกายที่เป็นสภาวะ ก็คือลมหายใจเข้าออกนั่นเอง ซึ่งถือเป็นกายอันหนึ่งในกายทั้งหลาย คนที่ได้ฌาณ๓นี้ จะมีอาการอย่างนี้ อย่างนี้ นี่เอง



ฌาณ๔ จตุตถฌาณ
การอยู่กับลมหายใจเข้าออก เมื่อเราขยันทำบ่อยๆทำมากๆเราก็จะเกิดความชำนาญ และเราก็ไม่จำเป็นต้องนับจากหนึ่ง แล้วมาสอง แล้วมาสาม จนถึงสี่ทุกครั้ง เพราะพระพุทธเจ้าท่านไม่เคยห้ามไว้ พอดึงสติมาอยู่กับลมหายใจเข้าออกปุ๊บเราก็สามารถกระโดดข้ามขั้นได้เลย หากเรามีความชำนาญแล้ว เราก็ไม่ต้องเริ่มจากฌาณ๑ แล้วมาฌาณ๒ แล้วมาฌาณ๓ จนถึงฌาณ๔ก็ได้ กระโดดมาฌาณ๔ทีเดียวเลยก็ยังได้ วิธีการง่ายๆที่จะกระโดดมาฌาณ๔ได้เลยคือ ปล่อยให้ตัวความคิดดับโดยการดึงสติมาอยู่กับลมหายใจเข้าออก ตัวความคิดที่คิดวนเข้าเรื่องโน้นออกเรื่องนี้ เข้าเรื่องโน้นออกเรื่องนี้ ตัวนี้จะดับไปเองโดยธรรมชาติ เมื่อดึงสติมาอยู่กับลมหายใจเข้าออก เมื่อมีปิติเกิดขึ้น เมื่อมีตัวสุขเกิดขึ้น เมื่อมีตัวทุกข์เกิดขึ้น ก็ไม่ไหลไปตามอาการนั้นๆ ไม่อะไรกับอะไรต่อสิ่งที่ผุดขึ้นมานั้น แล้วตัวปิติ ตัวสุข และตัวทุกข์ จะดับไปเองโดยธรรมชาติ ตัวความรู้สึกเบิกบานใจ ตัวความรู้สึกไม่เบิกบานใจ ก็จะดับไปเองโดยธรรมชาติด้วย เสร็จแล้วปล่อยให้จิตเป็นอิสระ จิตจะตั้งมั่นอยู่อย่างนั้นอย่างเป็นธรรมชาติ เมื่อนั้นแหละจิตจะเป็นกลางโดยธรรมชาติของมัน เพราะมันไม่ไหลไปตามสภาวะใดๆของจิตเลย ความที่จิตเป็นกลางโดยธรรมชาตินี้แหละภาษาบาลีเรียกว่า"อุเบกขา"

ฉะนั้นบทสรุปของฌาณ๔
ผู้ที่อยากรู้ว่าตนเองได้ฌาณ๔หรือยัง? ให้สังเกตได้ด้วยตนเองว่า จิตเป็นอิสระหรือยัง? มันเลิกไหลไปตามสภาวะทั้งหลายที่จรมาจรไปหรือยัง? ถ้ามันเลิกไหลไปไหลมา มันเลิกเคลื่อนไปเคลื่อนมาแล้ว ความรู้สึกปิติ ความรู้สึกเบิกบานใจ ความรู้สึกไม่เบิกบานใจ ทั้งหลายจะดับไปเองทั้งหมดโดยธรรมชาติของมัน จะเหลือแค่จิตที่ตั้งมั่นอยู่อย่างนั้นอย่างเป็นธรรมชาติ มันจะอยู่อย่างเป็นกลางแบบนั้นอย่างเป็นธรรมชาติ ตรงนั้นแหละแสดงว่าบุคคลนั้นคือ"ผู้อยู่ในฌาณ๔แล้ว" แต่ในฌาณ๔นี้ก็ยังมีความจำได้หมายรู้ของอุเบกขาแทรกแซงอยู่ได้เมื่อเราขาดสติขาดสมาธิ ฉะนั้นในฌาณ๔นี้ต้องทิ้งความเป็นกลางในภายในลงเสียด้วย คือไม่เอาความเป็นกลางเป็นที่พึ่ง ไม่เอาความเป็นกลางเป็นที่เกาะ ไม่เอาความเป็นกลางมาเป็นหลัก ไม่เอาความเป็นกลางมาเป็นสรณะ แล้วจะไม่ถูกอุเบกขาแทรกแซงได้อีกเลย และในฌาณ๔นี้"ตัวตน" หรือตัว"ผู้ยึดติด(สัตว์)"ของเรา ก็ยังคงหลงยึดจิตนี้ว่าคือ"ตัวมัน"อยู่ตลอดเวลา

# ในฌาณ๔นี้จิตจะไม่ไหลไปจับกับอาการทางร่างกายแล้ว มีร่างกายอยู่ก็เหมือนไม่มีร่างกาย อาการปวดเมื่อย คัน ร้อน เย็น หนาว ทางร่างกายได้ดับไปเองโดยธรรมชาติหมดแล้ว จิตจะนิ่งอยู่แบบนั้น ลมหายใจเข้าออกจะแผ่วเบามาก แต่ถ้าใครตกใจคิดว่าลมหายใจจะหมดใกล้จะตาย ตกใจเฮือกลมหายใจขึ้นมามันก็จะตกไปอยู่ที่ฌาณ๓ทันที คราวนี้เมื่อลมหายใจเข้าออกแผ่วเบามาก จิตจะจับลมหายใจเข้าออกนี้ว่าเป็นกายอันหนึ่งไม่ได้แล้ว ก็เลยเปลี่ยนมาจับสภาวะภายในแทนว่า"ความนิ่ง ความสงบ ความตั้งมั่น ในภายในนี่แหละคือ กายอันหนึ่งแทน" แต่พอเราออกจากสมาธิจิตที่อยู่กับสภาวะภายในนั้นจะดับ ก่อเกิดเป็นจิตดวงใหม่ที่ไปวนคิดวนปรุงแต่งอยู่กับร่างกายได้เหมือนเดิม

# ในฌาณ๔นี้จิตจะไม่ไหลไปไหลมา ไม่เคลื่อนไปเคลื่อนมาแล้ว แต่ตัวความรู้สึกยังคงมีอยู่ ตัวความรู้สึกอยู่ตรงไหนล่ะ? ก็มันอยู่ในความตั้งมั่นนั้นแหละ มันจะเป็นกลางอย่างเป็นธรรมชาติอยู่อย่างนั้น มีสติและสัมปชัญญะอันถึงพร้อม พอเราออกจากสมาธิจิตที่อยู่กับลมหายใจเข้าออกนั้นจะดับ ก่อเกิดเป็นจิตดวงใหม่ที่ไปวนอยู่กับความรู้สึกได้เหมือนเดิม

# ในฌาณ๔นี้ตัวความจำได้หมายรู้ยังคงมีอยู่ มันอยู่ตรงไหนล่ะ? มันก็อยู่ในสติและสัมปชัญญะนั่นไง พอเราออกจากสมาธิจิตที่อยู่กับลมหายใจเข้าออกนั้นจะดับ ก่อเกิดเป็นจิตดวงใหม่ที่ไปวนอยู่กับความจำได้หมายรู้ได้เหมือนเดิม

# ในฌาณ๔นี้ตัวปรุงแต่งยังคงมีอยู่ มันอยู่ตรงไหนล่ะ? มันก็อยู่ในความเป็นกลางนั้นแหละ มันปรุงแต่งแบบเฉยๆ แต่ก็ยังเป็นการปรุงแต่งอยู่ พอเราออกจากสมาธิจิตที่อยู่กับลมหายใจเข้าออกนั้นจะดับ ก่อเกิดเป็นจิตดวงใหม่ที่ไปวนอยู่กับการปรุงแต่งได้เหมือนเดิม

# ในฌาณ๔นี้จิตของเรายังคงทำงานอยู่ จิตคอยจับอยู่กับสภาวะภายในว่า"ความนิ่ง ความสงบ ความตั้งมั่น ในภายในนี่แหละคือ กายอันหนึ่ง" โดยมี"ตัวตน"ของเรา หรือตัว"ผู้ยึดติด(สัตว์)"ของเรา ตามยึดจิตดวงใหม่นี้ว่าคือ"ตัวมัน"อยู่ตลอดเวลา พอเราออกจากสมาธิจิตที่อยู่กับลมหายใจเข้าออกนั้นจะดับ ก่อเกิดเป็นจิตดวงใหม่ที่ไปวนอยู่กับร่างกายก็ได้, ไปวนอยู่กับความรู้สึกก็ได้, ไปวนอยู่กับความจำได้หมายรู้ก็ได้, ไปวนอยู่กับการปรุงแต่งก็ได้, และจิตไปวนอยู่กับสิ่งที่ผุดขึ้นมาในจิตเสียเองก็ได้



ทั้งหมดที่กล่าวมาตั้งแต่ฌาณ๑-ฌาณ๔ เป็นการอธิบายระดับของความสงบในภายใน ผู้ที่สงบจากเครื่องผูกมัดทางใจได้ สงบจากความคิดอกุศลได้ ถือว่าผู้นั้น"อยู่ในฌาณ๑แล้ว"

ผู้ที่สงบจากตัวความคิดทั้งหลายไม่ว่าคิดเป็นกุศล หรือคิดที่เป็นอกุศลก็ปล่อยดับทั้งหมด ถือว่าผู้นั้น"อยู่ในฌาณ๒แล้ว"

ผู้ที่สงบจากตัวปิติ มีจิตอยู่อย่างเป็นกลางตั้งมั่นอยู่แบบนั้นอย่างเป็นธรรมชาติ ถือว่าผู้นั้น"อยู่ในฌาณ๓แล้ว"

และผู้ที่สงบจากตัวเบิกบานใจ สงบจากตัวไม่เบิกบานใจ มีจิตอยู่อย่างเป็นกลางตั้งมั่นอยู่แบบนั้นอย่างเป็นธรรมชาติ ถือว่าผู้นั้น"อยู่ในฌาณ๔แล้ว"

ตั้งแต่ฌาณ๑-ฌาณ๔นี้คนยุคหลังเขาเรียกกันว่า"รูปฌาณ" แต่พระพุทธเจ้าไม่เคยกล่าวไว้แบบนั้น ท่านเรียกฌาณ๑-ฌาณ๔นี้ว่า"รูปสัญญา" ก็เพราะอาการสงบในภายในทั้ง๔ระดับนี้ก็คือความจำได้หมายรู้อย่างหนึ่ง และการที่เราเอาสติมาอยู่กับลมหายใจเข้าออกนี้เพื่อเป็นเครื่องมือน้อมเข้าสู่ความสงบในภายในทั้ง๔ระดับนี้นั่นเอง

ฉะนั้นลมหายใจเข้าออกนี้แหละเปรียบเสมือนกายอันหนึ่งในกายทั้งหลาย ต่อให้เราสงบจนถึงฌาณ๓ที่มีร่างกายก็เหมือนไม่มีร่างกาย แต่ลมหายใจเข้าออกนี่คือคือ"กายที่เป็นสภาวะ"อันหนึ่งในกายทั้งหลาย ส่วนในฌาณ๔เมื่อลมหายใจเข้าออกแผ่วเบามาก จิตจะจับลมหายใจเข้าออกนี้ว่าเป็นกายอันหนึ่งไม่ได้แล้ว ก็เลยเปลี่ยนมาจับสภาวะภายในแทนว่า"ความนิ่ง ความสงบ ความตั้งมั่น ในภายในนี่แหละคือ กายอันหนึ่งแทน"

ฉะนั้นฌาณ๑-ฌาณ๔นี้เป็นอาการสงบในภายใน โดยมีความจำได้หมายรู้อยู่ว่า ลมหายใจเข้าออกนี้แหละเป็นกายอันหนึ่ง เป็นที่ตั้งอันหนึ่ง เป็นแดนเกิดอันหนึ่ง เป็นรูปอันหนึ่ง ตามที่พระพุทธเจ้าเรียกว่า"รูปสัญญา"นั่นเอง บทต่อไปติดตามกันได้ในเรื่อง(นั่งสมาธิตอน การอยู่กับลมหายใจเข้าออก ฌาณ๕-ฌาณ๙)
Photo

Post has attachment
ปฏิบัติธรรมตอน ไม่ต้องนิพพานได้ไหม เป็นคนแบบนี้ก็มีความสุขดีแล้ว?
อ่านต่อ:http://www.nirvana-buddhism.com/2017/09/buddhist-beliefs-th.html

คำตอบของคำถามนี้ คนทุกคนบนโลกนี้ย่อมรู้ดีอยู่แล้วว่า ชีวิตเราเราเลือกเส้นทางเดินของเราได้ แต่หากว่าในโลกนี้มีพระพุทธเจ้าจริงๆ ท่านตรัสรู้จริงๆ และทุกคำที่ออกจากปากท่านเป็นจริงตลอดกาล แสดงว่าเรื่องนี้น่าคิดมาก เพราะท่านกล่าวไว้ว่า หลังจากเราเสียชีวิตไปในชีวิตนี้แล้ว โอกาสในการได้เกิดกลับมาเป็นมนุษย์อีกนั้นมีน้อยมาก ส่วนใหญ่แล้วจะไปเกิดในนรก เดรัจฉาน เปรตวิสัย เสียเป็นส่วนใหญ่ ผู้ที่ได้เวียนกลับมาเกิดเป็นมนุษย์อีกครั้งนั้นเทียบได้กับฝุ่นนิดหนึ่งที่ท่านช้อนขึ้นมาที่ปลายเล็บนี้ เมื่อนำไปเทียบกับดินทั้งหมดบนโลกนี้ หากสมมุติว่าฝุ่นที่ปลายเล็บนั้นน้ำหนักเท่ากับหนึ่งกิโลกรัม เมื่อเทียบกับดินทั้งหมดบนโลกก็จะได้สัดส่วนเท่ากับสิบยกกำลังลบยี่สิบสี่ แต่นี่แค่ฝุ่นที่ปลายเล็บเท่านั้น ย่อมได้เลขยกกำลังติดลบไปอีกมากมาย นี่คือโอกาสที่น้อยมากๆ นี่คือคำตอบจากปากพระพุทธเจ้า หากเราไม่นิพพานในชีวิตนี้ ไม่หลุดพ้นในชีวิตนี้ ไม่ออกจากทุกข์ในชีวิตนี้ ชีวิตต่อไปหลังจากเราเสียชีวิตไปแล้วจะเป็นดังที่กล่าวมาข้างต้น แต่หากเราเชื่อว่าในโลกนี้มีพระพุทธเจ้าจริงๆ ท่านตรัสรู้จริงๆ และทุกคำที่ออกจากปากท่านเป็นจริงทุกกาลเวลา เรื่องนี้เป็นเรื่องเร่งด่วนมาก เร่งด่วนขนาดไหนไปติดตามได้ใน (ปฏิบัติธรรมตอน เรื่องเร่งด่วนต้องทำก่อนตาย)



อย่าพูดเรื่องนิพพานเลย มันเป็นของสูง มันเป็นของยาก เอาแค่ทำบุญเยอะๆ ทำความดีเยอะๆ ได้เกิดเป็นเทวดาก็บุญหนักหนาแล้ว

คนยุคนี้คิดอะไรแปลกๆ ทำอะไรแปลกๆ ที่ว่าแปลกคือสิ่งที่เขาถือปฏิบัติกันมารุ่นต่อรุ่นนั้น มันดันไปขัดแย้งกับคำที่ออกจากปากพระพุทธเจ้า เรากราบไหว้พระพุทธรูป บูชา ขอพร อ้อนวอนกันอยู่ทุกวัน แต่ไม่เคยศึกษาคำที่ออกจากปากพระพุทธองค์อันแท้จริง คนยุคนี้มักจะพูดกัน หรือสอนลูกสอนหลานกันว่า "ไม่ต้องเอาถึงนิพพานหรอก มันเป็นของสูง มันเป็นของยาก เอาแค่ทำบุญเยอะๆ ทำความดีเยอะๆ ได้เกิดเป็นเทวดาก็บุญหนักหนาแล้ว" แต่คำสอนเหล่านั้นมันดันไปขัดแย้งกับคำที่ออกจากปากพระพุทธเจ้า ท่านกล่าวไว้ว่า"เทวดาอยากเกิดเป็นมนุษย์" (หลักฐานอยู่ในพระไตรปิฎกฉบับหลวง ภาษาไทย เล่มที่๒๕ หน้าที่ ๒๒๔-๒๒๕)

อ้าว! จริงหรือนี่! แย่แล้วสิ! ทุกวันนี้คนเรากราบไหว้บูชา อ้อนวอน ขอพร จากเทวดาบ้าง จากพญานาคบ้าง จากอะไรก็แล้วแต่ที่คนยุคนี้หลงเชื่อว่าศักดิ์สิทธิ์ แต่ทั้งหมดแล้วเป็นการกระทำที่ตรงกันข้ามไปเสียทุกอย่างจากคำที่ออกจากปากพระพุทธเจ้า ท่านกล่าวว่าเทวดาก่อนจะสิ้นอายุขัยในสภาพความเป็นเทวดานั้น เหล่าเทวดาทั้งหลายก็จะเข้ามาอวยพรเทวดาผู้ที่จะสิ้นอายุขัยนั้นด้วยคำสามอย่างคือ

1."ขอให้ท่านไปสู่สุคติ" คำว่าสุคติของเทวดาหมายถึง"การได้เกิดเป็นมนุษย์" ซึ่งมันเป็นสิ่งที่มนุษย์ยุคนี้ใช้คำนี้กันผิดๆคือ อธิษฐานให้คนที่ตาย"ให้ได้ไปเกิดเป็นเทวดา" โดยไม่เคยรู้เลยว่า"เทวดาเองก็ไม่ได้พอใจในสภาพความเป็นเทวดาของตนเลย"

2."ขอให้ท่านได้ศรัทธาอย่างยิ่งในพระสัทธรรมของตถาคต" คือเมื่อได้เกิดเป็นมนุษย์แล้ว พรข้อที่สองคือได้ฟังธรรมที่ออกจากปากพระพุทธเจ้า ได้ปฏิบัติธรรมอันนำไปสู่ความบริสุทธิ์ทั้งกาย วาจา และใจ

3."ขอให้ท่านเป็นผู้นำพาผู้อื่นให้ตั้งมั่นอยู่ในพระสัทธรรมด้วย" คือเมื่อได้เกิดเป็นมนุษย์แล้ว พรข้อที่สามนี้จะช่วยเหลือสัตว์เหล่าอื่นและเหล่าเทวดาด้วยกันให้ได้มีส่วนในพระสัทธรรมนั้นด้วย ได้ร่วมพลอยยินดีในความอนุเคราะห์เหล่านี้ด้วย



พระยายมอยากเกิดเป็นมนุษย์จริงหรือ?

พระยายมคือผู้เป็นใหญ่ในนรกภูมิ เป็นผู้ตัดสินโทษแก่เหล่าสัตว์ผู้ตกนรกทั้งหลาย(หลักฐานอยู่ในพระไตรปิฎกฉบับหลวง สุตตันตปิฏก มัชฌิมนิกาย อุปริปัณณาสก์ เล่มที่๑๔ หน้าที่๒๖๓ ข้อที่๕๒๓-๕๒๔) พระยายมเองท่านเห็นการลงโทษลงฑัณฑ์เหล่าสัตว์นรกอยู่ตลอดเวลา จนตัวท่านเองก็ปลงตก เพราะไม่เว้นแม้แต่พระยายมเมื่อสิ้นอายุขัยจากความเป็นพระยายมแล้วก็ไม่พ้นการเวียนว่ายมาสู่นรก เดรัจฉาน เปรตวิสัยได้ตลอดเวลา พระยายมท่านก็มักจะมีความดำริอย่างนี้ว่า"โอ้หนอ ขอเราพึงได้ความเป็นมนุษย์เถิด" ขอพระตถาคตอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าพึงเสด็จอุบัติขึ้นมาในโลก ขอเราพึงได้นั่งใกล้พระผู้มีพระภาคพระองค์นั้น ขอพระผู้มีพระภาคทรงแสดงธรรมแก่เรา และขอเราพึงได้เข้าถึงธรรมของพระผู้มีพระภาคพระองค์นั้นเถิด นี่คือตัวอย่างที่ให้เห็นได้ว่าไม่เว้นแม้แต่เทวดา หรือผู้อยู่ในนรกอย่างท่านพระยายมก็ยังอยากเกิดเป็นมนุษย์ ได้เข้าถึงธรรมที่พระพุทธเจ้าทรงสอน ได้หลุดพ้นไม่ต้องเวียนว่ายตายเกิดอีก ฉะนั้นดูเทวดาผู้อยากเกิดเป็นมนุษย์เป็นตัวอย่าง และให้ทิ้งความคิดที่ว่า "อย่าพูดเรื่องนิพพานเลย มันเป็นของสูง มันเป็นของยาก เอาแค่ทำบุญเยอะๆ ทำความดีเยอะๆ ได้เกิดเป็นเทวดาก็บุญหนักหนาแล้ว" ทิ้งความคิดเหล่านี้เสีย เพราะความคิดเหล่านี้เป็นเหตุเป็นปัจจัยให้เกิดการเวียนว่ายมาสู่นรก เดรัจฉาน เปรตวิสัยได้ตลอดเวลา



หลุดพ้นกันได้หมดทุกคน นิพพานกันได้โดยไม่มีข้อแม้!

"โอ้ย! คนอย่างฉันหลุดพ้นไม่ได้หรอก บุญไม่ถึง บารมีไม่ถึง คนจะหลุดพ้นคนจะนิพพานได้ต้องบวชอย่างเดียว ต้องเป็นพระอย่างเดียวคนอื่นไม่มีสิทธิ์ แล้วการหลุดพ้นหรือนิพพานนั้นต้องมีบุญบารมีมาจากภพชาติปางก่อนเป็นส่วนสนับสนุนด้วย ดูพระพุทธเจ้าสิท่านสะสมบุญบารมีมากี่ภพกี่ชาติ แล้วท่านต้องใช้ความพยายามขนาดไหนกว่าจะตรัสรู้ได้ และที่สำคัญท่านเกิดมาเป็นลูกกษัตริย์มีความพร้อมทุกอย่าง สามารถออกบวชเพื่อการหลุดพ้นได้ เราคนธรรมดาหาเช้ากินค่ำอย่าได้คิดเรื่องนิพพานการหลุดพ้นเลย โอ้ย! โอ้ย! โอ้ย!"

และก็ยังมีคำกล่าวอีกมากมายที่คนยุคนี้คิดกันเอาเอง พูดกันไปเอง แล้วก็สอนลูกสอนหลานกันไปเองอย่างผิดๆสู่รุ่นต่อรุ่น โดยไม่ได้รู้เลยว่าพระพุทธเจ้าไม่เคยสอนไว้แบบนี้ ท่านกล่าวว่า"ธรรมและวินัยนี้สำหรับทุกชีวิต" ท่านไม่ได้พูดว่า"ธรรมและวินัยนี้สำหรับพระเท่านั้น ผู้ที่จะนิพพานหรือหลุดพ้นต้องเป็นพระเท่านั้น ท่านไม่เคยกล่าวไว้แบบนี้เลย" เพราะ"ธรรมและวินัยนี้ไว้สำหรับทุกคน หลุดพ้นได้หมดทุกคนในปัจจุบันนั้นเทียว!"



ผู้ไม่รักษาศีลก็ยังหลุดพ้นได้จริงหรือ?

พระพุทธเจ้าจำแนกคนบนโลกนี้ออกได้เป็นสิบจำพวก ไม่ว่าเชื้อชาติศาสนาใดๆ อยู่ประเทศไหนๆก็รวมอยู่ในสิบจำพวกนี้(หลักฐานอยู่ในพระไตรปิฎกฉบับหลวง ภาษาไทย เล่มที่๒๔ หน้าที่๑๒๓-๑๒๖) คนจำพวกแรกคือ"ผู้ทุศีล" ศีลคือข้อปฏิบัติเพื่อการอยู่ร่วมกันในสังคมอย่างสงบสุข ศีลโดยพื้นฐานของคนโดยทั่วไปพระพุทธเจ้าบอกให้ปฏิบัติตามศีล๕ ได้แก่

1.ไม่ฆ่าสัตว์ ไม่เบียดเบียน ทำลายชีวิตผู้อื่น
2.ไม่ลักขโมย ไม่ถือเอาสิ่งของที่เจ้าของไม่ได้ให้
3.ไม่ประพฤติผิดทางเพศแก่ลูกเมียผู้อื่น
4.ไม่พูดเท็จ พูดเพ้อเจ้อ พูดส่อเสียด
5.ไม่ดื่มสุรา ของมึนเมา ยาเสพติด

นี่คือศีล๕ที่พระพุทธเจ้าบอกว่าเป็นหลักพื้นฐานที่มนุษย์ควรปฏิบัติ แต่บุคคลผู้ไม่มีศีล ไม่รู้จักศีล หรือรู้แล้วแต่ไม่ปฏิบัติตาม รวมเรียกว่า"บุคคลผู้ทุศีล" คนบางคนในโลกนี้เป็นผู้ทุศีล ไม่รู้วิธีการออกจากทุกข์ด้วยการปฏิบัติ(เจโตวิมุติ) ไม่รู้วิธีการออกจากทุกข์ด้วยการปล่อยวาง(ปัญญาวิมุติ) ซึ่งเป็นวิธีการในการดับความเป็นผู้ทุศีลของเขาลงได้โดยไม่มีเหลือ บุคคลนั้นไม่เคยฟังคำจากปากพระพุทธเจ้า ไม่เป็นผู้มีปัญญารอบรู้ในคำพระพุทธเจ้า ไม่รู้แจ้งแทงตลอดตามความเป็นจริง บุคคลนั้นย่อมไม่หลุดพ้นได้ในชีวิตของเขานั้น เมื่อตายไปจากชีวิตนั้น ชีวิตหลังความตายเขาย่อมไปทางเสื่อม ไม่ไปทางเจริญ ย่อมถึงความเสื่อม ไม่ถึงซึ่งความเจริญ

แต่ในด้านตรงกันข้ามพระพุทธเจ้ากล่าวว่า "คนบางคนในโลกนี้เป็นผู้ทุศีล แต่เขารู้วิธีการออกจากทุกข์ด้วยการปฏิบัติ(เจโตวิมุติ) รู้วิธีการออกจากทุกข์ด้วยการปล่อยวาง(ปัญญาวิมุติ) ซึ่งเป็นวิธีการในการดับความเป็นผู้ทุศีลของเขาลงได้โดยไม่มีเหลือ เพราะบุคคลนั้นได้รับฟังคำจากปากพระพุทธเจ้า เป็นผู้มีปัญญารอบรู้ในคำพระพุทธเจ้า รู้แจ้งแทงตลอดตามความเป็นจริง บุคคลนั้นย่อมหลุดพ้นได้ในชีวิตของเขานั้น เมื่อตายไปจากชีวิตนั้น ชีวิตหลังความตายเขาย่อมถึงความเจริญอย่างเดียว ไม่ถึงความเสื่อมเลย เพราะกระแสแห่งธรรมได้ถูกต้องบุคคลนั้นแล้ว"




ผู้รักษาศีลดีแล้ว ก็สามารถตกนรก เดรัจฉาน เปรตวิสัยได้จริงหรือ?

คนบางคนในโลกนี้เขามีศีลบริสุทธิ์ คือปฏิตามตามศีล๕มาเป็นอย่างดี และสิ่งที่ดียิ่งไปกว่านั้นคือ เขารู้วิธีการออกจากทุกข์ด้วยการปฏิบัติ(เจโตวิมุติ) รู้วิธีการออกจากทุกข์ด้วยการปล่อยวาง(ปัญญาวิมุติ) ซึ่งเป็นวิธีการในการดับความยึดติดในศีลของเขาลงได้โดยไม่มีเหลือ ตรงนี้เรียกว่า"ศีลบริสุทธิ์" คือปฏิตามตามศีล๕มาเป็นอย่างดีและปราศจากความยึดติดในศีลนั้นอีกด้วย เพราะบุคคลนั้นได้รับฟังคำจากปากพระพุทธเจ้า เป็นผู้มีปัญญารอบรู้ในคำพระพุทธเจ้า รู้แจ้งแทงตลอดตามความเป็นจริง บุคคลนั้นย่อมหลุดพ้นได้ในชีวิตของเขานั้น เมื่อตายไปจากชีวิตนั้น ชีวิตหลังความตายเขาย่อมถึงความเจริญอย่างเดียว ไม่ถึงความเสื่อมเลย เพราะกระแสแห่งธรรมได้ถูกต้องบุคคลนั้นแล้ว

แต่ในด้านตรงกันข้ามพระพุทธเจ้ากล่าวว่า "คนบางคนในโลกนี้เป็นผู้มีศีล คือปฏิตามตามศีล๕มาเป็นอย่างดี แต่เขาไม่รู้วิธีการออกจากทุกข์ด้วยการปฏิบัติ(เจโตวิมุติ) ไม่รู้วิธีการออกจากทุกข์ด้วยการปล่อยวาง(ปัญญาวิมุติ) ซึ่งเป็นวิธีการในการดับความยึดติดในศีลของเขาลงได้โดยไม่มีเหลือ บุคคลนั้นไม่เคยฟังคำจากปากพระพุทธเจ้า ไม่เป็นผู้มีปัญญารอบรู้ในคำพระพุทธเจ้า ไม่รู้แจ้งแทงตลอดตามความเป็นจริง บุคคลนั้นย่อมไม่หลุดพ้นได้ในชีวิตของเขานั้น เมื่อตายไปจากชีวิตนั้น ชีวิตหลังความตายเขาย่อมไปทางเสื่อม ไม่ไปทางเจริญ ย่อมถึงความเสื่อม ไม่ถึงซึ่งความเจริญ" ฉะนั้นแค่รักษาศีลดี เป็นคนดี ทำความดีเยอะๆ ทำบุญเยอะๆ แต่ไม่สนใจในการปฏิบัติเพื่ออกจากทุกข์ เพื่อการหลุดพ้น เพื่อนิพพานในชีวิตนี้ ไม่มีอะไรมาการันตีได้เลยว่าเมื่อตายไปในชีวิตนี้แล้ว จะได้ไปสู้ที่ชอบที่ชอบ ไปสู่สุคติ อย่างที่คนยุคนี้เขาเข้าใจผิดกัน ตรงนี้ก็คือคำตอบอีกคำตอบหนึ่งว่า"ไม่ต้องนิพพานได้ไหม เป็นคนแบบนี้ก็มีความสุขดีแล้ว?"




คนมีราคะกล้า มักโกรธ ฟุ้งซ่าน ก็ยังหลุดพ้นได้จริงหรือ?

คนบางคนในโลกนี้เป็นผู้มีราคะกล้า เป็นผู้มักโกรธ เป็นผู้มักฟุ้งซ่าน ทั้งยังไม่รู้วิธีการออกจากทุกข์ด้วยการปฏิบัติ(เจโตวิมุติ) ไม่รู้วิธีการออกจากทุกข์ด้วยการปล่อยวาง(ปัญญาวิมุติ) ซึ่งเป็นวิธีการในการดับความเป็นผู้มีราคะกล้า มักโกรธ มักฟุ้งซ่านของเขาลงได้โดยไม่มีเหลือ รวมทั้งบุคคลนั้นไม่เคยฟังคำจากปากพระพุทธเจ้า ไม่เป็นผู้มีปัญญารอบรู้ในคำพระพุทธเจ้า ไม่รู้แจ้งแทงตลอดตามความเป็นจริง บุคคลนั้นย่อมไม่หลุดพ้นได้ในชีวิตของเขานั้น เมื่อตายไปจากชีวิตนั้น ชีวิตหลังความตายเขาย่อมไปทางเสื่อม ไม่ไปทางเจริญ ย่อมถึงความเสื่อม ไม่ถึงซึ่งความเจริญเป็นธรรมดาเช่นนั้นเทียว

แต่ในด้านตรงกันข้ามพระพุทธเจ้ากล่าวว่า "คนบางคนในโลกนี้เป็นผู้มีราคะกล้า เป็นผู้มักโกรธ เป็นผู้มักฟุ้งซ่าน แต่เขารู้วิธีการออกจากทุกข์ด้วยการปฏิบัติ(เจโตวิมุติ) รู้วิธีการออกจากทุกข์ด้วยการปล่อยวาง(ปัญญาวิมุติ) ซึ่งเป็นวิธีการในการดับความเป็นผู้มีราคะกล้า มักโกรธ มักฟุ้งซ่านของเขาลงได้โดยไม่มีเหลือ เพราะบุคคลนั้นได้รับฟังคำจากปากพระพุทธเจ้า เป็นผู้มีปัญญารอบรู้ในคำพระพุทธเจ้า รู้แจ้งแทงตลอดตามความเป็นจริง บุคคลนั้นย่อมหลุดพ้นได้ในชีวิตของเขานั้น เมื่อตายไปจากชีวิตนั้น ชีวิตหลังความตายเขาย่อมถึงความเจริญอย่างเดียว ไม่ถึงความเสื่อมเลย เพราะกระแสแห่งธรรมได้ถูกต้องบุคคลนั้นแล้ว"

ใครเล่าในโลกนี้จะมีความสามารถในการหยั่งรู้เช่นนี้ได้เทียบเท่าตถาคต มนุษย์ในโลกนี้แบ่งออกได้เป็นสิบจำพวกเช่นนี้ ตามความยิ่งและหย่อนแห่งอินทรีย์ของบุคคลนั้นๆ อินทรีย์ในที่นี้หมายถึงปัญญาในการรู้แจ้งแทงตลอดตามความเป็นจริง ทำให้มนุษย์บนโลกนี้มีความแตกต่างกัน ให้ความสำคัญในเรื่องนิพพาน การออกจากทุกข์ การหลุดพ้นได้อย่างแตกต่างกัน บางคนพอรู้พอเข้าใจก็เร่งทำเรื่องนี้ให้เป็นเรื่องเร่งด่วนของชีวิต เป็นเรื่องที่ต้องทำให้สำเร็จก่อนตาย (ติดตามอ่านได้ที่:ปฏิบัติธรรมตอน เรื่องเร่งด่วนต้องทำก่อนตาย) เพราะเขาเชื่อในปัญญาการตรัสรู้ของพระพุทธเจ้า แต่คนบางคนก็มีความเป็นธรรมดาที่มักจะตั้งคำถามว่า"ไม่ต้องนิพพานได้ไหม เป็นคนแบบนี้ก็มีความสุขดีแล้ว?" เพราะเขาคือผู้ดำรงชีวิตอยู่ด้วยความประมาท ใช้ชิวิตให้ผ่านไปวันๆเท่านั้นเอง




๕ วิธีให้ถึงการหลุดพ้น นิพพานได้ในชีวิตนี้

พระพุทธเจ้ากล่าวว่าหากเราเป็นผู้ไม่ประมาท มีความเพียรในการออกจากทุกข์ มีความแน่วแน่ที่จะออกจากทุกข์ในชีวิตนี้ จิตที่ยังไม่หลุดพ้น ย่อมหลุดพ้นได้ ด้วยธรรมอันเป็นเครื่องให้ถึงความหลุดพ้น๕ประการ(หลักฐานอยู่ในปัญจกนิบาต อังคุตตรนิกาย เล่มที่๒๒ หน้าที่๒๒-๒๕ ข้อที่๒๖) มีดังนี้คือ

1.ได้ฟังธรรมที่ออกจากปากพระพุทธเจ้า หรือกัลยาณมิตรผู้ตั้งอยู่ในฐานะครูผู้ใดผู้หนึ่ง แสดงธรรมที่ออกจากปากพระพุทธเจ้านั้นให้เราได้รับฟัง

2.ตัวเราเองนำธรรมที่ออกจากปากพระพุทธเจ้านั้นเผยแพร่ต่อผู้อื่น แสดงธรรมนั้นต่อผู้อื่น ตามที่เราได้รับฟังมานั้นอยู่เป็นประจำ

3.ตัวเราเองทำการท่องบ่นภาวนา สาธยาย ธรรมที่ออกจากปากพระพุทธเจ้านั้นอยู่เป็นประจำ

4.ตัวเราเองตรึกตาม ตรองตาม วิเคราะห์ตาม พิจารณาตาม ซึ่งธรรมที่ออกจากปากพระพุทธเจ้านั้นอยู่เป็นประจำ

5.ตัวเราเองหมั่นฝึกปฏิบัติสมาธิ หมั่นเข้าไปเห็นการเกิด-ดับ แล้วน้อมมาสู่การวางตาม ดับตาม แทงตลอดอย่างดีด้วยปัญญาตามคำสอนพระพุทธเจ้าอยู่เป็นประจำ

เมื่อเราเป็นผู้รู้แจ้งแทงตลอดตามความเป็นจริงในคำพระพุทธเจ้า ความปราโมทย์ย่อมเกิดขึ้นแก่เรา ปิติย่อมเกิดขึ้นแก่เรา เมื่อปิติเกิดขึ้นกายย่อมสงบรำงับ เราย่อมเป็นผู้ไม่ประมาท มีความเพียรในการออกจากทุกข์ มีความแน่วแน่ที่จะออกจากทุกข์ในชีวิตนี้ จิตที่ยังไม่หลุดพ้นย่อมหลุดพ้นได้ ตามลำดับดังนี้นี่เอง
Wait while more posts are being loaded