Profile cover photo
Profile photo
‫مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی‬‎
42 followers -
مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی
مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی

42 followers
About
مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی's posts

Post has attachment
سید جواد طباطبایی: همچنان ایستاده‌ام!
فیلسوف سیاست
به تعبیر حافظ زین آتش نهفته كه در سینه من است/ خورشید شعله‌ای است كه در آسمان گرفت. از همه بابت لطفی كه داشتند سپاسگزاری می‌كنم. خیلی تلاش كردم این جلسه برگزار نشود كه نشد. به هر حال اینجا هستم و ناچارم كه بایستم و ادامه دهم و بگویم همچنان ایستاده‌ام و بحثم را ادامه می‌دهم. در این بحث به مسائلی اشاره می‌كنم كه زمانی فكر می‌كردم اینها نوشته خواهد شد. چند هزار صفحه‌ای روی میز من هست كه در انتظار نوشته شدن و آماده شدن است. الان فكر می‌كنم این كار ممكن نخواهد شد. بنابراین به برخی از این مسائل اساسی اشاره می‌كنم، زیرا می‌دانم طرح من متاسفانه به جایی نخواهد رسید. در نتیجه ناگزیر شدم خلاصه مانندی به عنوان تكمله‌ای بر آنچه منتشر شده، بنویسم و اشاره‌ای به بحث‌هایی كه نشد و نخواهد شد، بكنم.

مشكلات جدید و ناكامی نظام قدیم
دكتر داوری به نوشته خود درباره فارابی اشاره كرد كه در گروه فلسفه در دانشكده ادبیات چندان مورد توجه قرار نگرفت و كسی از دانشكده حقوق به آن توجه كرده است. این یك علت مهم دارد. دانشگاه ما از 80-70 سال پیش تاسیس شد، بلكه دانشكده حقوق میراث‌دار مدرسه علوم سیاسی است كه حدود 110 سال سابقه دارد. یعنی از جایی تصمیم گرفته شد این موسسات و نهادهای آموزش عالی ما تاسیس شوند. اهل ایدئولوژی در این زمینه حرف‌هایی زده‌اند. از میان ایشان آل احمد مهم است، او مقدار زیادی درباره بد بودن دانشگاه تهران گفته است، اما آنچه نگفته این است كه این دانشگاه تهران به ضرورتی تاسیس شد. یعنی برخی متوجه شده بودند در بخش‌هایی از نظام اجتماعی مشكلات مهم ظاهر می‌شود كه با امكانات قدمایی ما، قابل حل و فصل نیستند. اینكه آل احمد گفت دانشگاه تهران پرچم استیلای غربزدگی بر بام ایران است، شاید به لحاظ ادبی اهمیتی داشته باشد...
http://www.cgie.org.ir/fa/news/154054

Photo

Post has attachment
ویرایش در ایران، نگرش، یا فروکاستن به روش؟ / عبدالحسین آذرنگ


می توانم مطمئن باشم که از خواندن این آگهی تبلیغاتی تعجب نمی کنید: «آموزش تایپ و ویرایش در کوتاه ترین مدت». چه جای تعجب؟ در راستۀ رو به روی دانشگاه تهران می توان عده ای تابلو به دست را دید که برای نوشتن پایان نامه های دانشگاهی در سطوح مختلف و نگارش مقاله برای «مجله های معتبر» داخلی و خارجی بی پرده تبلیغ می کنند؛ حتی می توان با آنها بر سر قیمت و زمان هم چانه زد. لابد اگر طّی چند سال گذشته معلوم می شد که داوران، پایان نامه های دانشگاهی و مقاله هایِ«در سطح جهانی» را به دقت می خوانند و فرق میان اصلی و جعلی را تشخیص می دهند، امروز شاهد تابلو به دست های آن راسته نبودیم که بر شمارشان بیش از پیش افزوده می شود. پس حق بدهید که آموزشگاه هایی هم مدعی شوند در مدت یک ماه، شاید هم چند روز کمتر، گواهی گذراندن «دورۀ تایپ و ویرایش» را صادر کنند و ویراستار تحویل جامعه بدهند....
http://www.cgie.org.ir/fa/news/154083
Photo

Post has attachment
افسانه های تمثیلی (حیوانات) / محمد جعفری قنواتی
افسانه های تمثیلی از قدیمی ترین گونه های افسانه های شفاهی هستند که به من حیوانات، شخصیت ها، انسان، گیاه و موجودات بی جان نظر دارند. در این گونه از افسانه های تمثیلی، حیوانات نقش اصلی دارند و هدف از بیان این افسانه ها هم پند و حکمت دادن بوده است. در واقع موضوع اصلی این افسانه ها، زندگی عملی و شیوه های حل مشکلات روزمره می باشدو از اخلاق غیر دنیایی درآنها سخنی به میان نمی‌آید. به نظر می رسد ویژگی دیگر این افسانه ها، کوتاه بودن کم حادثه و دیالوگی بودن آنهاست. خاستگاه این افسانه ها ایران، یونان، هند و مصر می باشد.
مقدمه:
افسانه های تمثیلی (حیوانات) از قدیمی ترین، رایج ترین و مهم ترین گونه های افسانه های شفاهی هستند که در میان اقوام و ملت های گوناگون وجود دارند و از میان گونه های متفاوت افسانه ها بیشتر مورد توجه اهل قلم بوده و تعداد فراوانی از آنها مکتوب شده اند. به رغم چنین ویژگی هایی هنوز در میان افسانه پژوهان تعریف واحدی در باره آنها وجود ندارد. این موضوع حتی شامل نامگذاری این افسانه نیز می شود. فی المثل برخی از پژوهشگران، آنها را «ـافسانه های حیوانات» بعضی «افسانه های تمثیلی» و برخی نیز« افسانه – مثل» می نامند...
http://www.cgie.org.ir/fa/news/154014
Photo

Post has attachment
راج ترنگینی و پیشینۀ تاریخ نگاری در هند / دکتر فتح الله مجتبائی

این مقاله گزارشی از پیشینۀ تاریخ نگاری در هند و اهمیت یکی از آثار تاریخی آن دیار، راج ترنگینی، در تاریخ سلاطین کشمیر است.
این اثر آغازگر تحول بنیادی در تاریخ نگاری هند است. زیرا برخلاف آثار قدیمتر از خود، که به سبب تأثیرپذیری از روحیۀ تاریخ گریزی و نگرش فراتاریخی هندویی بیشتر بر اسطوره ها و حماسه های دینی اشتمال دارند، متضمن نگاهی نقادانه به آثار پیشین است و مؤلف آن، کلهنه، با روشی علمی و نظرگاهی غیر اسطوره ای نزدیک به اصول و مبانی تاریخ نگاری امروزی، تاریخ سلاطین کشمیر را به نگارش درآورده است. وی از سنگ نبشته ها و کتیبه ها و سکه ها و آثار معماری و نسب نامه ها در کار خود بهره گرفته و همچون یک مورخ جامعه شناس در بخش های آخر کتاب به شرح اوضاع اقتصادی و احوال فرهنگی و دینی کشمیر زمان خود دست یازیده است. این تحول در تاریخ نگاری هند احتمالاً ملهم از سنت تاریخ نگاری اسلامی بوده و کلهنه از روش های مسلمانان در نگارش تاریخ و مطالعات جغرافیایی، مستقیم یا غیر مستقیم تأثیر پذیرفته است.
http://www.cgie.org.ir/fa/news/153996
Photo

Post has attachment
رزمنامۀ کنیزک / آرش اکبری مفاخر
رزمنامۀ کنیزک حماسه‌ای ملی و روایتی از یادگار زریران است. این حماسه بخشی از دستنویس منظومۀ هفت‌لشکر به زبان گورانی و بازتابی از یک نوعِ ادبی شاهنامه‌سرایی در غرب ایران است. ساختار رزمنامه و رویکرد نمایشی آن در دو نگاه یادآور یادگار زریران است. در نگاه جزئی، بخش میانی رزمنامه دقیقاً روایتی از یادگار زریران پهلوی است که در آن زردشتی‌زدایی و نام‌گردانی صورت گرفته‌است. در این بررسی رزمنامه در مقایسه با شاهنامه و غررالسیر به یادگار زریران پهلوی نزدیکتر است. در نگاه کلی رزمنامه یادآور سه داستان گشتاسپ و ارجاسپ، اسفندیار و ارجاسپ، و هفتخان اسفندیار است که می‌توان آن را یادگار زریران پارتی نامید. در این بررسی یادگار زریران پارتی در انتقال به خدای‌نامه و شاهنامۀ ابومنصوری ساختار اصلی خود را از دست داده، اما رزمنامۀ کنیزک این ساختار پارتی را حفظ کرده‌است. بنابراین باتوجه به رزمنامه می‌توان به صورت نخستین و کامل یادگار زریران پارتی دست یافت.
http://www.cgie.org.ir/fa/news/153965
Photo

Post has attachment
چهارمین شماره‌ی مجله‌ی "‌ایرانشهر امروز‌" منتشر شد


دبا: چهارمین شماره از نشریۀ ایرانشهر امروز با سردبیری سیدعلی آل داود منتشر شد.
در این شماره مطالبی از:
عبدالحسین آذرنگ، سید علی آل داود، محمود امیدسالار، ناصرالدین پروین، مسعود تاره، مژده دقیقی، حسن رضائی باغ بیدی، عباس زریاب خویی، احمد سمیعی (گیلانی)، جعفر شجاع کیهانی، مهدی شاد دل بصیر، فرهاد طاهری، امید طبیب زاده، مهرداد عباسی، سید محمد عمادی حائری، یدالله غلامی، سید فرید قاسمی، حسن میرعابدینی، سهیل یاری گلدره ...
و ترجمۀ مقالاتی از: نوید کرمانی، رکسانه هاگ هیگوچی به چاپ رسیده است.

http://www.cgie.org.ir/fa/news/153956
Photo

Post has attachment
واژه گزینی و استقلال زبان فارسی / حسین معصومی همدانی

یکی از بخت های ما ایرانیان این است که زبان ملی و زبان علمی مان یکی است. ملتهایی در جهان و در کشورهای اطراف ماهستند که با به حکم اوضاع و احوال تاریخی با دانسته و به این گمان که اختیار کردن یک زبان اروپایی به عنوان زبان علمی می تواند ایشان را در کار انتقال علوم و غلبه بر عقب ماندگی علمی موفق کند. زبان ملی خود را برای کاربردهای روزمره نگاه داشته اند و برای کاربردهای علمی، لااقل در سطوح دانشگاهی، یک زبان اروپایی را برگزیده اند. زیان های این گزینش به حدی است که بر فواید احتمالی آن می چربد. جدایی نخبگان علمی از مردم، تشکیل یک گروه بسته یا کاست اجتماعی که به اعتبار آشناییش با یک زبان بیگانه مزایایی بیش از لایه های دیگر اجتماعی به دست می آورد و مثل هر کاست دیگر این مزایا را در درون خود انتقال می دهد. و بریده شدن رابطه عامه مردم با علم و فن آوری است وقتی زبان ملی در بیان علمی و فنی ناتوان شود، اندک اندک حوزه های وسیعی از زندگی را به زبان بیگانه و به لایه های اجتماعی‌ای که حامل آن زبانند واگذار می کند و خود و حاملانش روزبروز بیشتر به حاشیه رانده می شوند. اگر در گذشته چنین زبانی می توانست در گوشه هایی از میدان اجتماع زنده بماند و حتی شکوفا شود، به دلیل غلبه علم و فن آوری در زندگی جدید، نمی توان انتظار داشت که زبانی که قلمرو علم را ترک کرده است امروزه حتی در حوزه ادبیات هم نیرومند باشد و نیرومند باشد و نیرومند بماند.
http://www.cgie.org.ir/fa/news/153938
Photo

Post has attachment
فردوسی و نژادپرستی در گفت و گو با جلال خالقی مطلق
نام جلال خالقی‌مطلق پس از پنجاه سال کار بر روی تصحیح شاهنامه فردوسی، آن‌چنان با شاهنامه و حکیم فردوسی گره خورده که بی‌اختیار در هر مبحثی مربوط به این دو، در وهله اول به یاد او می‌افتیم و به سراغش می‌رویم. این روزها که بازار گفت و شنود در باب نژادپرستی داغ است و هر‌کس از زاویه‌ای به این مسئله می‌پردازد، نام فردوسی و شاهنامه زیاد شنیده می‌شود. عده‌ای با اختلاط مباحث، ایران‌دوستی و نژادپرستی را اشتباه گرفته‌اند و برای تحقیر دیگران از شاهنامه مثال می‌آورند و عده‌ای هم بی‌هیچ سعی، دارند با عینک امروز به شاهنامه نگاه می‌کنند و ایران‌دوستی فردوسی را نفی می‌کنند. در این میان مسلما بهترین کسی که می‌تواند در این‌باره اظهار‌نظر درست و علمی داشته باشد، دکتر خالقی مطلق است که عمری همدم و مونس شاهنامه بوده و غیر از تصحیح شاهنامه، در این زمینه مقالات زیادی نوشته و تحقیقات بی‌شماری انجام داده است. وقتی با ایشان که در امریکا زندگی می‌کند، تماس گرفتیم با وجود مشغله زیاد، با گشاده‌رویی و مهربانی گفت‌وگو با کرگدن را پذیرفت و به سوالاتمان از سر صبر و حوصله پاسخ گفت.
http://www.cgie.org.ir/fa/news/153937
Photo

Post has attachment
اطلاعیۀ پیش‌فروش تاریخ جامع ایران


دبا: به اطلاع علاقمندان به خرید چاپ جدید (اصلاح شده)تاریخ جامع ایران می‌رساند که دورۀ 20 جلدی این اثر به ارزش دو میلیون و پانصد هزار تومان و با محاسبۀ 20% تخفیف دو میلیون تومان عرضه می‌شود.
از آنجا که این مجموعه در تیراژی محدود به چاپ می‌رسد علاقمندان به خرید آن می‌توانند بهای اثر یاد شده را به حساب شبایبانک سامان IR 830560087404026112611001 یا شمارۀ حساب 1-26112611-40-874 بنام مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی واریز و فیش پرداختی را به شماره نمابر 22297663 ارسال فرمایند. آقای سیدصادق سیدمحمودی به شمارۀ تلفن 22297626 داخلی 287 بین ساعات 8 صبح تا 12 پاسخگوی سئوالات احتمالی شما خواهد بود.
توجه می‌دهد دورۀ کامل اثر در نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران (اردیبهشت‌ماه 1396) تحویل خواهد شد.
http://www.cgie.org.ir/fa/news/153883
Photo

Post has attachment
مکتب تفکیک: مذهبی پنجاه ساله / حسن انصاری


با وجود آنکه مخالفت با فلسفه سابقه بسیار کهنه ای در تشیع دارد و عالمان شیعی بسیاری را می شناسیم که با فلسفه و حتی دانش کلام مخالف بوده اند و یکسره به اخباری گری به معنای عام آن دعوت می کرده اند و از دیگر سو با وجود آنکه در تاریخ تشیع کسانی بوده اند که در صدد معرفی مکتبی که آن را مکتب مستقل معارفی اهل بیت از سایر مکاتب و دستگاه های فلسفی و نظری در گستره مذاهب اسلامی می خوانده اند بوده اند اما بی تردید آنچه تحت عنوان مکتب معارفی مشهد در این چارچوب سخن می گوید امر بی سابقه ای است. در این میان عده ای هم همینک مایه هایی از آن را با پاره هایی از تفکرات سید احمد فردید و مکتب ضد تمدن جدید او از یک سو و همچنین مایه هایی از تفکرات آخر الزمانی اندیشی برگرفته از ادبیات ملاحم و فتن و رجعت و عصر ظهور به هم می آمیزند و از آن معجونی در جهت معرفی فرهنگ و اندیشه آنچه آن را تمدن عصر ظهور و یا تمدن الهی در برابر تمدن بشری می خوانند بر می سازند؛ چیزی که یکسره با سنت و فرهنگ تمدنی تشیع در طول تاریخ آن بیگانه است.
http://www.cgie.org.ir/fa/news/153899
Photo
Wait while more posts are being loaded