Profile cover photo
Profile photo
Rajjuru
17 followers -
රජ්ජුරු මැඳුර | රජ්ජුරු සමාජය (Rajjuru Club) | Motto: "Highest Honors"
රජ්ජුරු මැඳුර | රජ්ජුරු සමාජය (Rajjuru Club) | Motto: "Highest Honors"

17 followers
About
Posts

Post is pinned.Post has attachment
නමො තස්ස භගවතො අරහතො සම්මා සම්බුද්ධස්ස

මම භාවනා සම්බන්ධව ටිකක් කියල දෙන්නම්. හොඳට අහගන්න. අහගෙන ඊට පස්සේ ඒ විදිහට කටයුතුයි. භාවනා කරනව කියන එක ගත්තහම ප්‍රධාන වශයෙන් තියනවා කොටස් දෙකක්, ක්‍රම දෙකක්. ඒ කියන්නෙ, චිත්ත භාවනා, ප්‍රඥා භාවනා කියලා. චිත්ත භාවනා කියන එකට තමයි සමථය කියලා කියන්නෙ. ප්‍රඥා භාවනා කියන එකට තමයි විදර්ශනා කියලා කියන්නෙ. සමථ විදර්ශනා කියන මේ ධර්මතා දෙක තමයි භාවනා කියලා යම්තාක් ලෝකෙ දෙයක් තියෙයි නම් අපි කථා කළා නම් තියෙන්නේ. එතකොට භාවනා කියන වචනෙ ඇවිල්ලා තියන්නෙ භාවෙතබ්බන්ති ඒ කියන්නෙ වැඩිය යුතු අර්ථයෙන් භාවනා වඩන අර්ථයෙන් භාවිති කියන අර්ථයෙන් වඩන අර්ථයෙන් භාවනා.

එතකොට මේ සමථ භාවනාවක් වේවා විදර්ශනා භාවනාවක් වේවා මේ ධර්මතා ටික අයිති චතුරාර්‍ය සත්‍යයේ මාර්ග සත්‍යයට. මාර්ගය වඩන්න ඉස්සරවෙලා එයා දැකපු දර්ශනයක් නැත්නම් තේරිච්ච යමක් එයාට තියෙන්න ඕනෙ, නැත්නම් මේක කරන්නෙ ඇයි කියන අවබෝධයක් තියෙන්න ඕනෙ. ඒක තමයි අපි හැමවෙලාවෙම මේ දර්ශනයක් ගැන කථා කරන්නෙ, කථා කලේ. ඒකෙදි අපි කෙටියෙන්ම කථා කලොත් ආපහු ටිකක්, මේ ස්පර්ශ ආයතන හයේ, ස්පර්ශ ආයතන හය කියනකොට හැමවෙලාවෙම මතක තබාගන්න, ඇහැට පෙනෙන රූපේ පැත්ත, කනට ඇහෙන ශබ්දේ පැත්ත, නාසයට දැනෙන ගන්ධය පැත්ත, දිවට දැනෙන රස පැත්ත, කයට දැනෙන පොට්ඨබ්බය පැත්ත. අපි කියමු කෙනෙක් ඇඟේ හැප්පුනා, මේ කෝටු ඇඟේ හැප්පුනා කියලා අපි අදහස් බාහිර වස්තුවකට යොමු කරනවා. කයට ගැටුන වස්තුව අරභයා බාහිර වස්තුවකට යොමු කරන පැත්ත. සිතට සිහිවෙන ධම්මාරම්මණ කියලා කියන්නෙ මට ගෙදර මතක් වුණා දරුවො මතක් වුණා අම්මා මතක් වුණා කියලා.

මෙන්න මේ ස්පර්ශ ආයතන හය ගත්තහම ඕක පුරාණ කර්මයට හටගත්ත විපාක මට්ටමක්. ඒ රූප, ශබ්ද, ගන්ධ, රස, පොට්ඨබ්බ කියලා මේ රූප අරභයා හැම වෙලාවෙම අපිට එක එක අදහස්, සිතුවිලි පහල වෙනවා. අපි කියමු, මේ රූපය දකිනකොට හාමුදුරු නමක් මනුස්සයෙක් කියන අදහසක් අපිට ඇතිවෙනවා. කෙනෙක් පුද්ගලයෙක් කියලා, නමුත් මේ රූපෙ දකිනකොට කෙනෙක් පුද්ගලයෙක් කියන ගතිය අපිටයි ඇතිවෙන්නෙ කියලා අපි දන්නැහැ, අහලා නැහැ, ඉගෙනගෙන නැහැ. ඒ හින්දා ලෝකෙ කියලා කියන්නෙ මේ හිතේ ඇතිවෙන ගතිටික රූපෙ පැත්තෙන් දකිනවා. දැන් මේ රූපෙ දකිනකොට කෙනෙක් කියන අදහස තමන්ට ඇතිවෙන්නෙ, තමන්ගෙ හිතේ පුද්ගලයෙක් කියන හැඟීම යෙදෙන්නෙ, නමුත් රූපේ දකිනකොට තමන් තුල එහෙම අදහසක් ඇතිවුණා කියන අදහස නැතුව,ඒ අදහස රූපේ පැත්තට අයිතියි කියලා රූපේ එක්ක ගණුදෙනු කරන්න යන මට්ටමට තමයි ලෝකෙ කියලා කියන්නෙ.

අපි කියමු ශබ්දයක් ඇහෙනකොටම ගිරවෙක් කෑගහනවා කියල තමන්ටයි හිතෙන්නෙ, තමනුයි හිතන්නේ තමනුයි දැනගන්නේ ගිරවෙක් කෑගහනවා කියලා. තමන් දැනගත්ත දේ ශබ්දයට අයිතියි කියලයි හිතන්නේ. ගිරවෙක් කෑගහන ශබ්දේ කියලා අපි අනික් පැත්තට යන්නෙ. එතකොට ලෝකෙ ස්වභාවය තමයි ගිරවෙක් කෑගහන ශබ්දේ තමයි ඇහෙන්නෙ.ඒ වගේ ගන්ධයක් හම්බවෙනකොට පිච්ච මල් සුවඳ කියන අදහසක් අපිට ඇතිවෙන්නේ, නමුත් පිච්ච මල් සුවඳ කියන අදහසක් අපිට ඇතිවුණා, හැඟීමක් තමන් තුල යෙදුනා කියන එක දන්නේ නැහැ අපි ඒ අදහස ගන්ධෙ පැත්තට දාලා ඒ ගන්ධය නම් කරනවා පිච්ච මල් සුවඳ කියලා. රසයක් දැනුනහම ඒක පැණිරස නැත්නම් සීනි රස නැත්නම් අඹ රස කියලා අපි කිව්වහම රසය නිසා අපියි අඹ රස කියලා කියන්නෙ කියන එකක් දන්නැහැ අපි හිතාගෙන ඉන්නෙ මේ රස අඹ වල රස කියලා අනික් පැත්තට යන්නෙ, කයට යමක් ගැටුනහම කෝටු කෑල්ලක් ඇඟේ හැප්පුනා කියලා හිතටයි තමන්ටයි හිතෙන්නේ. නමුත් ඒ හැපුණු කෝටු කෑල්ල මෙන්න මේකයි කියලා බාහිර රූපේ පෙන්නන කමට ආපහු ගිහිල්ල තියන්නේ. බාහිර රූපය, පොට්ඨබ්බය, පඨවි ධාතුව පෙන්වනවා කෝටු කෑල්ල කියලා. එතකොට හිතට සිහිවෙන සංඤාවන් අරභයා ගෙදර කියන හැඟීමක් පහල වෙන්නේ තමන්ට, මේ රූපයක් තේරෙනවා වගේම ඒ හැඩේ හිතට සිහිවෙනවා සංඤාව පහල වෙනවත් එක්කම ධම්ම සංඤාව මේ අපේ ගෙදරනේ නැත්නම් අම්මනේ කියන හැඟීමක් පහල වෙනවා, ධම්ම සංඥාව නිසා මේ වගේ හැඟීමක් පහල වූනා කියලා දන්නැතුව අපි ඒ හැඟීම සංඤාව පැත්තට දාලා අම්මා මතක් වුණා ගෙදර මතක් වුණා කියලා කියනවා. මෙන්න මේ මට්ටමට තමයි ලෝකෙ කිව්වෙ.

ඔය මට්ටමට දුක කවදාවත් නවත්තන්න බැහැ දුක ඇවිල්ලා තියන්නෙ ඔහොම. තමන්ගේ තියෙන අදහස් ටික හිතේ පහල වෙන අදහස් ටික මේ ස්පර්ශ ආයතන හයට බහාලන ක්‍රමයටයි ලෝකෙ කියලා කිව්වෙ. ඒකටයි දුක ඇවිල්ලා තියන්නෙ, දුක නවත්තන්නම බැහැ මොන විදිහටවත්. ඒකයි මම කිව්වෙ රූපය අනාත්මයි ආත්ම සංඤාව හිතේ අපි රූපෙ දකිනකොට හිතේ ඇතිවෙනවා කියලා දකින්නෙ නැතිව රූපය ආත්ම හැටියට දකින්නේ. දුක එන්නේ. ඊටපස්සෙ එයා දුක දන්නවා. මේ ස්පර්ශ ආයතන හයේ වාසය කිරීමයි දුක. ඇහැට පෙනෙන රූපයට ප්‍රතිචාර දක්ව දක්ව රූපය ඇතුලත හැසිරෙන තාක් දුකේ හැසිරෙන්නේ කියන නුවණ එයාට තියනවා. එහෙම හැසිරෙන්න වුණේ ඇයි කියන එකත් එයා අහලා තියනවා රූපය දකිනකොටම රූපය නිසා තමන් තුල යෙදෙන ආශ්‍රව ධර්ම නැත්නම් සංයෝජන තව පැත්තකින් උපාදානය කියන ගතිය මේ දේවල් ටිකේ අවබෝධය නැතුව ආපහු මේ රූපේ පැත්තට ඇවිල්ලයි මේ ඉන්නෙ.මෙහෙමයි ඇතිවුනේ කියලත් දන්නවා.

ඊටපස්සේ ශබ්දයට හොඳ නරක ප්‍රතිචාර දක්වමින් නොදක්වමින් ශබ්දය තුල වාසය කරන එක, ගන්ධය තුල වාසය කරන මේ පැවැත්වීමටයි ලෝකෙ කියලා කිව්වෙ. මේකයි දුක කියලත් දන්නවා. දුකට හේතුව රූප ශබ්ද ගන්ධ වල ඇත්ත ඇතිහැටිය නොදන්නාකම නිසා සිතේ යෙදෙන ගති කියන එකත් දන්නවා.ඒ ගති ටිකෙන් ආපහු රූප පැත්තට ඇවිල්ලා තියන්නෙත් කියල දන්නවා. ඊටපස්සෙ දුක්ඛ නිරෝධයත් එයා දන්නවා. ඇස් ඉදිරිපිටට රූපයක් හම්බවෙනකොට රූපය අරභයා තමන්ට යම් දැනුමක් ඇති වුණොත් දැනගැන්මක් ඇති වුණොත් එයා දන්නවා නාමරූප පච්චයා විඤ්ඤාණං. මේ පෙනෙනවා කියන තැනක තියන්නෙ විපාක නාම රූප දෙකක්. නාමරූප දෙක නිසා මේ දැනගැනීමක් ඇති වුණා. එතකොට මේ දැනගන්න සිතට මේ පෙනෙන නාමරූප දෙක හේතුයි නමුත් මේ නාමරූප දෙක නිසා ඇතිවෙන දැනගැනීම නාමරූප දෙකට අයිති නැහැ.

තව පැත්තකින් ගත්තොත් පෙනෙනවා කියන තැන පෙනෙනවත් එක්කම හාමුදුරු නමක් නේද කියන අදහස ඇති වුණොත්, ඒ අදහසින් පෙන්න දේට නැඹුරු වෙන්නෑ එයා. මෙහෙම වූනහම මේ ස්පර්ශ ආයතන හය නිසා මොන විදිහක හෝ දැනුමක් තමන්ට ඇති වුණොත් ඒ ඇති වෙච්ච දැනුමෙන් ආපහු ස්පර්ශ ආයතන හයට නැඹුරු නොවන මානසික මට්ටමක් තිබුණොත් දුක නැති වෙනවා. දුක එන්න දෙයක් නැහැ. එයාට ස්පර්ශ ආයතන හයේ අම්මා තාත්තා දුවා පුතා රන් රිදී මුතු මැණික් ගෙවල් දොරවල් වටිනා කියන වටිනා නොවටිනා කිසිවක් හම්බවෙන් නැහැ. වටිනාකම් විතරක් නෙමෙයි නොවටිනාකමත් හම්බවෙයි නම් නොවටිනාකම් තුල වටිනාකම් තියෙයි.ඒ නිසා වටිනා නොවටිනා දෙකම හම්බවෙන්නේ අපේ කෙළෙස් ටික අනික් පැත්තට ගියහම.

ඊටපස්සෙ දුක්ඛ නිරෝධ ගාමිණී පටිපදාව කියලා කියන්නෙ හැමවෙලාවෙම අර ඡප්පානක සූත්‍රයේ පෙන්නන්නෙ සත්තු හය දෙනා නැටි හයේ බැඳපු, රූප බලන්න ශබ්ද අහන්න, හිත ඒ පැත්තට අදිද්දී සතිපට්ඨානයේ උදව්වෙන් තමයි මේ රූප ශබ්ද වලට යන ගමන වාරණය කරලා වලක්වලා තමන් තුල හිත නවත්වගන්නෙ. ඔය ඔක්කොම දර්ශනය කෙටි කරලා කැටි කරලා අපි කථා කලොත්, අපි කියමු ඉදිරියෙන් පෙනෙන රූපේ තව සත්වයෝ පුද්ගලයො ඉන්නවා කියලා, රූපය තුල සත්වයෝ පුද්ගලයො ඉන්නවා කියලා පෙනෙන මානසික මට්ටමට තමයි ලෝකෙ කියලා කිව්වෙ පංච උපාදානස්කන්ධය කියලා කිව්වෙ දුක කියලා කිව්වෙ. ඔය දුක හැදිලා තියන්නෙ පෙනෙන රූපයේ ඇත්ත නොදන්නාකම නිසා සිතේ ඇතිවෙන සත්ත්ව පුද්ගල හැඟීම, ඒ හැඟීමයි මේ දුකට හේතු ටික. මේ විදිහේ දුක නිර්මාණය කරලා තියන්නෙ.

ලෝකෝත්තර කියලා කියන්නෙ ඇස් ඉදිරිපිටට පහල වෙන මේ රූපය අනාත්මයි මේ රූපය අරභයා සත්ව පුද්ගල ආත්ම සංඥාව තමන් තුල නේද තියන්නෙ කියලා රූපයේ ආත්මභාවයෙන් ඇසුරු කරන්නැතුව රූපය අනාත්මයි තමන් තුලයි මේ ආත්ම සංඤාව යෙදිලා තියන්නෙ කියලා තේරුම් අරගෙන රූපය පැත්තට පුද්ගලයෙක් සත්වයෙක් කියලා නැඹුරු නොවෙනවා නම් මේ දුක නිරුද්ධ වෙනවා. ඊටපස්සේ දැන් එයාට උත්තර දෙකක් හම්බවුණා ලෝකය සහ ලෝකෝත්තර. ඒ කියන්නෙ හම්බවෙන රූපායතන හැසිරෙන එක තමයි ලෝකයේ ස්වභාවය. ලෝකෝත්තර කියලා කිව්වෙ තමන්ගේ සිත මේ රූපායතනයෙන් මුදවාගන්න එක. මාර්ගය හැටියට ඊටපස්සෙ හම්බවෙන්නෙ මොකක්ද මේ සමථ විදර්ශනා කියන දෙක ඕනෙවෙන්නෙ ඔන්න දැන්.

දැන් අපි කිව්වනේ රූපය පැත්තෙන් සත්වයෙක් පුද්ගලයෙක් හම්බවෙන එක දුක කියලා. එතකොට ඒ දුක ඇති කරන හේතු ටික තමයි මේ සත්වයෙක් පුද්ගලයෙක් කියලා පෙන්නනකම, දකිනකම කියලා අපි දන්නවා. ඒ හේතුව මේ දුක් වූ ස්කන්ධ මත වැටිලයි මේ වගේ දුක නිර්මාණය කරලා තියන්නෙ කියලා අහලා තියනවා. නිරෝධයට හේතුව මේ සත්ව පුද්ගල හැඟීම පෙනෙන දේ තුල ඉතුරු නොකරන්න ඕනෙ කියන එකත් අහලා තියනවනෙ, ඔන්න ඔය වැඩේ කරන්නයි මේ සමථ විදර්ශනා කමටහන් දෙක තියන්නෙ. අපිට හිතන්නවත් ඉඩ නැහැ පෙනෙනකොටම පුද්ගලභාවයක් නිර්මාණය වෙලා හැදිලා ඉවරයි. ඒ මොකද මේ ආස්‍රව වල බලවත්කම. සමථ කමටහනක් ඕනෙ වෙන්නෙ ඒකටයි. සමථ කමටහනකින් කරන්නේ පෙනෙනවත් එක්කම පෙනෙන දේට කෙනෙක් පුද්ගලයෙක් කියලා නැමෙන ගතිය නැමෙන වේගය අඩු කරන්නයි සමථ කමටහනක් හැම වෙලේම තියන්නෙ. දැන් මෙහෙම පෙනෙනකොටම කෙනෙක් කියලා අපිට පෙනෙනකම තියනවනෙ මේක බලවත් වැඩියි. ඒ බලවත්කම වේගවත් බව අඩු කරන්නයි සමථ කමටහනක් හැම වෙලේම තියන්නෙ. චිත්ත සමථය තියනවා නම් නැඹුරු වෙන ගතිය අඩුයි රූපෙට ශබ්දේට.

විදර්ශනාව තියන්නෙ පෙනෙන රූපෙ පැත්තේ ඇත්ත ඇතිහැටිය පෙන්නන්න. දැන් වැඩ දෙකක් තියනවනේ අපිට, පෙනෙන රූපෙ පැත්තේ ඇත්ත නොදන්නාකමකුත්, සිතේ යෙදෙන ධර්මතා ටික රූපෙ පැත්තට නැඹුරු වෙච්ච කමකුත් කියලා දෙකකින් තමයි දුක නිර්මාණය කරල තියන්නේ. අවිද්‍යා සංඛාර කියන දෙක, පෙනෙන රූපේ පැත්ත ඇත්ත ඇතිහැටිය නොදන්නවා, පුද්ගලභාවයක් හදලා ඒක රූපේ පැත්තට යොමු කරලා. ඔය දෙකට තමයි දැන් මේ සමථ විදර්ශනා කියන දෙක තියන්නේ. හිතේ තියෙන සත්වයෙක් පුද්ගලයෙක් කියන ගතිය පෙනෙන රූපේ පැත්තට ඇහෙන ශබ්දය පැත්තට යොමු කරවන ගතිය, හිත නැඹුරු කරවන ගතිය සත්ව පුද්ගලභාවය අඩු කරනවා සමාධියකින් සමථයකින්. හිත, රූප ශබ්ද පැත්තට යොමු කරන එක අඩු කරලා විදර්ශනාවෙන් කරනවා ඇස් ඉදිරිපිටට ආපු රූපේ මෙන්න මෙහෙම එකක් කියලා ඇත්ත පෙන්නනවා, කන ඉදිරිපිටට ආපු ශබ්දේ මෙන්න මෙහෙම එකක් කියලා ඇත්ත පෙන්නනවා.

මේ ක්‍රම දෙකෙන්ම වෙලා තියන්නේ අන්තිමට උදව් වෙලා කෙලෙස් කෙට්ටු කරලා කෙලෙස් බලය සමථයෙන් අඩු කරලා විදර්ශනාවෙන් ඇත්ත පෙන්නනවා. මෙහෙම පෙන්නනකොට පෙන්නනකොට රූපය ටික ටික පිරිසිඳ දකින්න දකින්න රූපයේ ඇත්ත අවබෝධ වෙන්න වෙන්න රූපය කෙනෙක් පුද්ගලයෙක් කියන මේ හැඟීම් ටික දිරලා යනවා. අඩු වෙනවා වේගයෙන්. රහත් වුණා කියලා කියන්නේ, මේ ගමනේ අවසානය තමයි ඇස් ඉදිරිපිටට මොන විදිහේ රූපයක් ආවත් ඒ රූපයෙන් හෙලවෙන්නේවත් නැති හිතක් හැදිලා ඇති. රහත් වුණා කියන්න තියෙන එකම සාක්ෂිය මොකක්ද? "ඵුට්ඨස්ස ලෝක ධම්මෙහි චිත්තං යස්ස න කම්පති අසොකං විරජං ඛෙමං එතං මංගල මුත්තමං" කියලා කියන්නෙ අටලෝ දහමින් ස්පර්ශ කරන ලද සිත කෙනෙකුගේ කම්පා නොවේ නම් සෝක නැමැති රජස් නැති තැනට ගියාවූ ඒ ධර්මතාවය මංගල කාරණාවක් කියලා පෙන්නුවේ, පෙනෙන රූපෙන් ලාභ අලාභ ‍යස අයස නින්දා ප්‍රසංසා සැප දුක් කියන ධර්මතා එකක් වත් එයාට හම්බවෙන්නෙ නැහැ. ඇයි රූපය දකිනකොට ඇතිවෙන ගතිටික ගැන හොඳට එයාට නුවණයි. රූපය නිසා හිතට දැනෙන ගති රූපෙට අයිති නැහැ.

දැන් අපි පෙනෙන ද් දකිනකොටම වීර ගහක් කියලා හිතුනොත් අපිටනේ හිතෙන්නෙ. ඉතින් අපි හිතන එක කොහොමද පෙනෙන එකට අයිති වෙන්නෙ. ඒ රූපෙ කිව්වද මම වීර ගහක් කියලා. හැමවෙලාවෙම ඒ රූපෙ උදව්වෙන් තමන් තුල ඇතිවෙන ගතිය ආපහු ඒ රූපයට දැම්මහම ඒ රූපය වීර ගහක් වෙයි අපිට. එතකොට මෙන්න මේ කාරණා ටික හොඳට මතක තබාගන්න ඕනෙ. මේ භාවනා කරනවා කියලා අපි කරන්නෙ මොකක්ද? සත්‍යය අවබෝධයක්. ඇත්ත ඇතිහැටිය අවබෝධ කරගන්න යන්නෙ. මොකේ ඇත්ත ඇතිහැටියද? ඇස් ඉදිරිපිටට එන රූපයේ ඇත්ත ඇතිහැටිය, කන ඉදිරිපිටට එන ශබ්දයේ ඇත්ත ඇතිහැටිය අවබෝධ කරගන්න. ඕකට තමයි බුදුරජාණන්වහන්සේ භූතය කියලා කියන්නෙ. "භූතං භූතතො දිස්වා භූතස්ස නිබ්බිදාය, විරාගාය නිරෝධාය පටිපන්නො හොති" භූතය, භූතය හැටියට දැකලා භූතයේ කලකිරීම පිණිස නොඇලීම පිණිස නිරෝධය පිණිස පිලිපන්නා එයා.

අතිපුජ්‍ය මාන්කඩවල සුදස්සන ස්වාමින්වහන්සේ විසින් 2016.12.08 දින ලබුනොරුකන්ද ආරණ්‍ය සේනාසනයේදී භික්ෂුන් වහන්සේලා අරඹයා සිදු කරන ලද දේශනාව ඇසුරෙන්

සම්පූරණ දේශනාව ලබාගැනීමට
http://www.mediafire.com/file/2o7d4acy2eho93g/2016-12-08_Labunaruwa_Bhikku_Deshana.mp3
Photo

Post has attachment
මජ්ඣ සූත‍්‍රය : 1

නමොතස්ස භගවතෝ අරහතො සම්මා සම්බුද්ධස්ස
නමොතස්ස භගවතෝ අරහතො සම්මා සම්බුද්ධස්ස
නමොතස්ස භගවතෝ අරහතො සම්මා සම්බුද්ධස්ස

‘සො උභන්තෙ විදිත්වාන මජ්ෙක්‍ඩ මන්තා න ලිප්පති
තං බ‍්‍රෑමි මහා පුරිසොති සෝ’ධ සිබ්බනිමච්චගා’ ති

ධර්ශ‍්‍රවණාභිලාශී ශ‍්‍රද්ධා බුද්ධි සම්පන්න කාරුණික පින්වතුනි, මේ පින්වත් පිරිස දැන් මේ සූදානම් වෙන්නේ ලොවුතුරා බුදුරජෘණන් වහන්සේ අප කෙරෙහි අනුකම්පාවෙන් දේශනා කළ සද්ධර්යෙන් බිඳක් ශ‍්‍රවණය කරන්නට. ඒ නිසා හැම දෙනා ම බොහෝම උවමනාවෙන් තුනුරුවන් කෙරෙහි සැදැහැ සිත් ඇතිකර ගෙන, මේ සද්ධර්මය අවබෝධ කරගන්න ඕන කියන කළණ අදහස ඇතුව, කළණ සිත් ඇතුව මේ දේශනාව ශ‍්‍රවණය කරන්නට ඕන.

විශේෂයෙන් අද ධර්ම දේශනාව සඳහා මම මාතෘකා කළේ, බුදුරජාණන් වහන්සේ දේශනා කළ ති‍්‍රපිටක ධර්යේ, අංගුත්තර නිකාය කියන කොටසට අයිති දෙවෙනි පණ්ණාසකයේ මහා වග්ගයෙ තියෙනවා මජ්ඣ කියලා සූත‍්‍රයක්. ඒ මජ්ෙඣ සූතයේ, මධ්‍යම ප‍්‍රතිපදාව කියන්නේ මොකක් ද? කුමක් හින්දද මැද කියන්නේ? මැද කියනකොට තියෙන අන්ත මොනවාද? ඒවයින් අයින් වෙන්නෙ කොහොමද? කියන ධර් කරුණු ටික පැහැදිලි කරලා තියෙනවා.

ඒ සූත‍්‍රය තමයි මම අද දවසෙදි මේ දේශනාව සඳහා මාතෘකා කළේ. මේ දේශනාව ස්වභාවයෙන් ම ටිකක් ගැඹුරුයි. නමුත් මෙතන දී අපි ඉස්සෙල්ලා මේ කාරණා ටික තේරුම් කර ගන්නට ඕන.

පින්වතුනි, මේ සසරෙ ඇති දුක් සහගත බව, අනවරාග‍්‍ර බව ඒ කියන්නේ මුල් කෙළවරක් නොපෙනෙන තරම් අතී දීර්ඝ බව, මේ දීර්ග සංසාරෙ ඇවිදින සත්වයෝ වි`දින දුක් කන්දරාව ගැන, බුදු රජාණන් වහන්සේ නොයෙක් විට ලෝකටය දේශනා කරලා තියෙනවා. ඒ දේශනාවන් අපිට පුළුවන් හැටියට ඒ තැන් අපි පෙන්නලා තියෙනවා.

ඉතින් මේ දුක් සහගත සසරෙන් අපිට එතෙර වෙන්න නම්. බුදු රජාණන් වහන්සේ පෙන්වා වදාළ ආර්ය අෂ්ඨාංගික මාර්ගය නමැති ඒ මාර්ගයේ ගිහිල්ලාමයි අපිට එතෙර වෙන්න වෙන්නෙ.

එතකොට ඒ මාර්ගය වුනත්, අපි දන්න පමණකින්, අපි හිතන පමණකින්, ලෝකෙ තුල අපි හිතන විදියට තියෙන දෙයක් නෙමෙයි. ඒ ධර්යේ ඒ මාර්ගයේ ලක්ෂණ බුදුරජාණන් වහන්සේ පෙන්නනවා. ඒ ලක්ෂණ මොනවද කියලා අපි තෝරගත්තෙ නැත්නම්, හඳුනගත්තෙ නැත්නම්, අපි ලෝකය තුල අතරමං වෙනවා මිසක අපිට කවදාවත් යන්න බෑ.

අපි කියමු, අපිට ඕන වෙනවා මේ රටේම ඉන්න බුද්ධිමත් ම පුද්ගලයා හොයාගන්න. බුද්ධිමත් ම පුද්ගලයා හොයන්න කියලා අපි පාරට බැහැලා යනවා. එයා හොයාගෙන. හැබැයි එයොග නම මොකක් ද, වාසගම මොකක් ද, කොහෙද ඉන්නෙ, එයාගෙ හැඩරුව සුදු කෙනෙක්ද, කළු කෙනෙක් ද, උස කෙනෙක් ද, මිටි කෙනෙක් ද, මහත කෙනෙක්ද මේ මුකුත් විස්තරයක් නෑ. නමුත් හොයනවා. එහෙම විස්තරයක් නොදැන වුනත් හොයන්න පුළුවන්. නමුත් හම්බවෙන දවසක් නෑ. මොකද හම්බවුනත් අපි හඳුනගන්න දන්නෙ නෑ.

නමුත් යම් කිසි දෙයක්. යම් කිසි කෙනෙක්ව හොයන කෙනෙකුට තමන් ළඟ තියාගන්න ඕන විස්තර ටිකක් තියෙනවා. මේ විස්තර ටික තිබුනොත් අපි හොයන කෙනාට හඳුනාගන්න අපට පහසුයි. එතකොට අපි හොයන කෙනාගෙ විස්තර අපි ගාව තියාගනෙයි හොයන්න ඕන. විස්තර දන්න තරමට පහසුයි කිව්වෙ. අපි කියමු, බුද්ධිමත් ම කෙනාගෙ නම අපි අහල තියෙනවා මුදියන්සේ කියලා. දැන් හොයාගෙන යනවා. මුදයන්සේ කෙනෙක් හම්බ වෙනවා යනකොට. නමුත් ඔය නම තියෙන එක්කෙනෙක් නෙමෙයි. බොහෝ අය ඉන්න පුළුවන්. නම තිබුන පමණකින් අපි මේ බුද්ධිමත් ම කෙනා කියලා මෝඩම කෙනා අල්ල ගත්තා වෙන්න පුළුවන්.

නමුත් අපි හොයන කෙනාගෙ නම මුදියන්සේ. එයා ඉන්නෙ අහවල් නගරෙ. එයා ටිකක් උස කෙනෙක්. සුදුයි. මූණෙ ලප කැළලක් තියෙනවා. ඔහොම විස්තරත් දැනගත්තහම, මුදියන්සේ කෙනේ හම්බවුනොත්, ඒ විස්තර වලට නොගැලපෙනවා නම්, එහෙනම් මෙයා නෙමෙයි කියලා අතහරින්න පුළුවන්. ඒ වගේ හොයන කෙනා ගැන විස්තර දන්නවා නම් කවුරු හරි අපිට දැක්වුවොත්, දැකපු පෙන්නපු පමණකින් එයා හම්බවුනා කියලා ගන්න වෙනවා.

ඒ වගේ අපි අහලා තියෙනවා, මේ දුක් සහගත සසරෙන් එතෙර වෙන්න පුළුවන්කම තියෙන්නෙ, එතෙර වෙන්න ආර්ය අෂ්ඨාංගික මාර්ගය වඩපු කෙනා විතරමයි කියලා.

දැන් අපි ආර්ය අෂ්ඨාංගික මාර්ගය හොයාගෙන යනවා. ආර්ය අෂ්ඨාංගික මාර්ගය කියලා එක එක්කෙනා මෙන්න මේකයි ආර්ය අෂ්ඨාංගික මාර්ගය, මෙන්න මේකයි ආර්ය අෂ්ඨාංගික මාර්ගය කියලා එක එක මාර්ග ඉදිරිපත් කරනවා. දැන් ප‍්‍රශ්ණෙ අපි කොයි කෙනා කියන එකද ගන්නෙ ආර්ය අෂ්ඨාංගික මාර්ගය කියලා. අර බුද්ධිමත්ම කෙනා හොයාගෙන යනකොට මුදියන්සේ ගොඩක් ඉදිරිපත් වුනොත් කොයි මුදියන්සේ ව ද අපි තෝරගන්නේ?

ඒ වගේ දැන් අපි ගාව තියෙන්න ඕන දැනුම් ටිකක් තියෙනවා. ඒ දැනුම කිසිම උපාසක කෙනෙක්ගෙන් වත් උපාසිකාවකගෙන් වත්, ස්වාමින් වහන්සේ නමකගෙන් වත්, භික්ෂුණියකගෙන්වත් අහගත්ත එකක් නෙමෙයි. කෙළින් ම බුදුරජාණන් වහන්සේම දේශනා කළ, බුදුරජාණන් වහන්සේගෙ ශී‍්‍ර මුඛ වචනයෙන් පෙන්නපු පෙළ ඉගෙනගෙන තියෙන්න ඕන විස්තර ටික.

හැමෝම ආර්ය අෂ්ඨාංගික මාර්ගය, ආර්ය අෂ්ඨාංගික මාර්ගය මෙන්න මේ මාර්ගයෙ තමයි දුක තැනිවෙන්නෙ. දුක නැතිවෙන්නෙ මෙන්න මේකම කරන්න. මේ තත්වෙට පත්වුනහම, මේක ගත්ත ගමන් සුවපත් වෙනවා. කියලා තමයි ඔක්කොම ඉදිරිපත් කරන්නේ තම තමන්ව තියෙන කොටස්, අපිත් ඒ අතර එක්කෙනක්.

නමුත් මේ පින්වතුන් ළඟ තියෙන්නෙ ඕන දැනුම, කවුරු කියන එකද, කාගෙ භාෂිතය ද සුභාෂිතය ද? හරියටම දර්ශනය නැත්නම් නිවැරද මාර්ගය පෙන්නන්නෙ කවුද? කියන එක බලාගන්න ඔය පින්වතුන්ට පුළුවන්කම තියෙන්න ඕන. ඒ හැකියාව ලැබෙන්නෙ බුදු රජාණන් වහසන්සෙ දේශනා කළ ධර්ය ඔය පින්වතුන් ඉගෙන ගෙන තිබුනොත්, ඒ සඳහා අපිට වටිනා උපකාරයක්, ලොකු පිටුවහලක් වෙනවා මේ මජ්ඣ සූත‍්‍රය.

මජ්ෙඣ සූත‍්‍රයෙ පෙන්නවා මෙන්න මේ මේ දේවල් අන්ත. මේ කුමන හෝ තැනක ඉන්නවා නම් කුමන හෝ තැනක් හිතට හසුවෙලා තියෙනවා නම් තාම මධ්‍යම ප‍්‍රතිපදාවෙ නෑ. මේ වගේ අන්තයකින් මිදිලා ඉන්න දන්නෙ නැත්නම් එයා මධ්‍යම ප‍්‍රතිපදාව තාම දන්නෙ නෑ. තාම බැරිවෙන්න පුළුවන් අන්තෙ අතහැරලා ඉන්න. නමුත් අන්තෙ අතහැරලා ඉන්න ඕන හැටි, මේවා අන්ත කියලා, මේවා තුල මධ්‍යම ප‍්‍රතිපදාව නෑ කියලා එයා දැනගෙන තියෙන්න ඕන.

එතකොට ඒ අන්ත ටික අපි දැනගෙන හිටියොත්, කවුරුහරි මධයම ප‍්‍රතිපදාව තියලා දේශනා කරනකොට, කොතනින් හරි අහන්න ලැබෙනකොට, අපිට පුළුවන් ඒ දේශනාව දහමට ගලපලා, විනයට ගලපලා බලන්න. මේ දේශනාව තුල, මේ කියන අන්තවලට හසුවෙලා ද තියෙන්නෙ, මේ අන්තවලට ඇතුලත්ව ද මනස පවතින්නෙ, මේ කියන අන්තයන්ගෙන් මිදිලා මධ්‍යම ප‍්‍රතිපදාව උපදිනවාද මේ න්‍යාය තුළින්, කියලා තේරුම් කරගන්න පුළුවන්. එහෙම බහාලනකොට බැහැලෙන්නෙ නැත්නම්, සැසඳෙන්නෙ නැත්නම්, ඒක බැහැර කළ යුතුයි. පුද්ගල ශ‍්‍රද්ධාව පසෙකින් තබා එය බැහැර කළ යුතුයි. ඉතින් ළපෙනවා නම් පුද්ගල ශ‍්‍රද්ධාව පසෙකින් තබා, අශ‍්‍රද්ධාව පසෙකින් තබා එය ගත යුතුයි. බුදු රජාණන් වහන්සේ පිරිනිවන් පාන්න ඉස්සෙල්ලා මහා නිදාන සූත‍්‍රයේ ලෝකෙට දේශනා කරපු කොටස් තියෙනවා මොකක් ද?

කවුරු හරි කිවුවොත් - මොකද මේ අනාගතය දැකලාමයි බුදුරජාණන් වහන්සේ දේශනා කළේ - මෙන්න මේකයි සද්ධර්මය කියලා, මම මේ ටික බුදු රජාණන් වහන්සේ ජීවමාන කාලෙ බුදුරජාණන් වහන්සේගෙන්මයි ඇහුවෙ. අහගත්තෙ කියලා කවුරුහරි කිවුවොත් ඒත් ඒක පිළිගන්න එයා කියනවා. බුද්ධාපදේශ. ඒක බැහැර කරන්නත් එපා. සුත්තේ ඕතාරෙතබ්බානි, විනසෙ සන්දස්සි තබ්බානි, ධම්මතායං උපනික්ඛිපිතබ්බානි, සූත‍්‍රයට බහා බලන්න. විනයට ගලපලා බලන්න.

ධර්මය ගලපලා බලන්න. ගලපනකොට ගැලපෙන්නෙ නැත්නම් බුදු හාමුදුරුවො කිව්වයි කිව්වත්, මෙයාට වැරදිලා කියලා බැහැර කරන්න කියනවා. ගලපනකොට ගැලපෙනවා නම් බොහොම හොඳයි කියලා ශ‍්‍රද්ධාවෙන් ගන්න කියනවා.

ඊට පස්සෙ සංසාපදේශ, අද ඉන්න මුළු සංඝරත්නයම මෙන්න මෙහෙම කියනා කියලා කිව්වත්, ගන්න ඒපා කි යනවා. ඒක සූත‍්‍රයට, විනයට, ධර්මයට බහාලා ඒ සූත‍්‍රයට, විනයට, ධර්මයට ගැළපෙනවා නම් මේක හරි කියලා පිළිගන්න. ගැළපෙන්නෙ නැත්නම් මුළු සංඝරත්නයටමත් මේ වචනය වැරදිලා කියලා බැහැර කරන්න. මේ කියන ක‍්‍රමය හරියන්නෙ නෑ.

සම්බහුලත්ථෙරාපදේස - බොහෝ භික්ෂූන් වහන්සේලා මේ විදියට කියනවා කියලා කිවුවත්, ඒ දේශනාව ගන්නත් එපා. බැහැර කරන්නත් එපා. මේ වගේ සූත‍්‍රයට. ධර්යට, විනයට ආදේශ කරලා බලන්න. ගැළපෙනවා නම් ගන්න. නැත්නම් බැහැර කරන්න.

එකත්ථෙරාපදේස - දක්ෂ, ව්‍යක්ත, පණ්ඩිත, එක් තෙරුන් වහන්සේ නමක් මෙහෙම කියනවා කියලා කිව්වොත්, ඒක ගන්නත් එපා, බැහැර කරන්නත් එපා, මේ වගේ ධර්යට, සූත‍්‍රයට, විනයට ආදේහ කරලා බලන්න. ආදේශ කරනකොට ගැළපෙනවා නම් පිළිගන්න. ගැළපෙන්නෙ නැත්නම් ඒ තෙරුන් වහන්සේටත් වැරදිලා කියලා ප‍්‍රතික්ෂේප කරන්න කියලා ඔන්න ඔය අවවාද දීලා තමයි, බුදු රජාණන් වහන්සේ පිරිනිවන් වැඩියේ.

එතකොට කවුරුහරි ඔය පින්වතුන්ට - හතර පොලෙන් තමයි අපට යමක් ලැබෙන්නෙ - බුදු හාමුදුරුවො කිව්වයි කියලා හෝ මහා සංඝරත්නයම කියනවයි කියලා හෝ බොහෝ භික්ෂූන් වහන්සේලා කියන එකක් හෝ දක්ෂයි, ව්‍යාක්තයි, පණ්ඩිතයි කියන එක හාමුදුරු නමක් මෙහෙම කියනවා කියන න්‍යායයකින් තමයි අපිට හම්බවෙන්නෙ මොනවාහරි. ඒ හම්බවෙන දේ හරිද වැරදිද කියලා ගලපන්න අපිට දැනුමක් තියෙන්න ඕන. ඒ ටිකට ගලපලා බලලා ගැළපෙනවා නම් ගන්න. ගැළපෙන්නෙ නැත්නම් බැහැර කරන්න වෙනවා.

හම්බවෙන මොනවා හරි දෙයක් ගන්නෙ නැතුව දහමට, විනයට ගලපලා ගන්න පුළුවන් නුවණ ඇතිවෙනවා මෙන්න මේ ටිකෙන්. සසරට සාපේක්ෂව පුදුමාකාර වාසනාවක් වෙයි අපිට මේ අන්ත ටික මෙන්න මේකයි. මේ අන්ත වලට නැතුව මැද ඉන්න මේ ටිකයි කියලා ඉගෙනගත්ත පමණකින්. මේ දීර්ඝ සංසාරෙ අපිට හම්බවුනේ නැත්තෙ ඔය ටිකමයි.

බුදු රජාණන් වහන්සේ දේශනා කරනවා ‘‘මහණෙනි යම්කිසි කෙනෙකුට කියනවා නම් උදේට අඩයටි පාරවල් සීයයි, දවල්ට සීයයි, හවසට සීයයි, දවසට අඩයටි පාරවල් තුන්සීය ගානෙ, අවුරුදු සීයක් උඹට ගහනවා. හැබැයි අවුරුදු සීයකින් පස්සෙ චතුරාර්ය සත්‍යය අවබෝධ කරවනවා කියලා මහණෙනි, ශීඝ‍්‍රව කැමති වෙන්න. ඉක්මණට කැමති වෙන්න. ඒක පුදුම ලාභයක්’’ කියලා.

ඇයි? දවසට අඩයටි පාරවල් තුන්සීය ගානෙ අවුරුදු සීයක් පුරාවට ගුටිකන පාරවල් ගාන ගණන් කරන්න පුළුවන්. චතුරාර්ය සත්‍යය අවබෝධ වුනොත් එතෙකින් ඉවරයි. චතුරාර්ය සත්‍යය අවබෝධ නොවී මේ සසර ඉන්නකොට ගුටිකන්න වෙන අඩයටි පාරවල් ගණන ගණන් කරන්න බෑ මහණෙනි’’ කියනවා. එහෙම කියලා බුදුරජාණන් වහන්සේ දේශනා කරනවා. ‘‘ එතකුදු වුවත් මහණෙනි, මම දුකෙන් දොම්නසින් චතුරාර්ය සත්‍යය අවබෝධ කරන්න කියන්නෙ නෑ. සැපෙන් සතුටින් ම අවබෝධ කරන්න කියනවා’’ කියලා.

නමුත් මේ දහම අවබෝධ කර ගැනීමේ වටිනාකම බුදුරජාණන් වහන්සේ පෙන්නනවා. ඒ එක්කම මේ අවබෝධය කොච්චර දුෂ්කරද කියලා බලන්න. අපි හිතන තරම් පහසු නෑ ආර්ය අෂ්ඨාංගික මාර්ගය.

සම්මා සම්බුද්ධත්වයට පත්වෙලා බුදු රජාණන් වහන්සේට පවා වැටහුනාලූ ‘‘මම මේ අවබෝධ කරගත්ත දහම ලේසි එකක් නම් නෙමෙයි. මේ කාම ලෝකෙ දන්නෙ නෑ’ කියලා. මේක කියන්න පවා මන්දෝත්සාහී ඒ ස්වභාවය අපි ටිකක් තේරුම් කරගන්න ඕන.

මතු සම්බන්ධයි!

ලබුනෝරුව කන්ද ආරණ්‍ය සේනාසනවාසී අති පූජ්‍ය මාන්කඩවල සුදස්සන හිමියන් විසින් පවත්වන්නට යෙදුනා වූ ධර්ම දේශනයක් මෙසේ ලිඛිත මාධ්‍යයෙන්, කොටස් වශයෙන් පල කිරීමකි. දේශන විලාශයේ එන හඬ හැසුරුම් කියවීමේ දී හමු නොවන බැවින් ගැටළු සහගත තැන් හමුවිය හැකිය. එහෙත් මෙයින් ලබාගත හැකි ධර්මාවබෝධය අති විශාල බැවින් ප‍්‍රවේශමෙන් කියවා තේරුම් ගන්නට උත්සාහ කරන මෙන් කාරුණිකව ඉල්ලමු.

සියළු දානයන් අතර ධර්ම දානයම අග‍්‍ර වන්නේය. මෙම සදහම් පණිවිඩය සියළු දෙනා අතර Share කර ධර්ම දානමය උතුම් පුණ්‍යකර්මයට ඔබත් දායක වන්න!

තෙරුවන් සරණයි! චතුරාය්‍ය සත්‍යය අවබෝධ වේවා!
Photo
Add a comment...

Post has attachment
මජ්ඣ සූත‍්‍රය : 2

දවසක් ආනන්ද හාමුදුරුවෝ විශාලා මහනුවර පිණ්ඩපාතෙ වඩිනවා. පිණ්ඩපාතෙ වඩිනකොට ලිච්ඡවී රාජකුමාරවරු දුනු වලින් විදින්න පුහුණු වෙනවා. ඈත ඉඳලා එක ලිච්ඡවි කුමාරයෙක් අනෙක් කෙනාට විදිනවා. අනික් කෙනා ඒ ඊතලයට විදිනවා. ඊතල දෙකේ තුඩු දෙක එකට එක හැපෙනවා. දෙන්නට දෙන්නගෙ වදින්නෙ නැති විදියට. ඒ කියන්නෙ එච්චරට ඉලක්කයට විදින්න දක්ෂයි මේ අය. ගොඩාක් ඈත ඉඳන් මෙහා පැත්තෙ කෙනාට විදිනකොට, මෙයා පිළිතුරු වශයෙන් ඊතලයක් යවනවා. අර ඊතලේ ඇවිල්ලා තමන්ට වදින්නෙ නැති වෙන්නත්, තමන් විදින එක එහාට විදින්නෙත් නැතුව ඊතල තුඩු දෙක එකට වදින විදියට.

මේක දැකලා ආනන්ද හාමුදුරුවන්ට හිතෙනවා ‘ඒකාන්තයෙන් අත්භූතයි. ඒකාන්තයෙන් ආශ්චර්යයි මේ කුමාරවරු නම් මේ දුනු ශිල්පයෙ හොඳට හික්මෙනවා. හික්මිලා තියෙනවා’ කියලා. බුදු රජාණන් වහන්සේ ළඟට ගිහිල්ලා ආනන්ද හාමුදුරුවො කියනවා මේ සිද්ධිය. එතකොට බුදු රජාණන් වහන්සේ දේශනා කරනවා. ‘‘ආනන්ද, ඔය ලිච්ඡුවී කුමාරවරුන්ගේ ඔය විදීමත්, යම්කිසි කෙනෙක් විදුලිය කොටන එළියෙන් අශ්ව ලොමක් සියක් විදියට පැලිලා යන්න විදිනවා නම් ඒ විදිල්ලත් අතරින් අමාරු කෝකද?’’

‘‘ස්වාමීනි, මේ විදිල්ල මොකක්ද? විදුලි කොටන එළියෙන් අස් ලොමක් සියක් වර පලාගෙන යන්න විදිනවා නම්, ඒ විදිල්ල ම අති සියුම්, මොකද ඒ වගේ සියුම් දුන්නකින් විදින්නත් ඕන. අස්ලොමක් විදින්නත් ඕන. විදුලි කොටන එළියෙන් විදින්නත් ඕන.’’

‘‘ආනන්ද, මේ චතුරාර්ය සත්‍යය අවබෝධය අස්ලොමක් සියක් වර පලාගෙන යන්න විදුලි එළියෙන් විදින එකටත් වඩා ගැඹුරුයි, අමාරුයි කියලා කියනා මම’’

එතකොට මේ ලෝකයට එච්චර අමාරු සිද්ධියක් මේ ආර්ය අෂ්ඨාංගික මාර්ගය කියන්නෙ.

අපි හිතන හිතන විදියට, හිතුන හිතුන විදියට හම්බවෙන සිද්ධියක් නෙමෙයි. නමුත් බුද්ධෝත්පාද කාලෙක, සත්පුරුෂයන්ගේ උපකාරය තිබුනොත්, මේ ධර් අවබෝධය තිබුනොත්, මනුෂ්‍යයෙකුට බැරි දෙයක් නම් නෙමෙයි. බුදු රජාණන් වහන්සේ බැරි දෙයක් කියන්නෙ නෑ.

හරි දේම ලැබුනොත් අමාරු නෑ. හරි දේම ගන්න අපි ගාව හැකියාව තිබුනොත් අමාරු නෑ.

මොකද තව කාරණාවක් තියෙනවා. බුදු රජාණන් වහන්සේ දේශනා කරනවා.

‘‘වෙළඳ පොලේ පිරිසිදු රත්තරන් විතරක් තියෙන දවසට වෙළඳ පොලට ගිහිල්ලා රන් ආභරණ ගන්න බය වෙන්න ඕනෙ නෑ. හැම තැනම පිරිසිදු රත්තරන් තියෙන හින්දා හොරු එහෙම නෑ. තමන්ට පිරිසිදු රත්තරන් වලින් හැදුන ආභරණම ලැබෙනවා. යම් කාලයක් ගිහිල්ලා රත්තරන් වගේ දෙයක් ලෝකෙ පහළ වෙනවා. අන්න එදාට රත්තරන් ගන්න යන කෙනා පොඞ්ඩක් පරිස්සම් වෙන්න ඕනෙ කියනවා. හොඳට උරගාලා, උරච්චි කරලා බලලා රත්තරන් ගන්න වෙනවා. මහණෙනි, ඒ වගේ මේ සද්ධර්මය විතරක් තියෙන කාලයක් තියෙනවා. ඒ කාලෙදි බයවෙන්න ඕනෙ නෑ. මේ සද්ධර්මය කොතැනකින්, කොතැනකින් වුනත් ලැබෙනවා.

යම් කාලයක් එනවා මහණෙනි, සද්ධර්මය වගේ එකක් පහළ වෙනවා. සද්ධර්මය නෙමෙයි. ඒ වගේ එකක්. අන්න එදාට මේ ධර්මය ගන්න යන කෙනා හොඳට හොයලා බලලා ගන්න වෙනවා.’’

ඉතින් ඔය පින්වතුන් ගන්න යන භාණ්ඩය රත්තරන් ද කියලා උරගාලා බලන්න වෙනවා වගේ, හම්බවෙන දහම දුක එතෙර කරන නිවැරදි මාර්ගය ද කියලා උරගාලා බලන්න තව උරගලක් තමයි, මම මේ පෙන්නන්න හදන්නෙ.

ඒ හින්දා බොහෝ ම හො`දින් අහන්න ඕන. මම ආපහු මතක් කරනවා. අපි හැම කෙනෙක් ම අද මෙහෙම හිටියට හැමදාම ජීවිතේ මේ මට්ටමවත් ලැබෙන්නෙ නෑ. මේ මට්ටම හරි හැමදාම ලැබෙනවා නම් සසර දුකයි නොකිවයුතුයි. නමුත් මේ ජීවිතේ තියෙන දුක් පැත්තකින් තැබෙබ්ා. මේ මට්ටම හරි ලැබෙනවා නම්. ඒ වි`දින දුක් ටිකත් සැපයි කියන ගොඩට දාගෙන සැපයි කියලා හිතන්න පුළුවන්. නමුත් මේ මට්ටම හැමදාම ලැබෙන්නෙ නෑ. හැමදාම බුද්ධෝත්පාද කාලෙක මනුෂ්‍ය ජීවිතයක් ලැබෙන්නෙ නෑ.

අසත්පුරුෂ ඇසුරක මනුෂ්‍යයෙක් වුනත්, සත්පුරුෂ ඇසුර ලෝකයෙ බොහෝම අඩුයි. අසත්පුරුෂ කාලෙක, අසත්පුරුෂ දෙමව්පියො ළඟ අකුසල් කරන තැනක අපි උපන්නොත්, ගවයො මරන තැනක උපන්නොත්, කිසිම අපහසුවකින් තොරව අපිත් ඒ දේ කරනවා. එතකොට අපි ඒකාන්තයෙන් දුගතියකට යනවා. ඒ නිසයි මේ අවස්ථාවෙ වටපිටාව දිහා බලන්නෙ නැතුව බොහොම උවමනාවෙන් මේ දහම අද අපි අවබෝධ කරගන්න ඕන කියලා කියන්නෙ.

බුදු රජාණන් වහන්සේ ඕකට උපමාවකුත් පෙන්නවා. ඇ`දි වත හෝ හිස ගිනි ගත්තහම ඔය පින්වතුන් මොකද කරන්නෙ. අනේ කෝ මේ දරුවො පේන්න නෑනෙ කියලා හොයනවද? මේ රත්තරන් බඩු තියෙන කබඞ් එක වහලාදාලා මේ ගිනි නිවාගන්න ඕන කියලා හිතනවද?

ඔය කිසි දෙයක් හොයන්නෙ නෑ.

ඔක්කොම පැත්තකට දාලා ඇ`දි වත හෝ හිස හෝ ගිනි ගත්ත එක නිවාගන්න හදනවා.

බුදු රජාණන් වහන්සේ දේශනා කරන්නෙ ඒ වගේ. ඇඳගෙන ඉන්න ඇඳුම හෝ හිස ඇවිලගන්නෙක් වගේ දහම හොයන්න, දහමෙ නිරත වෙන්න උත්සාහවත් වෙන්න. එතකොට කියනවා අනික් දේවල් ගැන බලන්නෙ නැතුව පළවෙනි තැන දීලා මේක කළයුතුයි කියලා. ඒ නිසා එබඳු වූ ජීවිතයකට රැුකවරණයක් ලැබෙන දහම් පරියායක් මේ. අපි මේ සූත‍්‍රයෙ වටපිටාව ගැන පොඞ්ඩක් කතා කරලා බලමු.

මේ මජ්ඣ සූත‍්‍රය දේශනා කරන්නට යෙදුනෙ මේ නිධානය වුනේ, බුදුරජාණන් වහන්සේ බරණැස ඉසිපතනාරාමෙ වැඩ ඉන්න කාලෙදි භික්ෂුන් වහන්සේලා පිණ්ඩපාතෙ ගිහිල්ලා, පිණ්ඩපාතෙ වළඳලා ආපහු සේනාසනයට ඇවිල්ලා දවල් කාලෙදි ධර් සාකච්ඡුා කරන මණ්ඩපයක් තියෙනවා. ඒ මණ්ඩපයෙ ඔක්කොම එකට එකතු වෙලා ඉන්නකොට, එක්තරා භික්ෂූන් වහන්සේ නමක් අනිත් ස්වාමීන් වහන්සේලාගෙන්, මහා සංඝරත්නයෙන් ප‍්‍රශ්ණයක් අහනවා.

අට්ඨක වග_යේ එන තිස්ස මෙත්තෙය්‍ය මානවකයා අහපු ප‍්‍රශ්නයක් තියෙනවා. ප‍්‍රශ්ණෙකට බුදු රජාණන් වහන්සේ දුන්න උත්තරයක්.
‘සො උභන්තෙ විදිත්වාන - මජ්ක්‍ෙඣ මත්තා න ලිප්පති
තං බ‍්‍රෑමි මහා පුරිසොති - සො’ධ සිබ්බනි මච්චගා’

සො උභන්තෙ විදිත්වාන - යම් කිසි කෙනෙක් අන්ත දෙක දැකලා
මජ්ෙඣ මන්තා න ලිප්පති - අන්ත දෙක දැකලා මැදත් තැවරෙන්නෙ නැතුව, මැදත් අල්ලගන්නෙ නැතුව සො’ධ සිබ්බනි මච්චගා - තණ්හාව ඉක්මවපු කෙනාට මහා පුරුෂයා කියලා කියනවා.

අන්ත දෙක දැකලා, අන්ත දෙකට යන්නෙ නැතුව, මධ්‍යම ප‍්‍රතිපදාවෙන් ඒකෙද ඇලෙන්නෙ නැතුව වත_මානයෙ තණ්හාව ඉක්මවනවා. මෙන්න මේ විදියට හිටපු කෙනාට තණ්හාව ඉක්මවපු, සිබ්බනිය ඉක්මවා ගත්ත කෙනාට මහා පුරුෂයා කියලා කියනවා.

ඇවැත්ති, එතකොට ඒ ගාථාවෙ පෙන්නපු විදියට අන්ත දෙක කියන්නෙ මොකක්ද?

කොහොම, කොහොම හිටියත් කොහොම, අහුවුනොත්ද අන්ත කියලා කියන්නෙ?

මධ්‍යම ප‍්‍රතිපදාව කියන්නෙ, මැද කියන්නෙ මොන විදියට හිටියොත් ද?

මොන විදියට මැද ඉඳලද සිබ්බනිය ගෙවන්න ඕනෙ? සිබ්බනිය කියන්නෙ මොකේටද?

කාටද මහා පුරුෂයා කියලා කියන්නෙ? කියලා මෙහෙම ප‍්‍රශ්න ඇහුවා. අහනකොට එතන හිටියා එක ස්ථවිර ස්වාමීන් වහන්සේ නමක්. වැඩිහිටි ස්වාමීන් වහන්සේ නමක්. ඒ ස්වාමීන් වහන්සේ කියනවා, ‘‘ඇවැත්නි, ඔය ගාථාවෙ අර්ථය මම මෙන්න මෙහෙම දන්නවා.

මට මෙහෙම හිතෙනවා. මේ ස්පර්ශය කියන්නෙ එක අන්තයක්. ස්පර්ශ සමුදය කියන්නෙ දෙවෙනි අන්තය. එතකොට සිබ්බනියා කියලා කියන්නෙ තණ්හාවට නමක්. මොකද ඒ ඒ භවයෙ සිබ්බනි. සිබ්බති ලක්ෂණය තියෙන්නෙ තණ්හාවට, සිබ්බනි කියන්නෙ ගොතනවා. මැස්ම, ඒ ඒ භවය තමන්ව ගොතන්නෙ තණ්හාව. එතකොට තණ්හාවට තමයි සිබ්බනිය කියලා කියන්නෙ. ස්පර්ශය අන්තයටත් නැතුව, ස්පර්ශය සමුදය අන්තෙ ඉන්නෙත් නැතුව ස්පර්ශය නිරෝධයක ජීවත්වෙලා, මේ තණ්හාව අයින් කරපු කෙනාට මහා පුරුෂයා කියලා කියනවා’’ කියලා. ඔන්න රහතන් වහන්සේ ගැන නැත්නම් මහා පුරුෂයා කියලා කියන්නෙ මෙන්න මෙහෙමයි කියලා පෙන්නුවා.

එතකොට ඒකෙන් පෙන්නුවා, ස්පර්ශය කියන එක එක අන්තයක්. ස්පර්ශ සමුදය කියන්නෙ දෙවෙනි අන්තය. ස්පර්ශය නිරෝධය කියන එකයි මැද. ඔන්න මධ්‍යම ප‍්‍රතිපදාවට එක ලක්ෂණයක්.

ඔය පින්වතුන් කවුරුහරි මධ්‍යම ප‍්‍රතිපදාවෙන් වාසය කරනවා නම්, මේ ස්පර්ශය කියන අන්තය අහුවෙන්නෙ නැතුව, ස්පර්ශ සමුදය අන්තය අහුවෙන්නෙ නැතුව, ස්පර්ශ නිරෝධයක ඉන්න ඕනෙ.

දැන් අපි මේ දේශනාවෙන් බලාපොරොත්තු වෙන්නෙ, ස්පර්ශ අන්තය කියන්නෙ මොකක් ද? ස්පර්ශය සමුදය අන්තය මොකක් ද කියලා විස්තර කරලා පෙන්නන එක.

ඒ ස්වාමීන් වහන්සේ එහෙම මතක් කළහම, එතන හිටිය තව ස්වාමීන් වහන්සේ නමක් මතක් කළා.

‘‘අතීතය එක් අන්තයක්, අනාගතය දෙවෙනි අන්තයයි. වර්තමානය මැදයි.’’

අතීතය අනුව යනකොට, අතීතයේ ධර්තා එක්ක ජීවත් වෙනවා නම්, ඒක එක අන්තයක්. අනාගතයක ජීවත් වෙනවා නම්, ඒක දෙවෙනි අන්තය. වත_මානය මැදයි. හැබැයි මජ්ඣ මන්තා න ලිප්පති - වත_මානයෙ ද තැවරෙන්න බැහැ. අහුවෙන්න බැහැ. මෙන්න මේ විදියට ඉඳලා තණ්හාව - සිබ්බනිය කියලා කියන්නෙ තණ්හාවට නමක් - මෙන්න මේ විදියට ඉඳලා සිබ්බනිය ඉක්මවනවා. තණ්හාව ඉක්මවූවොත් එයාට මහා පුරුෂයා කියලා කියන්න පුළුවන්.

ඊළඟ ස්වාමීන් වහන්සේ දේශනා කරනවා. ‘‘සැප වේදනාව එක් අන්තයක්. දුක් වේදනාව දෙවෙනි අන්තයයි. උපේක්ෂා වේදනාව මැදයි’’ එතකොට මෙතනත් ඒ උපේක්ෂාව නොඇලෙන්න ඕන. - මජ්ඣ මන්තා න ලිප්පති -

මෙන්න මේ විදිහට ඉඳලා තණ්හාව ඉක්මවුවොත්, එයාට මහා පුරුෂයා කියන්න පුළුවන්.

ඒ වෙලාවෙදි තව ස්වාමීන් වහන්සේ නමක් කියනවා. ‘‘නෑ රූපය කියන එක එක අන්තරයක්. නාම ධර් දෙවෙනි අන්තය. විඤ්ඤාණය මැදයි.’’ මෙන්න මෙහෙම ඉඳලා තණ්හාව නැති කෙරුවොත් එයාට මහා පුරුෂයා කියන්න පුළුවන්.

තව ස්වාමීන් වහන්සේ නමක් මතක් කරනවා, ‘‘ආධ්‍යාත්මික ආයතන හය එක අන්තයක් - මොකක්ද ඇහැ, කණ, නාසය, දිව, ශරීරය, මනස - මේවා එක අන්තයක්. රූප, ශබ්ද, ගන්ධ, රස, පොට්ඨබ්බ, ධම්ම මේවා දෙවෙනි අන්තය. විඤ්ඤාණය විතරක් මැදයි’’ කියලා පේනනනවා. මෙන්න මේකයි මධ්‍යම ප‍්‍රතිපදාව කියන්නෙ. මෙහෙම ආධ්‍යාත්මකි ආයතනක්, බාහිිර ආයතනයක් එකක්වත් හමු නොවන විදියට, විඤ්ඤාණය මැද වෙන විදියට ඉඳලා තණ්හාව නැති කරන්න ඕනෙ. එහෙම කළොත් එයාට මහා පුරුෂයා කියලා කියන්න පුළුවන්.

ඊට පස්සෙ අනික් ස්වාමීන් වහන්සේ පෙන්නනවා ‘‘සක්කාය එක් අන්තයක්, සක්කාය සමුදය එක් අන්තයක්, සක්කාය නිරෝධය මැදයි’’ සක්කාය නිරෝධයට අනුව ඉඳලා, සක්කාය නිරෝධයට අනුව ජීවත් වෙලා තණ්හාව නැති කරන්න ඕනෙ. එහෙම සක්කාය නිරෝධයට අනුව ජීවත් වෙලා තණ්හාව නැති කළ කෙනාට මහා පුරුෂයා කියලා කියනවා.

එතකොට කාරණා හයක් කිවුවා. ස්පර්ශය අන්තය කිවුවා, අතීත අනාගත අන්ත කියලා කිවුවා. සැප දුක් දෙක අන්තයි කියලා කිවුවා. රූපයයි නාමයයි දෙක අන්තරයි කියලා කිවුවා. ආධ්‍යාත්මික බාහිර ආයතන අන්තයි කිවුවා. සක්කාය, සක්කාය සමුදය අන්තයි කියලා කිවුවා.

මතු සම්බන්ධයි!

ලබුනෝරුව කන්ද ආරණ්‍ය සේනාසනවාසී අති පූජ්‍ය මාන්කඩවල සුදස්සන හිමියන් විසින් පවත්වන්නට යෙදුනා වූ ධර්ම දේශනයක් මෙසේ ලිඛිත මාධ්‍යයෙන්, කොටස් වශයෙන් පල කිරීමකි. දේශන විලාශයේ එන හඬ හැසුරුම් කියවීමේ දී හමු නොවන බැවින් ගැටළු සහගත තැන් හමුවිය හැකිය. එහෙත් මෙයින් ලබාගත හැකි ධර්මාවබෝධය අති විශාල බැවින් ප‍්‍රවේශමෙන් කියවා තේරුම් ගන්නට උත්සාහ කරන මෙන් කාරුණිකව ඉල්ලමු.

සියළු දානයන් අතර ධර්ම දානයම අග‍්‍ර වන්නේය. මෙම සදහම් පණිවිඩය සියළු දෙනා අතර Share කර ධර්ම දානමය උතුම් පුණ්‍යකර්මයට ඔබත් දායක වන්න!

තෙරුවන් සරණයි! චතුරාය්‍ය සත්‍යය අවබෝධ වේවා!
Photo
Add a comment...

Post has attachment
මජ්ඣ සූත‍්‍රය : 3

දැන් මෙහෙම කතා කළහම, මේ ස්වාමීණ් වහන්සේලා අතර ප‍්‍රශ්ණයක් ඇතිවුනා. දැන් අපි හැමෝම කෙනා කෙනා දන්න විදියට අන්ත ගැන කිවුවා. මධ්‍යම ප‍්‍රතිපදාව ගැනති කිවුවා. මේ කාගෙ කොහොමද තෝරගන්නෙ. දැන් අපි යමු බුදු රජාණන් වහන්සේ ළඟට. ගිහිල්ලා බුදු රජාණන් වහන්සේගෙන් අහමු, අහලා, බුදුරජාණන් වහන්සේ යම් විදියකට දේශනා කළොත් ඒ විදියට අපි මේක පිළිගනිමු. දරා ගනිමු. ඒ වචනෙට ඔක්කොම එකඟ වුනා. එකඟ වෙලා බුදුරජාණන් වහන්සේ ළඟට ගිහිල්ලා, ඒ ස්වාමීන් වහන්සේලා බුදු රජාණන් වහන්සේට මේ ප‍්‍රශ්නට ඉදිරිපත් කරනවා.

‘‘අපි පිණ්ඩපාතෙ ගිහිල්ලා හවස ධර් ශාලාවෙ ඉන්නකොට අපි අතරෙ මෙහෙම කතාවක් ඇති වුනා. අපි මේ විදියට එක එක්කෙනා මේ මේ අන්ත ගැන මතක් කළා. ස්වාමිනි භාග්‍යවතුන් වහන්ස, අපි අතරින් කාගෙ වචනෙද හරි. කොයි කෙනා කියපු අන්තද ඇත්ත වෙන්නෙ.

ඔතනින් කවුරු පෙන්නපු තැනද නියම මැද වෙන්නෙ?’’

එතකොට බුදුරජාණන් වහන්සේ, ‘‘සාදු, සාදු මහණෙනි, නුඹලා හැමදෙනාගේම භාෂිතය සුභාෂිතයක්. එකක්වත් වැරදි නෑ. මේ ඔක්කොම අන්ත අන්තමයි. මේ හැම එකක්ම අතහැරලා මේ මැද ඉන්න එක මැදමයි. ඒ විදියට තණ්හාව ඉක්මවන කෙනා මහා පුරුෂයා කියලා කියනවා. එතකුදු වුවත්, එදා ඒ තිස්ස මත්තෙය්‍ය ප‍්‍රශ්ණෙදි නම් මම කිවුවෙ ස්පර්ශය එක අන්තයක්. ස්පර්ශ සමුදය එක් අන්තයක්. ස්පර්ශ නිරෝධය මැදයි කියන තැන හිතාගෙනයි.’’ කියලා කිව්වා.

ඒකෙන් කිවුවෙ ඒ විතරක් හින්දා නෙමෙයි. මේ ඔක්කොම එකයි. ඔක්කොම හරි. කොතනකින් හරි එන්න පුළුවන් නම් කෙනෙකුට ඒ මැදයි. ඒ හින්දා කිසිම ප‍්‍රශ්ණයක් නෑ. තම තමන් දන්න විදිහට දරාගෙන ඉන්න විදිහටයි මේක කිවුවෙ කියලා බුදුරජාණන් වහන්සේ එක් පිළිගත්තා.

මෙතනදී තියෙන ප‍්‍රධාන දේ තමයි. මේ අන්ත ටික අපි තේරුම් කරගන්න ඕන එකින් එක. අන්ත තේරුම් කර ගත්තහම තියෙන ලක්සණය තමයි, වටිනාකම තමයි, එක න්‍යායයකින් අන්ත දෙක අතහැරලා මැද හිටියොත්, එයා අනිත් අන්තවලට එහෙම අහුවෙලා අනිත් න්‍යායයකින් බලනකොට අහුවෙලා එහෙම තියෙනවා වෙන්න බෑ.

ස්පර්ශය කියන අන්තයක් අතහැරලා ස්පර්ශය සමුදය අන්තයන් අතහැරලා ස්පරශ නිරෝධය මැදයි කියන තැනකින් කෙනෙක් ජීවත් වුනොත්, එයා ඉබේමයි අතීත අන්තය අනාගත අන්තයෙනුත් වෙන්වෙලා තියෙන්න ඕන. සැප වේදනාව අන්තයක්, දුක් වේදනාව අන්තයක් කියන අන්ත දෙකක් අතහැරලා තියෙන්න ඕනෙ. එක සිද්ධියක් තුලින්. නාම ධර්ත් අතහැරලා තියෙන්න ඔනෙ. රූපය අතහැරලා තියෙන්නත් ඕනෙ. ආධ්‍යාත්මික ආයතන අතහැරිලා තියෙන්නත් ඔනෙ. බාහිර ආයතන අතහැරලා තියෙන්නත් ඕන. සක්කාය අතහැරලා තියෙන්නත් ඕන. සක්කාය සමුදය අතහැරලා තියෙන්නත් ඕන. මේ එක සිද්ධියට.

මොකද මධ්‍යම ප‍්‍රතිපදාව කොතනකින් හරි මධ්‍යම නම් අන්ත කියපු ඒවා එකක්වත් තියෙන්න බෑ. කවුරුහරි කෙනෙක් මම අතීත අන්තයක් අතහැරලා, අනාගත අන්තයක් අතහැරලා, වත_මානයෙ ඉන්නවා කියලා කිවුවොත්. ඒ වත_මානයක ඉන්න අතීත අනාගත කියන අන්ත දෙක අතහැරපු එයාට ඒ මොහොතෙම ස්පර්ශ අන්තය අහැරිලා තියෙන්න ඕන. ස්පර්ශ සමුදය අන්තයක් අත හැරිලා තියෙන්න ඕන. මොකද, එහෙම හොඳට දැනගෙන හිටියොත් තමයි, අපි රැුවටෙන්නෙ නැත්තෙ. නැත්නම් අපි, අපි යන න්‍යායෙන් විතරක් බලලා රැුවටෙනවා. අතීතයක් අතහැරලා අනාගතයත් අතහැරලා වත_මානයක ඉන්නනෙ තියෙන්නෙ කියලා රැුවටෙනවා.

නමුත් මෙහෙම වත_මානෙ ඉන්නකොට මට ස්පර්ශ අන්තය අතහැරිලද, ස්පර්ශ සමුදය අතහැරිලද කියලා බලන්න ඕනෙ. ඊට පස්සෙ සැප වේදනා කියන අන්තය අතහැරිලා, දුක් වේදනා කියන අන්තයක් අතහැරිලද, රූපය අන්තයක්, නාමය අන්තයක් අතහැරිලද, ආධ්‍යාත්මික ආයතනත්, බාහිර ආයතනත් අතහැරිලද කියලා බලන්න ඕනෙ.

ඔය අන්ත දෙක තුල තියෙන්නෙ මොකක් කියලද ඔය පින්වතුන් හිතන්නෙ. ඔය අන්ත දෙක දන්නවද?

- දුක්ඛ සත්‍යයි, සමුදය සත්‍යයි තියෙන්නෙත - දුක්ඛ සත්‍යයි, සමුදය සත්‍යයයි තියෙන තැනක මාර්ග සත්‍යය හටින්නෙ නෑ.

අපි නිකමට කිවුවොත්, - මේ අතුරු කාරණාවක් මතක් කරන්නෙ - සක්කාය අන්තය කියලා කියන්නෙ දුක්ඛ සත්‍යයටයි වැටෙන්නෙ. සක්කාය සමුදය අන්තය කියලා කිවුවෙ සමුදය සත්‍යයට වැටෙන්නෙ.

සක්කාය සමුදය අන්තය කියන්නෙ නැවත සක්කාය ඇති කරන හේතුව. ස්පර්ශ අන්තය කියලා කිවුවෙ දුක්ඛ සත්‍යය. ස්පර්ශ සමුදය අන්තය කිවුවෙ සමුදය සත්‍යය. අතීත අන්තය කියලා කිවුවෙ දුක්ඛ සත්‍යයට. අනාගත අන්තය කියලා කියන්නෙ සමුදය සත්‍යය තියෙන්නෙ. දුක් වේදනාව එක් අන්තයක් කියනකොට දුක්ඛ සත්‍යය තියෙන්නෙ. සැප වේදනාව එක් අන්තයක් කියනකොට සමුදය සත්‍යය තියෙන්නෙ. රූපය එක් අන්තයක් කියනකොට දුක්ඛ සත්‍යය තියෙන්නෙ. නාමය එක් අන්තයක් කියනකොට සමුදය සත්‍යය තියෙන්නෙ. ආධ්‍යාත්මික ආයතන කියනකොට දුක්ඛ සත්‍යය තියෙන්නෙ. බාහිර ආයතන කියනකොට සමුදය සත්‍ය තියෙන්නෙ. සක්කාය කියනකොට දුක්ඛ සත්‍යය තියෙන්නෙ. සක්කාය සමුදය කියනකොට සමුදය සත්‍ය තියෙන්නෙ.

අන්ත දෙකක, දුක්ඛ සත්‍යය හෝ සමුදය සත්‍යය කියන දෙකේ ඉන්නතාක් මාර්ගයක් වැඩෙනවද? නෑ. දුක පිරිසිඳ දැකලා, සමුදය දුරු කරලා, ඒ කියන්නෙ මාර්ගයක ඉන්නකෙට දුක පරිඤ්ඤෙය්‍ය වෙලා සමුදය දුරුවෙන්න ඕනෙ. සමුදය දුරුවෙලා මාර්ගය උපදින්න ඕනෙ.

තව පැත්තකින් ගත්තොත්, දුකයි සමුදයයි කියන දෙදෙනාගේම දුරු කිරීම තමයි නිරෝධය කියලා කියන්නෙ. ඒකයි හරියට මාර්ග සත්‍යයේ හටියොත් මේ අන්ත දෙක අපට අතහැරෙනවා කියන්නෙ. එයා මේ ජීවිතයේ ම දුකෙන් මිදෙන්නත්, දුක ඇති කරන හේතුව ඇති නොවෙන විදියට ඉන්නත්, හුරු වෙනවා. දුකෙන් මිදෙන්නත්, දුක ඇති කරන හේතුව ඇති නොවෙන්නත් තමයි මේ හුරු කරන්නෙ. හුරු කරලා, හුරු කරලා ඒකෙ ඵලය තමයි එයා දුක අවසන් කර ගත්තා, දුක නිරුද්ධ කළා, දුක්ඛ නිරෝධය සාක්ෂාත් කළා. දුක්ඛ සමුදය ප‍්‍රහීණ කළා වෙනවා. අන්තිමට දුක නූපදින තැනට ගත්තා වෙනවා.

එතකොට මේ අන්ත දෙක ඇසුරු කරමින්, අන්ත දෙකෙේ ඉඳලා දුක නැති කරනවා කියන කාරණාවක් හෝ දුකින් එතෙර වෙනවා කියන කාරණාවක් වෙන්නෙ නෑ. මේ අන්ත දෙක තුලම පහුරු ගගා ඉඳලා අන්තයන් පිරිසිඳ දකිනවා. නැත්නම් අන්තයන්ගෙන් එතෙර වෙනවා කියන සිද්ධිය ලැබෙන්නෙ නෑ. ඒකට වෙනමම දර්ශණයක් බුදුරජාණන් වහන්සේ පෙන්නනවා. මේ ආර්ය අෂ්ඨාංගික මාර්ගයේ.

අපි අද මේ දේශනාවෙන් සම්මර්ශනය කරලා බලමු. ස්පර්ශය කියන අන්තය මොකක් ද?

ස්පර්ශ සමුදය කියන අන්තය මොකක් ද?

ස්පර්ශ නිරෝධය මැද වෙන්නෙ කොහොමද? කියන කාරණාව. මේ ස්පර්ශය කියන එක හය ආකාරයකින් තියෙනවා.

චක්ඛු සම්ඵස්ස
සෝක සම්ඵස්ස
ඝාණ සම්ඵස්ස
ජිව්හා සම්ඵස්ස
කාය සම්ඵස්ස
මනෝ සම්ඵස්ස

එක ස්පර්ශ ආයතනයකට ප‍්‍රධාන වශයෙන් කාරණා තුනක් එකතු වෙනවා.
චක්ඛු සම්ඵස්සයට - චක්ඛුං පටිච්ච රූපෙච උප්පජ්ජති චක්ඛු විඤ්ඤාණං, තිණ්ණං සංගති ඵස්සො චක්ඛු සම්ඵස්ස කියන කොට ඇහැත්, රූපයත්, චක්ඛු විඤ්ඤාණයත් තුන් දෙනාගෙ එකතුව ස්පර්ශය. ස්පර්ශය වුනොත්, වේදනා, සංඥා, චේතනා හටගන්නවා. මේ වේදනා, සංඥා, චේතනා ස්පර්ශය අනුව ගිය ධර්යන්, වේදනා, සංඥාවන් ඵස්ස සම්ප‍්‍රයුක්තයි.

එතකොට චක්ඛු සම්ඵස්සය කියන එක කෙටියෙන් දකින්න. අපි යමක් දකින අවස්ථාව - තවම දකින දේ දැනගන්නවා නෙවෙයි - පෙනෙන අවස්ථාව, දකින අවස්ථාව, ඇහෙන යමක් පෙනෙන මට්ටමම ගන්න. රූපයක් පෙනෙන මට්ටමම. ඒ ද අන්තෙක ඉන්නෙ. ඇහැ ගැන දැනුම තියෙවා නම්, රූපය ගැන දැනුම තියෙනවා නම්, චක්ඛු විඤ්ඤාණය ගැන දැනුම පවතිනවා නම් අන්තයක් ගැනයි දැනුම පවතින්නේ.

ඇහැ ගැන, රූපෙ ගැන, චක්ඛු විඤ්ඤාණය කියන ධර්තාවය, දැනුම කියන්නෙ ප‍්‍රඥාව නෙමෙයි. විඤ්ඤාණය පිහිටලා තියෙනවා නම්, තව පැත්තකින් ගත්තොත් ඇහෙන් මෙහෙම රූපයක් දිහා අපි බලාගෙන ඉන්නකොට, රූපයක් දකිනකොටම, ඇහැයි, රූපයයි චක්ඛු විඤ්ඤාණයයි කියන මේ ධර්තා ටික තියෙන්නෙ මේ ස්පර්ශ අන්තයෙ ඉන්නෙ. ඔය විදියට පෙනෙන මට්ටමක ඉන්නවා නම් එයා ස්පර්ශ අන්තයෙ.

මේ පෙනෙන රූපය අරබයා තණ්හාව ඇතවෙනවා නම්, තණ්හාව තමයි ස්පර්ශ සමුදය අන්තය කියලා කියන්නෙ. පේන දේ අරබයා ලෝභ, ද්වේෂ, මෝහ කියන කුමන හෝ කෙලේසයක් ඇතිවෙනවා නම් මේකට කියනවා ස්පර්ශ සමුදය අන්තය කියලා.

අපිට, ලෝකෙට යමක් පේනවා, පේන දේ දැනගන්නවා කියනකොට අන්ත දෙක තියෙනවා මිසක, පේනවා කියන සිද්ධියම අන්තයක් වෙලා නම්, පේන දේ ඇතුලෙ මොන විදියට හිතුවා කිව්වත්, අන්තයෙන් බැහැර එහෙම නෙවෙයි.

හොඳට බලන්න, කුසලයට හෝ අකුසලයට හෝ හොඳට හෝ නරකට හෝ හිතන එක වෙනමම සිද්ධියක්. පෙනෙනවා කියන දර්ශණය උපදින තැනම සර්පර්ශයම අන්තයක් වෙලා නම් - චක්ඛුං පටිච්ච රූපෙච උප්පජ්ජති චක්ඛු විඤ්ඤාණං තිණ්ණං සංගති විස්සො - කියන කොට ස්පර්ශයම අන්තයක් දැන්. යම්කිසි කෙනෙක-ට රූපය කියන එක පෙනෙන මට්ටමට හම්බවෙනවා නම් ආර්ය අෂ්ඨාංගික මාර්ගයක නෙමෙයි ඉන්නෙ. තාම ආර්ය අෂ්ඨාංගික මාර්ගයෙ ඉන්න දන්නෙ නෑ. එම නුවණ නෑ කියන එක මතක තියෙන්න ඕනෙ.

හරියට ආර්ය අෂ්ඨාංගික මාර්ගය දන්නවා නම් කෙනෙක් මේ වචනෙ පුදුමයක් වෙන්න දේකුත් නෑ. මේ කියන්නෙ මේක නේද කියන එක තේරෙනවා. ඊට පස්සෙ ඒ ස්පර්ශය අරබයා මොනවාම හරි දෙයක් අපි සිතයි නම්, කියන් නම්, කරයි නම් කුමන ආකාරයටක හරි, මොන විදියකට හරි සිතයි න්, කියයි නම්, කරයි නම් මේ සිතීම් කීම් කිරීම් ඔක්කොම නව කම_. මේවා ස්පර්ශ සමුදය අන්තය. කෙටියෙන් ගත්තොත් මේ හැම එකකම තණ්හාව කියන එක තමයි වැඩිලා තියෙන්නෙ. එතකොට ඔන්න තණ්හාව ස්පර්ශය සමුදය අන්තය.

කණයි, ශබ්දයයි, සෝක විඤ්ඤාණයයි කියන ධර්තා තුනට කියනවා සෝක සම්ඵස්සය කියලා. මේ සෝක සම්ඵස්සයට කියනවා ස්පර්ශ අන්තය කියලා. ශබ්දය ඇහෙන පමණකින්. එතකොට ඇහෙන ශබ්දය අපි දැනගන්න මට්ටමට එනකොට ස්පර්ශ සමුදය අන්තය.

මෙතනදී හොඳට කාරණාවක් තේරුම් කරගන්න. පෙනෙන දේ සහ පෙනෙන දේ දැනගත්තා අවස්ථාව කියලා ධර්තා දෙකක් තියෙනවා. පෙනෙන මට්ටමම දැනගන්නවා නෙමෙයි. දැනගන්න මට්ටමම පෙනෙනනවා නෙමයි. ඇහෙන මට්ටමම දැනගන්නවා. දැනගන්න මට්ටමම ඉබේ ම ඇහෙනවා නෙමෙයි. මේ වේගයෙන් සිද්ධ වෙන නිසා.

මතු සම්බන්ධයි!

ලබුනෝරුව කන්ද ආරණ්‍ය සේනාසනවාසී අති පූජ්‍ය මාන්කඩවල සුදස්සන හිමියන් විසින් පවත්වන්නට යෙදුනා වූ ධර්ම දේශනයක් මෙසේ ලිඛිත මාධ්‍යයෙන්, කොටස් වශයෙන් පල කිරීමකි. දේශන විලාශයේ එන හඬ හැසුරුම් කියවීමේ දී හමු නොවන බැවින් ගැටළු සහගත තැන් හමුවිය හැකිය. එහෙත් මෙයින් ලබාගත හැකි ධර්මාවබෝධය අති විශාල බැවින් ප‍්‍රවේශමෙන් කියවා තේරුම් ගන්නට උත්සාහ කරන මෙන් කාරුණිකව ඉල්ලමු.

සියළු දානයන් අතර ධර්ම දානයම අග‍්‍ර වන්නේය. මෙම සදහම් පණිවිඩය සියළු දෙනා අතර Share කර ධර්ම දානමය උතුම් පුණ්‍යකර්මයට ඔබත් දායක වන්න!

තෙරුවන් සරණයි! චතුරාය්‍ය සත්‍යය අවබෝධ වේවා!
Photo
Add a comment...

Post has attachment
මජ්ඣ සූත‍්‍රය : 4

අපිට ඇහැට පෙනෙන්නෙ එකම විදියෙ රූපයක්. දැන් ඔරලෝසුව පේනවා කියන්නකො. මේ සටහන අපි ඔක්කොටම එක විදියට පෙනෙන්නෙ. දැන් භාෂා කීපයක් දන්න අය හිටියොත්, සිංහල දන්න කෙනා මේක දකිනකොටම ඔරලෝසුව කියලා දැනගනියි. වෙන භාෂාවක් දන්න කෙනෙක් එයාගෙ භාෂාවෙන් දැනගනියි. තව කෙනෙක් තව භාෂාවකින් දැනගනියි. පෙනෙන දේ එකම මට්ටම වුනාට දැනගන්න මට්ටම වෙනස්.

අපි කියමු තව ඇහැට පෙනෙන රූපයක් තියෙනවා. මේ පෙනෙන රූපය එකමයි. කෙනෙකුට මේ රූපය අරබයා රාගයක් අතිවෙයි. කෙනෙකුට මේ රූපය අරබයා ද්වේෂයක් ඇතිවෙයි. කෙනෙකුට මේ මගේ සහෝදරයෙක් වගේනෙ කියලා හිතෙයි. කෙනෙකුට මේ මගේ පුතෙක් වගේනෙ කියලා හිතෙයි. පෙනෙන දේ එකයි. දැනගන්න මට්ටම වෙනස්.

පෙනෙන මට්ටම කියලා කිවුවෙ, හොඳට දකින්න ස්පර්ශ අන්තය පෙනෙන මට්ටම කියනකොට, සංඥාවෙ මට්ටමට. සංඛාරයකින් තොරව දකින් ඕනෙ සංඥාව.

දැන් නිල්පාට, කහපාට, රතුපාට කියනකොට නිල් පාට , කහපාට, රතුපාට කියන්නෙ සංඛාරය. සංඡුාව නෙමෙයි. ඒකෙදි සංඥාව එයින් බේරලා තේරුම් කරගන්න ඕන. සංඥාව පෙන්නන්න පුළුවන් කමක් නෑ සංඛාරයකින් තොරව.

අර මාස තුන, හතරෙ පුංචි ළමයි අ`ඩනකොට ඒ අය නැලවෙන්න උඩින් එල්ලනවනෙ පාට පාට තියෙන ටිලිං ටිලිං ගාලා කැරකෙන ඒවා. දැන් ඒ දරුවාට පාට පේනවා. වණ_ සටහන පෙනුනට මේ නිල්පාට, කහපාට, කියලා මෙහෙම ප‍්‍රඥ්ප්ති නෑනෙ. ඒ වගේ පාට පේන මට්ටම දකින්න සංඥාව. ඒ සංඥාව පෙන්නාගන්න, හඳුනාගන්න දරන උත්සාහයක් තමයි අපි නිල්පාට, කහපාට, රතුපාට කියලා කියන්නෙ ප‍්‍රඥප්තිය. ප‍්‍රඥප්තියකින් තමයි, සංඛාරයකින් තමයි හැමවෙලේම සංඥාව අපිට පෙන්නාගන්න වෙන්නෙ.

ඒ පොඩි ළමයට වගේ පෙනෙන මට්ටම තමයි ඔන්න ස්පර්ශ අන්තය. පුංචි ළමයට පෙනෙන අවස්ථාව ගන්නකො. ඒ වගේ තමයි අපටත් මේ පෙනෙන අවස්ථාව මුකුත් විස්තර දන්නෙ නෑ. අර ටිලිං ටිලිං ගාලා උඩ කැරකෙන පාට දිහා බැලූවාම ළමයටත් පාට පාට පේනවා. ඒ අරබයා මුකුත්ම හිතන්න, කියන්න, කරන්න, දන්නෙ නෑ. විස්තර නෑ. පේනවා විතරයි. ඒ ද ඒ ළමයා ආර්ය අෂ්ඨාංගික මාර්ගයෙ නෙමෙයි. ස්පර්ශ අන්තයෙ. දැන් ස්පර්ශය කියන අන්තයෙ ඉන්නෙ.

අපිද මේ ඉන්න ඇහැට පේන ටික පෙනෙනම මට්ටමයි. ඒ පුංචි ළමයගෙ මට්ටමයි එකයි. ඔතෙන්ට තමයි මේ සිත ප‍්‍රභාෂ්වරයි. ආගන්තුක උපක්ලේශ නිසයි කිලිටු වෙලා තියෙන්නෙ. කියලා කියන්නෙ. ඔතන මනස ප‍්‍රභාෂ්වරයි. කිලිටු නෑ. තීවරණ ධර් නෑ, ඒ පොඩි ළමයගෙ මටට්මේදි. අර තාම අන්තෙකින් මිදිලා ඉන්න නොදන්නා අවිද්‍යා අනුශය හි`දිලා නැතුව මිසක, කිලිටු නෑ.

අපිටත් මෙහෙම අරමුණකු් පෙනෙනවා කියන සිද්ධිය ගත්තාම ඒ වගේ. හැබැයි ඒකද අන්තයක්.

එතකොට මම මේ කිවුවෙ හිතන්න, ජීවිතේ එච්චරට දක්වා ලෝකෙන් අපිට යන්න බෑ කියලා කියන්නෙ, ඒ මට්ටමත් අන්තයක් නම්, පොඩි ළමයා කිසිම දෙයක් නොදැන ජීවත්වෙන මට්ටමත් අන්තයක්.

ඒ පෙනෙන දේ දැනගන්නා වූ මට්ටම තමයි එක එක විදියට අපි දැනගන්නෙ. අපි දැනගන්න ක‍්‍රමයෙ මට්ටම මතයි රාග, ද්වේශ, මෝහ ඇතිවෙලා තියෙන්නෙ. මේ දර්ශනය හොඳට ඉගෙනගත්තහම සමුදය සත්‍යය නැත්නම් සමුදය අන්තය කියන්නෙ බාහිර තියෙන දෙයක් නෙමෙයි අපි තුලමයි කියන එක එනවා.

දැන් අපිට හිතෙනවනේ අපි තරහ ගන්නෙ ඉදිරියෙන් පෙනන රූපෙට කියලා. අපිට රාගයක් ඇතිවෙන්නෙ ඉදිරියෙන් තියෙන දේ එක්ක කියලා. නමුත් හොඳට පේනවා ඇහැට පේන අවස්ථාව අර පොඩි ළමයට පෙනෙනවා වගේ. කිසිම විස්තරයක් නැතුව පෙනෙන්නෙ. පෙනෙන දේ අරබයා අපි හිතේ හුරු කරලා තියෙන දේම ආපහු සිහිවෙනවා මිසක, අපිම උපද්දවලා ඒකම අපි අනුභව කරනවා මිසක ඒ පෙනෙන සටහන අරබයා අපි හිතලා, හිතලා රාගය ඇතිවෙන විදියට හිතලා, හුරු කරලා තියෙන කොට, අර පෙනෙනකොටම ඒ අපේ හුරුව අපි සිහිකර ගන්නවා. ආශ‍්‍රව කියලා කිවුවෙ ඒක. ඕන්න අපට දැන් රාග සිතක් ඇතිවෙලා. ස්පර්ශ සමුදය අන්තය ඉපදිලා අපි ගාව.

ස්පරශය අන්තය කියන එක පිරිසිඳ නොදන්නකොට, ස්පර්ශ සමුදය අන්තය ඇතිවෙනවා කියන එක නවත්තන්න බැහැ. පේනවා කියන සිද්ධිය පෙනෙනවා. ඒක ගැන පිරිසිඳ නොදන්නකොට මොකද වෙන්නෙ, ඔන්න ක්ෂණිකව ඒ අරබයා අපි හිතලා හුරු කරලා තියෙන දේ සිහිකර ගන්නවා. ඔන්න එතකොට අපිට තරහ ගිහිල්ලා කියනවා. මේ සිද්ධිය නොදන්නාකම නිසා බාහිර කෙනෙක් එක්ක තරහා ගන්නවය, බාහිර කෙනෙකුට අපි ආදරය කරනවය, ආලය කරනවය කියලා රැුවටිලා තියෙන්නෙ.

මේ අන්ත දෙක හඳුනාගත්තහම, අපට තියෙනවා ස්පර්ශ අන්තය කියලා කියන්නෙ පෙනෙන මට්ටම විතරමමයි. අහරියට අර පොඩි ළමයට ඇහැට පෙනෙන මට්ටමයි, අපි හැමෝටම ඇහැට පෙනෙන මට්ටමයි එකමයි. එතෙන්ට සාපේක්ෂව ලොකු පොඩි කතාවක් නැ. පොඩි ළමයගෙ ඇහැත්, මේ ඇහැත් විස්තර නොදන්නා ඇහැ ඇහැමයි. පොඩි ඇහැ, ලොකු ඇහැ කියලා ඇහැ දන්නෙ නෑ.

ඇහැට ගෝචර වන රූප ගත්තහම, පොඩි රූප ලොකු රූප කියලා රූපවල එහෙම එකක් නෑ. ඒ දෙන්නා නිසා ඒ ඇසුරු කරගෙන උපදින හිත ගත්තහම ලොකු චක්ඛු විඤ්ඤාණය, පොඩි චක්ඛු විඤ්ඤාණය කියලා එකක් නෑ. ඒ ධර්තා ටික එකමයි. ඒ සිද්ධිය තමා අදත් තියෙන්නෙ. ඔය ස්පර්ශ අන්තය.

ස්පර්ශ සමුදය අන්තය තුළ, අපි ස්පර්ශ සමුදය අන්තයක ඉන්න එකේ ලක්ෂණය තව තියෙන්නෙ, අතන තවම සමුදය අන්තය නෑ ඒකයි. පොඩි ළමයා ගාව සමුදය අන්තය නෑ. නැවත සමුදය ඇති කරවන හේතුව තව හැදිලා නැතිකම තියෙන්නෙ. හේතුව හදාගන්න පුළුවන් හේතුව විතරයි එයාට තියෙන්නෙ තව.

ඒ කියන්නෙ ස්පර්ශ අන්තයෙන් මිදිලා නෑ. මිදෙන්න දන්නෙ නැතිකම විතරයි තියෙන්නෙ. මිදෙන්න දන්නෙ නැතිකමම හේතු වෙනවා ස්පර්ශ සමුදය අන්තය හැදෙන්න. ඉන්ද්‍රිය මුහුකරන කොට.

දැන් අපිට අපි ලොකු අයයි, ඒ ගොල්ලො පොඩි අයයි කියලා මේ විස්තර ටික තියෙන්නෙ ආයතන මට්ටම මත නෙමෙයි. අපේ දැනුම මට්ටම මතයි. ස්පර්ශ සමුදය අන්තයක කෙලෙස් ටිකටයි. අපි ලොකු වැඩිහිටි. කෙලෙස් ටික අතහැරුනොත්, ස්පර්ශ අන්තය කියන තැන ඒ ජීවිතයයි, මේ ජීවතයයි අතර වෙනසක් නෑ.

එතකොට මාර්ගය කියන තැනකදී, පොඩි ළමයගෙ ජීවතයයි. ලොකුයි කියන කෙනාගෙ ජීවිතයයි දෙකම අතහැරෙන්න ඕන. ඒ කියන්නෙ ලෝකෙ තුල එහෙම ජීවිතයක් නෑ එයාට. පොඩි ළමයත් ලෝකෙටයි අයිති. ලොකු කෙනත් ලෝකෙටයි අයිති. ලොකු, පොඩි කවුරුත් ලෝකෙ.

එයා ස්පර්ශය අන්තයෙ. අපි ස්පර්ශය අන්තයෙ ඉඳලා ස්පර්ශ සමුදය අන්තයට මාරු වෙනවා.

ඔය දෙක මාරුවෙන් මාරුවට අපි ඉන්නෙ. අපි ගාව තියෙන විශේෂ හැකියාව තමයි, ඒ පොඩි ළමයගෙ මට්ටමට වඩා ස්පර්ශ සමුදයකින් තමයි හැම වෙලේම අවසන් වෙන්නෙ අපිට. පොඩි ළමයා ස්පර්ශය අන්තයෙ විතරයි ඉන්නෙ. ඒ ස්පර්ශ සමුදය අන්තයට එන්නෙ නැතුව අතහැරෙන හින්දා, එයාට ලොකු කතාවක් හෝ වැඩි විස්තරයක් හෝ ඇලීමක් ගැටීමක් හෝ නෑ. අවිද්‍යා අනුසය විතරයි තියෙන්නෙ. අපි ස්පර්ශය අන්තයෙ ඉඳලා ස්පර්ශ සමුදය අන්තය නිපදවලා අත හැරෙන නිසා ඒ කියන්නෙ නැවත ස්පර්ශය ඇති කරගන්න පුළුවන් හේතුවකට පැමිණිලයි අපි මේ දර්ශනය, ස්පර්ශය අතහරින්නෙ.

චක්ඛු සම්ඵස්සය ආවට පස්සෙ නැවත චක්ඛු සම්ඵස්සය ඇති කරගන්න පුළුවන් හේතුව හදාගෙනයි අපි අතඅරින්නෙ කියන එක දැනගන්න මේ කරුණු කාරණා තේරෙනවා කියන එකෙන් හැම වෙලාවෙම. එතකොට අපට මේ ආර්ය අෂ්ඨාංගික මාර්ගය තේරුනෝත් ලෝකෙ තියෙන වටිනාකම මරණින් පස්සෙ නෙමෙයි. අපට මේ ජීවිතයෙ පුදුම සැනසිල්ලක් එයි. ඇයි ඒ? බලන්න රාගය කියන එක නිසා කොච්චර ලෝකෙ දුක් විඳලා ඇත්ද? ද්වේශය කියන එක නිසා කොච්චර දුක් විඳලා ඇත්ද? අපට පුළුවන් වුනොත් මේ පෙනෙන මට්ටම ස්පර්ශ අන්තයයි, පොඩි ළමයට වගේ පෙනෙන අවස්ථාව විතරයි. පෙනෙන දේ අරබයා හිතේ හිතේ හුරු කරපු මට්ටමම සිහිකර ගන්නවා නේද කියලා රාගය කියන එක ද්වේශය කියන එක තමන්ගෙ මනසින් දැක්කොත් අපි බාහිර කෙනෙකු ආසා කරනවා, කෙනෙක් එක්ක තරහා වෙනවා කියන ගතිය හටින්නෙ නෑ. මේ ලෝභ, ද්වේශ දෙක ඇතිවෙන හැටි නිධානය අපි නොදන්නකොට හැම වෙලාවෙම තියෙන්නෙ මොකක්ද? බාහිර කෙනෙකුටයි අපි ආසා කරන්නෙ, බාහිර කෙනෙක් එක්කයි තරහා වෙන්නෙ කියලා හිතන්නෙ. එතකොට වෙන්නෙ අපිට කවුරු වගේද? අන්දර කටු කන අලියා වගේ වෙයි.

අලියා හරි කැමතියි අන්දර කටු කන්න. අන්දර කියන්නෙ දිග කටු. එක කටුවක් ඇනුනහම සම්පූර්ණ කකුලක් වණ වෙන්න තරම් විසයි. මනුෂ්‍යයන්ට හරිම විසයි. ගැලවෙන්නෙ නෑ ලේසියෙන් ඒ කටුවවත්. හරි තියුණුයි කටු. හරිම වේදනායි. අලියා මොකද කරන්නෙ. පූළුවන් තරම් මේ අන්දර කටු අකුල් තමයි කඩ කඩා කන්නෙ. ඇයි ඒ? ඒ කටු පඳුරු කඩාගෙන කටේ දාලා කනකොට, කටේ ඇනිලා ලේ එනවා. ලේ රහ දැනෙනකොට අලියා හිතන්නෙ මේ අන්දර අකුල්වල රහ කියලා. තවත් හයියෙන් හපනවා. හපන්න හපන්න තව ලේ එනවා.

දැන් එයාට තේරෙන්නෙ නෑ. අන්දර කටු කටේ ඇනිලා එන ලේ රසයි මේ දැනෙන්නෙ කියලා. ඒ රසය එන හැටි නොදන්නකොට මොකද වෙන්නෙ. එයාගෙ දෘෂ්ඨිය යන්නෙ මේ දෙකම එකට එකතු කරලා. අන්දර කටුයි, තමන්ගෙ කටෙන් ආපු ලේවල රසයි දෙකම එකට එකතු කරලා බාහිරයට තමයි අත්දැකීම යන්නෙ. මේ ගස්වල තමයි මේ රහ කියලා.

ඊට පස්සෙ මොකද කරන්නෙ, තව ලොකු අත්තක් කඩලා ගන්නවා. ඉස්සෙල්ලා පොඩි අත්තක් කෑවෙ. රහ වැඩියි නම් ඊගාවට මොකද කරන්නෙ, ලොකු අත්තක් කඩලා ගන්නවා. අරගෙන ඒක කනවා. දැන් තව ටිකක් වැඩියි. ඇයි දැන් කටුගොඩ වැඩියිනේ. කටු ගොඩ වැඩි තරමට ලේ ගොඩ වැඩියි. ලේ ගොඩ වැඩි තරමට එන රසය වැඩියි. දැන් ඉතින් ඊට වඩා තව ලොකු අත්තක් කඩනවා නේ.

ඔය අලියා කරන දේමයි අපිත් කරන්නෙ. ස්පර්ශ අන්තය වගේ තමයි අර අන්දර අත්ත කඩලා ගත්ත එක. පේනවා කියන එක. ඊට පස්සෙ එක පහනකොට කටේ තියෙන ලේත් එක්ක එකතුවෙලා තමයි රහ දැනෙන්නෙ වගේ, පේන දේ අරබයා තමන් හුරු පුරුදු කරපු විදියට රාග අදහසක් සිහි වෙනවා. දැන් දන්නෙ නෑ. අන්දර අත්තයි, ලේයි හින්දා රස එන්නෙ කියලා.

ඒ වගේ මේ පේන දේ වෙන එකක්. ඒ හින්දා මේ රාග අදහස් හුරු කරපු නිසාම ඇතිවුනා කියලා දන්නෙ නෑ. මේ දෙක නොදන්නකොට, මේ දෙකේ ම අත්දැකීම එකතු කරලා, බාහිර පේන එකයී, හිතේ ඇතිවෙච්ච රාග අදහසයි දෙකම එකතු කරලා, බාහිර පෙන්නන රූපෙ තවත් තදින් අලල්නවා. අතින් අල්ලගන්නවා කියමුකො දැන්.

ඊට පස්සෙ ආපහු ඒ රූපයයි, ඒ නිසා ඇතිවෙන අදහසුයි තව ටිකක් වැඩියි. තව ටිකක් ආයෙ මෙහාට පනිනවා. අලියා අන්දර කටු කනවා වගේ තමයි. ඔන්න තරහක් ඇතිවෙනවා. පේන දේ වෙන එකක්. ඕකා තමයි අපේ ඉඩම ගන්න හැදුවෙ. ඕකා තමයි මෙහෙම කෙරුවෙ කියලා ඇතුලෙන් විස්තර ටික එනවා. ඒ පේන සටහන කාටත් එකයි. තව මනුස්සයෙක්. නමුත් ඒ අරබයා අපි ඇතුල් කරගත්ත විස්තර ටික ක්ෂණිකව සිහිවෙනවා.

පේන දේ අනිකක් ඇතුල් කරගන්න විස්තර ටික අනිකක් කියලා දන්නෙ නැතුවහම, මේ හිතෙන්නෙ අරහා ගැනමයි කියලාමයි හිතෙන්නෙ. බාහිරම පෙන්නනවා. ඒ පාර තවත් තරහෙන් බනිනවා. අලියා තව ලොකු අත්තක් කඩලා ගත්තා වගේ. තෝ, උඹ කියලා බනිනවා. දැන් ඇතුලෙ තියෙන විස්තර ටික තව ටිකක් වැඩියි. අලියා තව ලොකු අත්තක් කඩලා ගන්නවා වගේ. ‘‘තෝ හිතන්න එපා’’ කියලා ලොකු පොල්ලක් අරගෙන ගහන්න යනවා. ගහනවා, අන්තිමට මේ හේතු ටික දන්නෙ නැතුව මෙහෙට මෙහෙට පැනලා තියෙන්නෙ.

මේ ස්පර්ශය අන්තයයි, ස්පර්ශ සමුදය අන්තයයි දෙක නොදන්නකොට, ආපහු ස්පර්ශ අන්තයට මේ ගිහිල්ලා තියෙන්නෙ. අන්දර අත්ත කියපු එක ස්පර්ශ අන්තය වගේ දකින්න. ඒ නිසා ඇතිවන ලේ රහ ලේ ගෑවිලා එන රහ දකින්න සමුදය අන්තය වගේ. ඒ ලේ රහට තියෙන තණ්හාවෙන් ආයෙත් මොකද කරන්නෙ. ආයෙත් අන්දර අත්තක් කඩනවා. මේ චක‍්‍රයෙන් මිදෙන්නෙ නෑ.

මතු සම්බන්ධයි!

ලබුනෝරුව කන්ද ආරණ්‍ය සේනාසනවාසී අති පූජ්‍ය මාන්කඩවල සුදස්සන හිමියන් විසින් පවත්වන්නට යෙදුනා වූ ධර්ම දේශනයක් මෙසේ ලිඛිත මාධ්‍යයෙන්, කොටස් වශයෙන් පල කිරීමකි. දේශන විලාශයේ එන හඬ හැසුරුම් කියවීමේ දී හමු නොවන බැවින් ගැටළු සහගත තැන් හමුවිය හැකිය. එහෙත් මෙයින් ලබාගත හැකි ධර්මාවබෝධය අති විශාල බැවින් ප‍්‍රවේශමෙන් කියවා තේරුම් ගන්නට උත්සාහ කරන මෙන් කාරුණිකව ඉල්ලමු.

සියළු දානයන් අතර ධර්ම දානයම අග‍්‍ර වන්නේය. මෙම සදහම් පණිවිඩය සියළු දෙනා අතර Share කර ධර්ම දානමය උතුම් පුණ්‍යකර්මයට ඔබත් දායක වන්න!

තෙරුවන් සරණයි! චතුරාය්‍ය සත්‍යය අවබෝධ වේවා!
Photo
Add a comment...

Post has attachment
මජ්ඣ සූත‍්‍රය : 5

ඒ වගේ ස්පර්ශ අන්තය මේ. ස්පර්ශ අන්තය නොදැක්කොත් ස්පරශ සමුදය ඇතිවෙනවා. ස්පර්ශයත් ස්පර්ශ සමුදය අන්තයත් දෙක නොදැක්කොත් ආයෙත් ස්පර්ශ අන්තය හැදෙනවා. ආයෙ ගොඩයන්න විදියක් නෑ. දැන් මේ අපි ඉන්නෙ ඔහොම කැරකි කැරකි.

ඒ ඇහෙන් පෙන්නපු විස්තරේ විදියටම තණත් එහෙමයි. ශබ්දයක් ඇහෙනවා කියන්නෙ ස්පර්ශ අන්තය. ශබ්දයක් ඇහෙනකොටම අපි ගාව තියෙන ටික නැගිටලා එන්නෙ. ඒක අයිති නෑ අර ස්පර්ශ අන්තයට. අපිට යමක් තේරුනා කියලා කියන්නෙ ස්පර්ශ සමුදය අන්තය.

දැන් තාර පාර කියලා කිවුවොත් හැමෝටර කළුපාට දිගට දිගට එකක් තේරිලා ඇතිනේ. මේ වචනයෙ තිබුනෙ නෑ කළු පාට දිග පාරක්. අපි කෙනා කෙනායි සිහි කර ගත්තෙ. සිංහල භාෂාව නොදන්න කෙනෙක් හිටියොත් එයාටත් මේ ශබ්දය කණට ස්පර්ශ වෙලා සෝත විඤ්ඤාණය උපදියි. අපිට හිතට පේන කළු පාට දිග පාර එයාට පෙනෙයිද? පේන්නෙ නෑ. එහෙනම් හොඳට තේරෙන්න ඕන කළුපාට දිග පාර කියන එක මේ ශබ්දෙට අයිති එකක් නෙමෙයි. ඒක ඇහෙන මට්ටමට කියනවා ස්පර්ශ අන්තය කියලා ඇහෙන දේ දැනගන්න මට්ටමට කියනවා ස්පර්ශ සමුදය අන්තය කියලා.

සෝත ස්පර්ශයෙන් ශබ්දයක් අහෙන්නෙ. ඇහෙනකොටම ඔන්න ස්පර්ශය අන්තයෙ. ස්පරශ අන්තය නොදන්නකොට ස්පර්ශ සමුදය අන්තය හටගන්නවා. අපි ගාව. සිහිකරගන්නවා මට බැන්නා නේද කියලා. දැන් අර අන්දර අත්තයි කටු කාපු එකයි වගේ. ශබ්දය වෙනම එකක්. ඒක සිහි කරගන්න කොට වෙනම එකක්. දෙකම නොදන්නකොට ‘‘ආ, උඹ කාටද බැනගෙන එන්නෙ’’ කියලා දැන් පනිනවා එහා පැත්තට. ආපහු අන්දර අත්තක් කඩා ගන්නවා වගේ එළියට පනිනවා.

දැන් ඒ නිසා ඇතිවන ස්පර්ශය ආයෙ වැඩියි. අන්දර අත්තෙ ප‍්‍රමාණය වැඩිවෙනකොට ලේ එන ප‍්‍රමාණය වැඩියි. දැන් ශබ්දය අරබයා ඇතිවන තරහ ආයෙත් වැඩියි. නැත්නම් ඔය වගේම ශබ්දයක් ඇහෙනවා. අනේ මට හොඳ කියනවා. මගෙ ගුණ කියනවා. මාව ප‍්‍රශංසා කරනවා නේද කියලා තමන්වම උපදවාගන්නවා. උපදවාගෙන දැන් ඉතින් ඒ වචන කියන පැත්තට පුදුම සෙනෙහසකින්, ආදරේකින් නැඹුරු වෙලා කටයුතු කරනවා. මට හරියට ප‍්‍රශංසා කරනවා නේ කියලා.

අන්තිමට තමන්ව හොඳයි කියලා ඔසවාගෙන කොඩි දාගෙන තියෙන්නෙ, තමන්ට කොඩි දාගෙන තියෙන්නෙත් තමන්මයි. තමන් බැනුම් අහගෙන තියෙන්නෙත් තමන්ගෙන්මයි. අරෙහෙ ශබ්දයක් විතරයි. මට බනිනවා කියලා හෝ ප‍්‍රශංසා කරනවා කියලා හෝ හදාගෙන තියෙන්නෙ අපිමයි. එතකොට ස්පර්ශය අන්තය නිසා ස්පර්ශ සමුදය අන්තය කියනකොට එයා දන්නවා ශබ්දය ඇහෙන ප‍්‍රමාණයත් අන්තයක්. ඇහෙන දේ අරබයා දැනගන්න සීමාව ස්පර්ශ සමුදය අන්තය.

දැන් මේ අන්ත දෙකෙන් ස්පර්ශ අන්තයෙ හිටියොත් තියෙන දෝෂෙ තමයි ස්පර්ශය සමුදය අන්තය නවත්වන්න බැහැ. ස්පර්ශ සමුදය අන්තෙ හිටියොත් ආපහු ස්පර්ශය ඇතිවෙන එක නවත්වන්න බැහැ. මේ රහ ආවොත් ඊගාව අත්ත කඩාගන්න අලියා හො`ඩ දිගු කරන එක නවත්වන්න බැහැ. අන්දර කටු කෑවොත් කට තුවාල වෙලා ලේ එනවා කියන එක නවත්වන්න බෑ. කට තුවාල වෙලා ලේ ආවොත්, ලේ රහ දැනෙනකොට, ඒ රහ ගැන නොදන්නකොට ඒක ගන්න නැවත ගහ දිහාට හො`ඩ දිගු කරනවා කියන එක නවත්තන්න බෑ. ඒ විදියට ස්පර්ශ අන්තයක් ස්පර්ශ සමුදය අන්තයක් දෙක දැනගන්න.

ඊට පස්සෙ නාසයත්, ගන්ධයත්, ඝාණ විඤ්ඤාණයත් කියන ටික, ස්පර්ශය අන්තය කියන්නෙ, ගඳ සුවඳ දැනෙන මට්ටම. පොඩි ලඹයගෙ වගේ. ඔය ස්පර්ශය අන්තය කියන හයම තේරුම් කරගන්න මාස තුන හතරක පොඩි ළමයෙකුට දැනෙන මට්ටමක් වගේ. මුකුත් විස්තර නෑ. කෙලෙස් නෑ. කිලිටු නෑ. අනුශය විතරයි. කෙලෙස් ඇතිවෙන්න පුළුවන් හේතුව විතරයි තියෙන්නෙ. ඔතෙන්ට කියනවා ස්පර්ශ අන්තය. පොඩි ළමයගෙ මට්ටම.

වැඩිහිටියා කියන දේ, වැඩියෙන් හිටියා කියලා කියන්නෙ මොකක්ද සමුදය අන්තය. අර ළමයට වඩා, එයාට තිබුනෙ ඉස්සර එක අන්තයක්. දැන් දෙවෙනි අන්තයක් ඇතිවෙලා. ඒකයි වැඩිහිටි කියන්නෙ. වැඩියෙන් හිටලා තියෙනවා. මොකක්ද සමුදය අන්තය ඇවිල්ලා ඒකයි.

මේ දන්නවා කියලා කියන්නෙ වෙන මුකුත් නෙවෙයි. බාහිර ලෝකෙ දෙයක් නෙමෙයි තියෙන්නෙ. අපි ගාව තියෙන අන්ත දෙක මේ. මේ පින්වතුන් ඔය අනුසාරයෙන් තේරුම් කරගන්න ඕනෙ ස්පර්ශ අන්තය සහ ස්පර්ශ සමුදය අන්තය කියනකොට, ස්පර්ශ අන්තය සිහිකර ගන්න ඇහැ, රූප, චක්ඛු විඤ්ඤාණ ස්පර්ශය වගේ, මනස, ධම්මායතන, මනෝ විඤ්ඤාණ කියන මට්ටම ස්පර්ශ අන්තය කියලා, ෙ ම් ස්පර්ශ ආයතන හයේ ස්පර්ශ මට්ටම. ඒකද ගලපලා උපමාවකින් තබාගන්න පොඩි ළමයගෙ මට්ටමේ. පොඩි ළමයා විතරක් නෙමෙයි අපිද අපේ ආරම්භක අවස්ථාවයි, ඒ අවස්ථාවයි, මෙහෙම ඇහැට පෙනෙන අවස්ථාවයි, ඒ අවස්ථාවයි එකයි.

අපි ලොකු වුනේ එයා පොඩි වුනේ සමුදය අන්තය එතන නැතිකම නිසා මිසක වෙන දේකින් නෙමෙයි. අපි ලොකු වුනේ සමුදය අන්තය තියෙන හින්දා. නැත්නම් පෙනෙන දේ ගැන දන්නවා අපි. එතකොට මේ ස්පර්ශ අන්තයත්, සමුදය අන්තයත් දෙක නොදන්නා කමයි ආපහු ස්පර්ශ අන්තය ඇතිවෙන්න හේතු වුනේ.

කෙනෙක් දන්නවා නම් මේ මට්ටම ස්පර්ශ අන්තය. මේ අන්තය තිබුනොත් සමුදය කියන එක නවත්වන්න බැහැ. මේ පෙනෙන, ඇහෙන දේවල් දන්නා බව කියන්නෙ සමුදය අන්තය. මොන විදියට දැනගත්තත් පෙනෙන ඇහෙන සිද්ධියම අන්තයක් නම් ඒ අන්තයට ඇතුලත්වයි, ඒ කියන්නෙ අපි දන්න හේතු ඵල දහමක් තියෙන්නෙ. විටෙක හේතුවක් නිසා හටගන්න ඵලය - ඵලය හේතුවක් වෙනවා. ඒ වගේ පෙර අවිද්‍යා සංඛාරය ආදී හේතු ටික ඵල තමයි මේ ස්පර්ශය කියන අන්තය.

දැන් ස්පර්ශය කියන අන්තය හේතු කරගෙන තමයි ස්පර්ශ සමුදය කියන හේතුව හැදෙන්නෙ. මේ ඵලය හේතු කරගෙන තමයි ස්පර්ශ සමුදය කියන ඵලය හැදෙන්නෙ. නැවත හේතුවකට යන්නෙ. ස්පර්ශ සමුදය කියන ඵලය. ඒ ස්පර්ශ සමුදය කියන ඵලය හේතු කරගෙන තමයි නැවත ස්පර්ශයක් හැදෙන්නෙ.

එතකොට මේ ස්පර්ශය අන්තය උදව් කරගන්නෙ නැතුව ස්පර්ශ සමුදය අන්තයට එන්න බැහැ. ඇහැ නැතුව තණ්හාවක් හැදෙන්න ක‍්‍රමයක් තියෙනවද? එතකොට ඇහැට සාපේක්ෂව තණ්හාව ඵලයක්. දුකට සාපේක්ෂව තණ්හාව හේතුවක්, ආපහු ඇහැ ලැබීමට සාපේක්ෂව තණ්හාව හේතුවක්.

මේ ස්පර්ශය අන්තය කියනකොට කෙටියෙන් ගත්තහම පෙනෙන, ඇහෙන, දැනෙන, ඇනගන්න - දිට්ඨ, සුත, මුත, විඤ්ඤාන - නැත්නම් ස්පර්ශ ආයතන හයේ උත්පත්ති අවස්ථාව දැනගන්න. උපන්න දේවල් අරබයා හොඳ හෝ නරක හෝ කතාවක් නෑ. මොන විදියකට හරි විස්තරයක් තිබුනොත් ස්පර්ශ සමුදය කියලා දැනගන්න. ස්පර්ශය එක් අන්තයක්, ස්පර්ශ සමුදය තව අන්තයක් කියනකොට ඔය පින්වතුන්ට දකින් පුළුවන් වෙන්න ඕනෙ.

කාම ලෝක, රූප ලෝක, අරූප ලෝක කියන තුන් ලෝකයම අයිතියි මේ ස්පර්ශ අන්තයට.

මොකද මුළු තුන් ලෝකෙම තියෙන්නෙ චක්ඛු සම්ඵස්ස, සෝත සම්ඵස්ස, ඝාණ සම්ඵස්ස, ජීව්හා සම්ඵස්ස, කාය සම්ඵස්ස, මනෝ සම්ඵස්ස කියන ස්පර්ශ ආයතන හය හෝ හයෙන් කුමන කුමන ස්පර්ශ ආයතන හය හෝ හයෙන් කුමන කුමන ස්පර්ශ ආයතනයක් හෝ මතයි තියෙන්නෙ. ස්පර්ශ සමුදය අන්තය කියනකොට මුළු තුන් භූමියම අනුව යන්න තියෙන හේතු ටික දකින්න.

තුන් භූමියයි, තුන් භූමිය අනුව යන්න තියෙන හේතු ටිකයි තමයි අන්ත දෙක. ඔය දෙකේ ඉන්න කෙනා මධ්‍යම ප‍්‍රතිපදාවේ නෙමෙයි. තුන් භූමිය තුල ඉන්න කෙනා හෝ ඒ තුන් භූමිය ඇතිවෙන හේතු හදාගනිමින් ඉන්න කෙනා ආර්ය අෂ්ඨාංගික මාර්ගයක ඉන්නවා නෙමෙයි කියලයි මේ කිවුවෙ.

තව පැත්තකින් ගත්තොත් ස්පර්ශ ආයතනය කියන එක දකින්න ලෝකෙ මේ. ස්පර්ශ ආයතන තමයි ලෝකෙ කියලා කියන්නෙ. ලෝකෙ ඉන්නවා කියන්නෙ චක්ඛු සම්ඵස්ස, සෝත ස ම්ඵස්ස මේ ටිකේ පැවැත්ම තමයි කියන්නෙ ලෝකෙ ඇතිවෙන විදියට ඉන්නවා.

කෙනෙක් ලෝකයෙ හෝ ලෝකෙ ඇතිවෙන විදියට ඉන්නවා නම් එයා ලෝකෝත්තර නෙමෙයි කියලයි මේ කිවුවෙ. ලෝකොත්තර නුවණක් තවම තියෙනවා නෙමෙයි. ලෝකෝත්තර නුවණක් ඇතුව කටයුතු කරනවා නෙමෙයි.

එතකොට ස්පර්ශ නිරෝධය මැදයි, ලෝක නිරෝධය මැදයි කියලා පෙන්නුවා.

මෙතන දී, මෙන්න මේ කාරණාව බොහෝම වටිනවා. හැබැයි ගැඹුරුයි.

මේ ස්පර්ශ නිරෝධය මැදයි කියන කාරණාවෙන් කියන්නෙ, ලෝකයත් ලෝකය ඇතිවෙන හැටිත් කියන දෙකම අන්ත නම් ලෝකය හසුවෙන්නෙත් නැතුව, ලෝකය උපදින්නෙත් නැතුව, ලෝකයෙ තණ්හාවක් ඇතිවෙන්නෙත් නැතුව ජීවත් වෙනවා නම් මෙන්න මෙතන තමයි මැද. මේ විදියට ඉඳලා තණ්හාව නැති කළොත් තණ්හාව නැති වුනොත් එයාට මහා පුරුෂයා කියලා කියනවා. එයා ලෝකෙට අයිති කෙනෙක් නෙමෙයි. මහා පුරුෂයෙක් මහා පුරුෂ විහරණයක් ශුන්‍යක විහරණයක්

ස්පර්ශ නිරෝධය කියලා කිවුවෙ ස්පර්ශයත්, ස්පර්ශ සමුදයත් දෙක හසුවෙන්නෙ නැති විදියට ඉන්නවා නම්, නිම_ාණය වෙලා තියෙනවා නම්, ස්පර්ශ නිරෝධය, ස්පර්ශ නිරෝධයක හිටියොත් නිම_ාණය වෙලා තියෙනවා, ස්පර්ශය සහ ස්පර්ශ සමුදය අන්තය අත හැරෙන එක.

එතකොට ස්පර්ශ නිරෝධය කියන එකෙන් මම අදහස් කරන්නෙ කිසිම අරමුණක් රූප, ශබ්ද, ගන්ධ, රස, පොට්ටබ්බ, ධම්ම කියන මේ කිසිම අරමුණක් නැතුව ඉන්න එක.

හැබැයි අපි හිතන විදියට ඇස් දෙක වහගෙන එක තැනක ඉන්න සිද්ධියකින් නම් නෙවෙයි. රූප, ශබ්ද, ගන්ධ, රස, පොට්ටබ්බ, ධමම කියන මේ ආයතන සම්පූර්ණම ආයතනයන්ගේ නිරෝධයකින් මයි ඉන්නෙ. ඒ ආයතන නිරෝධය කියන කොට, ඒ ස්පර්ශ නිරෝධය කියන කොට එක තැනක ඇස් දෙක වහගෙන, කිසිදෙයක් නැති අවස්ථාවකට පත්වෙච්ච තැනක් ගැන විතරක් නෙමෙයි මේ කියන්නෙ මම. මෙතන තියෙන පුදුම දේ අන්න ඒකයි.

සාමාන්‍ය කෙනෙකුට එයාව දැක්කටවත් හොයන්න බෑ. එයත් කඬේයන කෙනෙක් වෙන්නත් පුළුවන්. වතුර කලයක් ගේන කෙනෙක් වෙන්නත් පුළුවන්. නමුත් එයා ඒක ටික කරන්නෙ ස්පර්ශ නිරෝධයක ඉඳගෙන. ස්පර්ශ අන්තයෙනුත් මිදිලා, ස්පර්ශ සමුදයත් අහුවෙන්නෙ නැතුවයි මේ ටික කරන්නෙ.

ස්පර්ශ අන්තය දුරු නොවෙච්ච කෙනා එයාගෙ ස්පර්ශ අන්තයෙන් බලලා, අරයත් ඒ වගේ අන්තයක් පරිහරණය කරනවා කියලා කියයි. නමුත් මෙයා කරන්නෙ ඒ ලෝකයගෙ මට්ටමෙන් මිදිලා, අන්න එහෙම දර්ශනයක් ගැනයි මේ පෙන්නන්නෙ.

මේ ස්පර්ශය අන්තය කියන එක, ස්පර්ශ සමුදය අන්තය කියන එක නැතිවෙන කොට නිවන නම් අපි මැරෙනකොට ඉබේම නිවන් දකිනවා. ස්පර්ශය අන්තය අතහැරෙනවනෙ නේ. මවුකුසක ඉන්න කාලෙ එහෙම මැරුණොත් කෙළින්ම නිවන්. ඇයි? තාම ස්පර්ශ සමුදය අන්තය හැදිලා නෑ. ස්පර්ශය අන්තය විතරනෙ තියෙන්නෙ. තියෙන අන්තයක් අතහැරෙනකොට දෙවෙනි අන්තයක් අතහැරුනොත් කෙලින්ම නිවන් දකිනවනෙ නේ. එහෙම සිද්ධියකින් නෙමෙයි. ඒකයි මම කිවුවෙ, ඔහොම තැනකින් නෙමෙයි.

මොකද ස්පර්ශ අන්තය නැති වුනාට ඇති වෙන්න තියෙන ඉඩ තියෙනවා. අවිද්‍යා අනුශය හි`දිලා නෑ. එයා අන්තය අතහැරලා නෑ තව. අන්තෙක ඉන්න හින්දයි එක් හරියන්නෙ නැත්තෙ. ඒ කියන්නේ එහෙම නැතිවීමකින් නෙමෙයි මම මේ නැතිවීම කියන්නෙ කියලයි කියන්නෙ.

ස්කන්ධයක නැතිවීමකින් නෙමෙයි මේ ස්පර්ශ නිරෝධය පනවන්නෙ.

අපි හිතාගෙන ඉන්නෙ ස්පර්ශ නිරෝධය කරන්න එහෙනම් ඇහැ නැතිවුනොත් හරි කියන තැන කියන්නෙ. ඇහැ තිබුනත් ඇහැ නැතත් එයාට චක්ඛු සම්ඵස්ස නිරුද්ධ වෙන ක‍්‍රමයක්.

අපි චක්ඛු සම්ඵස්සය දකින්නෙ ඇහැ ඇති කල්හිම චක්ඛු සම්ඵසස්ය. ඇහැ නැති වුනහම චක්ඛු සම්ඵස්සය නැහැ. මේ විදියට උපතින්ම ඇස් අන්ධ කෙනෙක් ලොකු බාවනා කරපු කෙනෙක්. ඇයි එයත් කෙලෙස් ගොඩක් අඩු කරගත්ත කෙනෙක් නෙ. චක්ඛු සම්ඵස්සය නැනෙ.

උපතින් ශබ්ද ඇහෙන්නෙ නැති කෙනාත් , ආයතනවල සෑහෙන සංවරයක් තියෙන කෙනෙක්. ඇයි සෝක සම්ඵස්සයක් නෑනෙ. ඇස් පේන්නෙත් නෑ. කන් ඇහෙන්නෙත් නැති වෙනකොට ලොකු ලාභයක්. කෙලෙස් භාගයක් ගෙවිලා වගේ.

නමුත් එහෙම පනවන්නෙ නෑ මේ ශාසනේ. ඔය කියන විදියට ගත්තොත් ආයතන හයම ගින්නකට එහෙම අහුවෙලා පිච්චෙනවා කියන්නේ, උපරිම ලාභයක් වෙනවා නේ. නමුත් මේ ඥාණ දර්ශණයක්. ඒකයි, ලෝකෙට අදහන්න බැරි ඥාණ දර්ශණයක් ගැන මේ මතක් කරන්නෙ. ඇහැ ඇතිකම හෝ නැතිකම මත නෙමෙයි මේ ස්පර්ශ නිරෝධය පනවන්නෙ.
කොහොමද අපි ඒක පනවන්නෙ?

මතු සම්බන්ධයි!

ලබුනෝරුව කන්ද ආරණ්‍ය සේනාසනවාසී අති පූජ්‍ය මාන්කඩවල සුදස්සන හිමියන් විසින් පවත්වන්නට යෙදුනා වූ ධර්ම දේශනයක් මෙසේ ලිඛිත මාධ්‍යයෙන්, කොටස් වශයෙන් පල කිරීමකි. දේශන විලාශයේ එන හඬ හැසුරුම් කියවීමේ දී හමු නොවන බැවින් ගැටළු සහගත තැන් හමුවිය හැකිය. එහෙත් මෙයින් ලබාගත හැකි ධර්මාවබෝධය අති විශාල බැවින් ප‍්‍රවේශමෙන් කියවා තේරුම් ගන්නට උත්සාහ කරන මෙන් කාරුණිකව ඉල්ලමු.

සියළු දානයන් අතර ධර්ම දානයම අග‍්‍ර වන්නේය. මෙම සදහම් පණිවිඩය සියළු දෙනා අතර Share කර ධර්ම දානමය උතුම් පුණ්‍යකර්මයට ඔබත් දායක වන්න!

තෙරුවන් සරණයි! චතුරාය්‍ය සත්‍යය අවබෝධ වේවා!
Photo
Add a comment...

Post has attachment
මජ්ඣ සූත‍්‍රය : 6

බුදු රජාණන් වහන්සේ දේශනා කරනවා, ‘න සංඥා සංඥි - න විසංඥ සංඥී නො පි අසංඥී - න විභූත සංඥී ඒවං සමෙතස්ස - විභූති රූපං’ මේ ස්පර්ශය ස්පර්ශ නොවෙන්නෙ මොන විදියට ද කියලා අහනවා.

‘රූපං විභූතෙ ත ඵුසන්ති ඵස්සා’ රූපය ඉක්ම ගියාම ස්පර්ශය ස්පර්ශ නොවෙනවා. එතකොට ස්පර්ශය නැත්නම් ස්පර්ශ සමුදය නෑ. උපදින ධර්තාවය ස්පර්ශ නිරෝධය. ඒකට බුදු රජාණන් වහන්සේ දේශනා කරනවා එක ලක්ෂණයක්. දර්ශනයක්.

‘න සංඥා සංඥී’ කියලා කිවුවෙ මොකක් ද කියලා අපි පොඞ්ඩක් බලමු. ලෝකෙ හැම කෙනෙකුටම පුළුවන් රූප සංඥා, ශබ්ද සංඥා, ගන්ධ සංඥා, රස සංඥා, පොට්ටබ්බ සංඥා, ධම්ම සංඥා කියන සංඥා හයෙන් ඉන්න. රූප සංඥා කියලා කිවුවෙ හිතුවත් නැතත් රූපය තියෙනවා කියන දැක්මක ඉන්න පුළුවන්.

ඒ කියන්නෙ පුංචිම ළමයා කියන මට්ටම ගන්නකො. රූපය දිහා බලාගෙන ඉන්න මට්ටමම එයා රූප සංඥාවකින් ඉන්නෙ. ප‍්‍රඥප්ති නැතිවෙන්න පුළුවන්. ප‍්‍රඥප්ති වලට ඔබබෙන් තියෙන දර්ශනය තමයි සංඥාව. රූප සංඥා කියලා කියනකොට ඒ පෙනෙන මට්ටම. එතනින් ගත්තහම ඔක්කොම විස්තර ටික අයිතියි. ඊට මෙහා ගැන කවර කතාද? අර ටිලිං ටිලිං එක එල්ලලා තියෙන මට්ටම, පෙනෙන මට්ටම ගන්න ඇහැට, රූප සංඥාව, පෙනෙන එකේ විස්තර ටික පැත්තකින් තැබේවා. රූඵයක් පෙනෙනවා කියන සිද්ධියකම ඉන්නෙ. එතකොට රූඵ සංඥා.

ඊට පස්සෙ ශබ්දය - ඇහෙන ශබ්දයට කන්දීගෙන ඉන්න පුළුවන්නෙ පොඩි ළමයට වුනත්. නමුත් ඒ ශබ්දෙ කාගෙද, මොනවද ඒ විස්තර ටික. නෑ. රූප සංඥා, ශබ්ද සංඥා, ගන්ධ සංඥා, රස සංඥා, පොට්ටබ්බ සංඥා, ධම්ම සංඥා, කියන මේ සංඥා හය තමයි ලෝකෙ.

දැන් බුදු රජාණන් වහන්සේ මේ ආර්ය අෂ්ඨාංගික මාර්ගයට ඉලක්කයක් දෙනවා.

‘න සංඥා සංඥී’ ඒ කිවුවෙ දැන් මේ ස්පර්ශ නිරෝධයෙ ඉන්න කෙනා, ආර්ය අෂ්ඨාංගික මාර්ගයෙ හිටියොත් මොකක්ද වෙන්න ඕනෙ. එයාට රූප සංඥා, ශබ්ද සංඥා, ගන්ධ සංඥා, රස සංඥා, පොට්ටබ්බ සංඥා, ධම්ම සංඥා කියන එකම සංඥාවක්වත් තියෙන්න බෑ. එකම සංඥාවකින්වත් යුක්තව ඉන්න බෑ. මෙහෙම කිවුවම අපිට ගන්න පුළුවන්නෙ ‘‘හරි, අපි විසංඥා වෙලා ඉම්මු’ කියලා. ඒ හින්දා අනිත් පැත්තටත් දේශනා කරනවා.

ඔය සංඡුා හයෙන් එකකවත් ඉන්නත් බෑ. හැබැයි ඒ වෙලාවෙ විසංඥ වෙලා ඉන්නත් බෑ. උත්තරයක් දෙනවා. මොකද විසංඥ වෙලා සිහිමුර්ජා වෙච්ච කෙනාටත් රූප සංඥා, ශබ්ද සංඥා නෑනෙ. ඒ හින්දා විසංඥා වෙන්නත් බෑ.

‘‘හරි, අපි විසංඥා වුනේ නැතුවට, අසංඥා තලයට ගියොත් හරිනෙ එහෙනම්’’ කියලා කෙනෙකුට තීරණයක් ගත්ත හැකිනෙ. එහෙම සංඥා නැති අසංඥා සත්වයො අතර ඉපදිලා ඉන්නත් බෑ. එහෙම ගිහිල්ලත් නෙමෙයි.

‘‘එහෙනම් අපි නෙව සංඥා නා සංඥා තලය - අරූපි බ‍්‍රහ්ම ලෝකෙට ගිහිල්ලා හිටියොත් අපිට රූප සංඥා, ශබ්ද සංඥා නෑනෙ.’’ බුදුරජාණන් වහන්සේ ඒකත් ආවරණය කරනවා.

රූප සංඥා, ශබ්ද සංඥා, ගන්ධ සංඥා, රස සංඥා, කියන ඒවා නැතුව ඉන්නත් ඕන. හැබැයි එහෙම නැතුව ඉන්නවා කියලා නුඹලා අසංඥා වෙලා ඉන්නත් බෑ. විසංඥා වෙලා ඉන්නත් බෑ. නෙව සංඥා නා සංඥා තලයෙ ඉන්නත් බෑ. ඒ කියන්නෙ මේ ලෝකෙම සංඥා සහිතව ඉන්නත් ඕන. හැබැයි මේ සංචඥාවන්ගෙන් ඉන්නත් බෑ. ඔන්න ඕක තමයි කියපු උත්තරේ එදා. ඔය ටිකමයි අදත් කිවුවෙ.

ඒ කියන්නෙ මෙයාට කියනවා නිරෝධ සංඥාවෙන් ඉන්න කියලා. ඕකට තියෙන උත්තරේ තමයි නිරෝධ සංඥාව.

නිරෝධ සංඥාව කියනකොට ඔය පින්වතුන්ට හිතෙන්න පුළුවන්, කිසිම දෙයක් නැති හිස් බව අරමුණු කරගෙන ඉන්න එකයි නිරෝධ සංඥාව කියලා. නිරෝධය, නිවන කිසිම දෙයක් නැති තැනක් අරමුණු කරලා එහෙම නෙවෙයි.

යම් සංඥාවකින් ඉන්න ඔය පින්වතුන්ට ඇහැ, කණ, දිව, නාසය, ශරීරය, මනස කියන මේ ටික නිරෝධෙට ගිහිල්ලා නම් යම් විදියකට ඉන්න, යම් දර්ශණයකින් බලනකොට මේ ස්පර්ශයත්, ස්පර්ශ සමුදයත් අග‍්‍රවෙන්නෙ නැති විදියට බලන්න පුළුවන් නම්, යම් විදියකට හිත තියලා බලනකොට රූප, ශබ්ද, ගන්ධ, රස, පොට්ටබ්බ, ධම්ම කියන ටික නිරුද්ධ වෙන විදියට හිත තියන්න පුළුවන් නම්, ඒ විදියට බලන එකට කියනවා නිරෝධ සංඥාව කියලා.

නිරෝධ සංඥාව සහ සංඥා නිරෝධය කියලා ධර්තා දෙකක් තියෙනවා. ඒක ටිකක් තේරුම් කරග්න ඕනෙ සංඥා නිරෝධය කියලා කිවුවෙ මොකක්ද? කිසිම සංඥාවක් නැතුව හරියට මළමිනියකයි සංඥා නිරෝධයට පත්වෙච්ච රූපෙකයි වෙනසක් නෑ. වෙනස තියෙන්නෙ ඒ රූපයෙ මළමිනියට වඩා ඉන්ද්‍රිය ප‍්‍රසන්නකම තියෙනවා. ශරීරයෙ උෂ්ණත්වය තියෙනවා. ආයුෂය ඉවර නෑ. එච්චරයි. නමුත් මේ හැඟීම දැනීම් ඒවා මුකුත් නෑ. විඤ්ඤාණයම නිරුද්ධයි. සංඥාවයි, විඤ්ඤාණයයි දෙකම නිරුද්ධයි. සංඥා නිරෝධය.

නිරෝධ සංඥාව කියලා කියන්නෙ සංඥාව තියෙනවා එයාට. හැ`දිනීමක් තියෙනවා. හැබැයි ඒක දුක්ඛ නිරෝධය. දුක නිරුද්ධ වෙන විදියෙ සංඥාවක්. එයාට ලෙඩවීම, මහළු බව, මැරුණා කියලා කෑ ගහලා අ`ඩන විදියෙ සංඥාවක් නෙමෙයි තියෙන්නෙ. මෙයා මේ සංඥාවෙන් ඉන්න විදියට කිසිම දුකක් එන්නෙ නෑ. කිසිම දුකක් නොඑන විදියෙ සංඥාවක් තියෙන්නෙ. තේරුණාද කියන එක?

සංඥා නිරෝධය සහ නිරෝධ සංඥාව කියන එකේ ධර්තාවය. එතකොට නිරෝධ සංඥාවෙන් ඉන්නකොට මේ ස්පර්ශ අන්තය එයාට නිරුද්ධ වෙලා. එහෙම නැතුව ඇහැ නැති කරලා නෙමෙයි. එයා ඇහැ නැති කරලා නුවණින්, මේ මාංශ චක්ෂුසය එහෙම හිල් කරලා නෙමෙයි. එහෙම ඕනෙ නෑ. තේරුණා නේද?

ඊට පස්සෙ තව පැත්තකින්, කියපු එක අනුමානෙට හරි මේ කිවුවෙ, නිරෝධ සංඥාව සහ සංඥා නිරෝධය කියන එකේ වෙනස.

සංඥා නිරෝධය කිවුවෙ මොකේටද? සංඥාවම නිරුද්ධයි. ඒ කියන්නෙ කිසිම අරමුණක් ගන්නෙ නෑ. මළමිනිය වගෙයි රූපය. ඔය නිරෝධ සමාපත්තියට සමවදිනවා කියලා කියන්නෙ. සංඥා වේදයිත නිරෝධය සමාපත්තිය කියන්නෙ. ඒ සංඥා නිරෝධය.

නිරෝධ සංඥාව කියන්නෙ සංඥා සහිතයි, ජීවත් වෙනවා. හැබැයි ලෝකය හසුවෙන්නෙ නැති විදියට ජීවත් වෙනවා. රහතන් වහන්සේලාට පුළුවන් ඔය විදියට ඉන්න. නිරෝධ සංඥාවෙන් තමයි ලෝකෙ ජීවත් වෙන්නෙ. මොකක්ද ඒ ඉන්න සංඥාවෙදි නිරුද්ධ වෙලා තියෙන්නෙ. රූප, ශබ්ද, ගන්ධ, රස, පොට්ටබ්බ, ධම්ම ස්පර්ශය අන්තය නිරුද්ධ වෙලා.

ස්පර්ශ සමුදය අන්තය නිරුද්ධ වෙලා කොහොමද ඒ සංඥා නිරෝධයෙ ඉන්නෙ. ඒක අපි හුරු පුරුදු වෙන්න ඕනෙ. කෙටි දර්ශනයකින් මම කියන්නෙ.

අපට යම් අරමුණක් පෙනෙද්දි, ඇත්තටම මේ බාහිර වස්තුවක් පෙනෙනවා කියන සිද්ධීය ඇතිවෙලා තියෙන්නෙ මෙහෙ තියෙන හේතු ටිකකින්, අවිද්‍යා, සංඛාර, විඤ්ඤාණ, නාම රූඵ කියන සිද්ධි ටිකකින්.

මෙහෙම යම් වස්තුවක් පෙනෙනකොටම අපි ක්ෂණිකව පෙනෙන දේ ඇති වුනේ මෙහෙම නේද කියලා මේ පැත්තට හැරිලා හිටියොත් පෙනෙන දේ ඒ කියන්නෙ ස්කන්ධයන්ගේ උදය - වැය දන්නා නුවණකට ඉන්න කොට මම රූපය කියන සංඥාවකින් ඉන්නවා නෙමෙයි.

පෙනෙනවා කියන සිද්ධිය ඇතිවෙන හා නැතිවෙන පැත්තට හැරිලයි මම ඉන්නෙ - රූපය කියන එකෙන් අතහැරිලා.

ඒ කියන්නේ මේ අවිද්‍යා, සංඛාර, විඤ්ඤාණ, කියන එකම හේතු ටිකක් නිසා හටගන්න දේ එකම විදියට හටගෙන නිරුද්ධ වෙනවා. ඔය හටගෙන නිරුද්ධ වෙන සිද්ධියට රූපය, ශබ්දය, ගන්ධය නෑ. - සලායතන විච්චයා ඵස්ස - ස්පර්ශය කියන අන්තය අපට ඇත්ත වුනාමයි ඔන්න චක්ඛු සම්ඵස්ස, ඒ කියන්නෙ රූප පේනවා. ශබ්ද ඇහෙනවා කියලා ආයතන හයකට බෙදිලා තියෙන්නෙ. ආයතන හයටක බෙදෙන්න ඉස්සරවෙලා හේතු ටික බලන්න.

මතු සම්බන්ධයි!

ලබුනෝරුව කන්ද ආරණ්‍ය සේනාසනවාසී අති පූජ්‍ය මාන්කඩවල සුදස්සන හිමියන් විසින් පවත්වන්නට යෙදුනා වූ ධර්ම දේශනයක් මෙසේ ලිඛිත මාධ්‍යයෙන්, කොටස් වශයෙන් පල කිරීමකි. දේශන විලාශයේ එන හඬ හැසුරුම් කියවීමේ දී හමු නොවන බැවින් ගැටළු සහගත තැන් හමුවිය හැකිය. එහෙත් මෙයින් ලබාගත හැකි ධර්මාවබෝධය අති විශාල බැවින් ප‍්‍රවේශමෙන් කියවා තේරුම් ගන්නට උත්සාහ කරන මෙන් කාරුණිකව ඉල්ලමු.

සියළු දානයන් අතර ධර්ම දානයම අග‍්‍ර වන්නේය. මෙම සදහම් පණිවිඩය සියළු දෙනා අතර Share කර ධර්ම දානමය උතුම් පුණ්‍යකර්මයට ඔබත් දායක වන්න!

තෙරුවන් සරණයි! චතුරාය්‍ය සත්‍යය අවබෝධ වේවා!
Photo
Add a comment...

Post has attachment
මජ්ඣ සූත‍්‍රය : 7

අවිද්‍යා, සංඛාර, විඤ්ඤාණ, නාමරූප, සලායතන කියන සිද්ධි ටික ඇතිවෙන්න හේතු ටික ඔක්කොම එක විදියට ඇතිවෙලා තියෙනවා. ඇතිවෙලා මෙහෙම උපදින කොට, උපන්න එකේ ඇතිවෙච්ච හේතු පැත්තකට යද්දි, මට රූපයයි, ශබ්දයයි, ගන්ධයයි, රසයයි, පොට්ටබ්බයයි, කියලා වෙනසක් නෑ. ස්කන්ධයන්ගේ ඇතිවෙන හා නැතිවෙන හැටි කියන ධර්තාවයක් විතරයි, මගෙ ජීවිතයට තියෙන්නෙ.

නමුත් ඒ ඇතිවීම නැතිවීම නොදන්නකොට මට වෙන රූපයක් අහුවෙයි. වෙනම ශබ්දයක් අහුවෙයි. වෙනම රසයක් අහුවෙයි. වෙනම පොට්ඨබ්බයක් හුවෙයි. වෙනම ධම්මාරම්මණයක් අහුවෙයි. මට ධර්තා හයක් හම්බවෙයි. හය අරබයා චරිත හයක් එයි. මට ඒවා අරබයා කෙලෙස් එක එක විදියෙ නානාත්වයකට යයි.

තව විදියකින් කිවුවෙ රූපය හම්බවුනොත් ඒ කියන්නෙ මේ රූපය පේනවා කියන මට්ටම ස්පර්ශය අන්තය කිවුවනෙ අපි. ඒ රූපය පෙනුනොත් පෙණුනු දේට හිතුවෙ කෙරුවෙ. දැන් උපමාවක් කියනවා. බුදු රජාණන් වහන්සේ ස්පර්ශය එක අන්තයක්, ස්පර්ශය සමුදය එක් අන්තයක් කියලා.

පෙනෙනකොට මෙහෙම බලනබවම ස්පර්ශය අන්තයක්. ඒ පැත්තට හැරෙන්නෙ නැතුව පෙනෙන දේ ඇති වෙන්නෙ මෙහෙමයි. නැතිවෙන්නෙ මෙහෙමයි කියලා මේ පැත්තට හැරිලා ඉන්න. එතකොට ඔය පින්වතුන් ස්පර්ශයයි, ස්පර්ශ සමුදය අන්තයයි. අහුවෙන්නෙ නැතුවයි මේ ඉන්නෙ.

අපි කිවුවෙ දැන්, මෙල්බර්න් නගරෙ තියෙන උසම ගොඩනැගිල්ලට නැග්ග ගමන්ම අපිට පේනවා නම්, පෙනෙන අවස්ථාවම ස්පර්ශය අන්තය නම්, පෙනෙන්නෙ මේ ගෙවල් දොරවල්, අහවල් ගහ, අහවල් ගඟ, අර අතන කියලා විස්තර ටිකක් දන්නවා නම්, ඒක සමුදය අන්තය නම්, මෙතනදි දැන් කියනවා පෙනෙන කොටම අනිත් පැත්තට හැරෙන්න. මේ ගොඩනැගිල්ලට නැගපු නිසාම මේ පේනවා නේද කියන එක සිහිකරගෙන ඉන්න. එතකොට ඔය පින්වතුන් මේ අන්ත දෙකෙන් අතහැරිලා.

මේ පෙනෙනවා කියන සිද්ධියයි, පෙනෙන එකේ ඇතුලට යනවා කියන කොටයි එයාට තේරෙන්නෙ නෑ මේ අරමුණ උපදින්නෙ මේ හේතු ටික නිසයි. මේ හේතු නැතිවෙනකොට නැතිවෙනවා නේද කියන එක එයාට තේරෙන්නෙ නෑ. එහෙම ඇතිව නැතිවෙන හැටි බැලූවොත්, දැක්කොත් මේ අන්ත අතහැරරෙනවා. අන්ත අතහැරුනොත් අතහැරියොත් මොකද වෙන්නෙ. මේ පෙනෙන ඇහෙන සිද්ධිය ඇතිවෙන හා නැතිවෙන හැටි දකිමින් ඉන්නවා.

එහෙම ඉන්නකොට තියෙන වාසිය තමයි, සමුදය අන්තය සිද්ධ වෙන්නෙ නෑ.

ස්පර්ශය අන්තෙ තියෙන දෝෂෙ වෙන මුකුත් නෙවෙයි. ස්පර්ශය අන්තයෙ දෝෂයක් නෑ. ස්පර්ශය අන්තෙ හිටියොත් එයා සමුදය හදලයි නතර වෙන්නෙ. සමුදය හැදුනොත්, ආපහු ස්පර්ශය හදනවා. ඒ හින්දා ස්පර්ශය කියන එක, ඇහැට රූපෙ පෙනෙනකොටම, අපි අකමැති නම් පිටිපස්සට හැරෙනවා වගේ, ඔය පින්වතුන්ගෙ ඇස් ඉදිරිපිටට කෙනෙක් ආවොත් එයා පෙනෙන අවස්ථාවෙ ස්පර්ශය වගේ කියලා හිතන්නකො. පෙනෙන දේ අරබයා මොනවා හරි හිතන එක ස්පර්ශ සමුදය අන්තය කියන්නකො. ඔය දෙකටම, එයාට පෙනෙන දේ ගැන හිතන එක ගැන කවර කතාද ඒ වගේ අරමුණක් පෙනෙන එකටත් අකමැති නම් ඔය පින්වතුන්ට මොකද වෙන්නෙ. පිටිපස්සට හැරෙන්නකො ක්ෂණිකව අනිත් පැත්තට. එතකොට ඔය පින්වතුන් පෙනෙන එකයි පෙනෙන දේට හිතන එකයි දෙකින් අයින් වෙලා නැද්ද?

එහෙ වස්තුවලට මොකවත් කරන්න ඕනෙද? අපිට හැරෙන්න විතරයි නේද තියෙන්නෙ? ඒ වගේ මුළු ජීවිේතම කාලකණ්නි කරන අසත්පුරුෂයෙක් ඇවිල්ලා වගේ කියලා හිතන්නකො මේ ඇහැට පෙනෙන අවස්ථාව.

එතකොට ඒ පේන දේ අරබයා - දැන් අකමැති කෙනා පේනනෙ මේ - මෙයාගෙ තියෙන කපටිකම අඳුනගන්න. මෙයා අසත්පුරුෂයා කියලා කිවුවෙ. අසත්පුරුෂයාටත් වැඩිය අසත්පුරුෂයෙක්. ඇයි හතුරා නම් කෙළින්ම කඩුවක්, කිණිස්සක්, පොල්ලක් අරගෙන ආවම දන්නවා හතුරා කියලා. අඳුනගන්න පුළුවන්.

මෙයා එන්නෙ අනේ මාමේ, නැන්දේ, අනේ අක්කේ, අම්මේ, තාත්තේ කියලා පුදුම මිහිරි වචන කතා කරගෙන ළඟට ඇවිල්ලා පිහියෙන් ඇනලා යනකම් හොයන්න බෑ. ඒ කියන්නෙ තමන්ගෙ ජීවිතයට ඉන්න එකම මිත‍්‍රයා, සැපදුක් බලන්න තියෙන එකම වස්තුව වගේ මේ ඇහැ පෙනී හිටින්නෙ. ජීවිතයට තියෙන හොඳම වටිනාම දේ වගේ මේ රූප පෙන්නන්නෙ අපිට.

අන්තිමට මෙහෙම පෙන්නලා මේකටම තණ්හාව ඇතිකරලා සතර අපායට දානවා. සතර අපායට දාන තණ්හාව ඇතිකරවන්නයි මෙයා මෙහෙම ඉන්නෙ. ඒ හින්දා හොඳට අඳුනග්න මේ ස්පර්ශ අන්තය වගේ තමයි මේ පෙනෙන අවස්ථාව. අර අකමැති පුද්ගලයා පෙනෙන අවස්ථාව. ස්පර්ශ සමුදය අන්තය තමයි ඔය අකමැති පුද්ගලයා ගැන තරහවක් හරි ඇතිවුනා කියන්නකො. දැන් ඉතින් තරහවක් ඇතිවුනත් තමන්ට දෝෂෙ. මේ වගේ මනුස්සයෙක් පෙනුනත් තමන්ට ජීවිතයට හිතකර නෑ කියලා දන්න කෙලා ක්ෂණිකව මොකද කරන්නෙ. අනිත් පැත්ත හැරෙනවා.

ඒ වගේ, මේ පුද්ගලයා පේනවා වගේ, පේන දේට හිතනව වගේ තමයි අන්ත දෙක. ක්ෂණිකව අනිත් පැත්ත හැරෙන්න. අනික් පැත්ත කියන්නෙ, මේ අරමුණ ඇතිවෙන්නෙ මෙහෙම නේද? කියලා බලන්න.

ශබ්දය ඇහෙනකොටත් එහෙමයි. පෙනෙන, ඇහෙන, දැනෙන ස්පර්ශ ආයතන හයේ මේ පැත්තට ඉන්න.

එහෙම - ස්කන්ධයෝ හටගෙන නිරුද්ධ වෙනවා - කියන ධම්ම සංඥාවකින් ඔය පින්වතුන් ඉන්නකොට, මේ සංඥාවට කියනවා නිරෝධ සංඥාව කියලා. ඇයි? මේ රූප සංඥා, ශබ්ද සංඥා, ගන්ධ සංඥා, රස සංඥා, පොට්ටබ්බ සංඥා, ධම්ම සංඥා කියන මේ ටික අතහැරෙනවා මේකෙන්.

මේ සංඥාවෙන් ඉන්නකොට ඔය පින්වතුන්ට රූප සංඥාව අතහැරෙනවා. මේ නිරෝධ සංඥාවකින් ඉන්නෙ. ලෝකෙ තුල තියෙන මේ ස්පර්ශ ආයතන හය අරබයා තියෙන සංඥා අතඅරවනවා, මේ පටිච්ච සමුප්පාදයෙ අවිද්‍යා පච්චයා සංඛාරා කියන මේ සිද්ධියෙ. ඔන්න ඔහොම තැනකටයි නිරෝධ සංඥාව කියන්නෙ. එහෙම නැතුව මේ මුකුත් නැති තැනකට නෙමෙයි.

දැන් ඔය පින්වතුන් එහෙම ඉන්නකොට දෙමව්පියො, සහෝදරයො, ඥාති හිතමිත‍්‍රාදීන් මැරිලා අ`ඩන්න වෙන දුක එයිද? දුක නිරුද්ධ නැද්ද? ඔය සංඥාව දුක්ඛ නිරෝධ සංඥාවක් නෙමෙයිද? දුක නිරුද්ධ වෙන්නෙ නැද්ද ඔය සංඥාවෙන්? අනේ දරුවො හොඳයි රන්, රීදී, මුතු මැණික් හොඳයි කියලා තණ්හාව ඇතිවෙයිද ඔය සංඥාවට.

ඔහොම හිටියොත් ඔය පින්වතුන්ට මේ අන්ත දෙක ඔන්න ඔය වගේ උපායශීලි සිද්ධීයක් ගැනයි මම මේ හැමදාම කියන්නෙ.

ඒකට මේ ඇහැ අන්ධ කරගන්න, කණ බිහිරි කරගත්තහම ස්පර්ශ අන්තය නැතිවෙනවාවත්, ස්පර්ශය අන්තය නැතිවෙන්නෙ මරණින් පස්සෙයි කියන සිද්ධියක් නෙමෙයි ඥාණ දර්ශණයක් හැම වෙලාවෙම බුදුරජාණන් වහන්සේ දේශනා කළේ.

දුකයි, දුක්ඛ සමුදයයි, නිරෝධයයි පෙන්නලා මාර්ගය පෙන්නුවේ. මේ මාර්ගයෙ ගිහිල්ලා දුක්ඛ නිරෝධ කරන්න. එතකොට මේ ස්වාමීන් වහන්සේ පෙන්නපු විදියට ස්පර්ශ සමුදය අන්තය කියනකොට හොඳට දැනගන්න ඕනෙ රූප, ශබ්ද, ගන්ධ, රස, පොට්ඨබ්බ, ධම්ම කියන මේ අරමුණු තේරෙන මට්ටමට කියනවා ස්පර්ශ අන්තය කියලා. ඒවා අරබයා කුමන හෝ විස්තරයක් දන්න මට්ටමට කියනවා ස්පර්ශ සමුදය අන්තය කියලා.

පෙනෙන, ඇහෙන දේවල් සහ ඒ දේට නැඹුරු වෙලා ඉන්න මනසක් ඇතිතාක් ආර්ය අෂ්ඨාංගික මාර්ගය නෑ කියලා හොඳට මතක තියාගන්න.

කවුරු, මොන විදියට හෝ ඔය පින්වතුන්ට මාර්ග ඵල දෙන්න පුළුවන්. ඔය පින්වතුනුත් කැමති විදියට මාර්ග ඵල ගන්න පුළුවන්. නමුත් තේරුම් කරගන්න. ජීවිතෙන් රැුවටෙන්න එපා. රැුවටුනොත් තමන්මයි දුකට පත්වෙන්නෙ.

මේ රූප, ශබ්ද, ගන්ධ, රස, පොට්ටබ්බ, ධම්ම කියන මේ ටික අනුව නම් මනස පවතිනේනෙ, ඒ තාක් ආර්ය අෂ්ඨාංගික මාර්ගය නෑ. ඒකෙන් මිදිලා ඉන්න දන්නෙ නැත්නම් ආර්ය අෂ්ඨාංගික මාර්ගය ගැන තවම දන්නෙත් නෑ.

ටික ටික හරි ඒකෙන් මිදිලා මේ පැත්තට හැරිලා ඉන්න. පෙනෙන දේ ඇතිවෙන හැටි හා නැතිවෙන හැටි බලන්න. ඒකයි බුදුරජාණන් වහන්සේ දේශනා කරන්නෙ, - නිදුක් වූ මොනවට දුක් ගෙවීම පිණිස පවතින ස්කන්ධයන්ගේ උදය වැය දන්නා නුවණ ආර්ය වූ, නිබ්බේධික වූ, උදයන්තගාමී පඤ්ඤා අ අන්න ඒ ප‍්‍රඥාවෙන් ඉන්න. ඒ විදියට ඉන්න කෙනා ආර්ය අෂ්ඨාංගික මාර්ගය වඩනවා. අන්න එබඳු කෙනාට දුකෙන් මිදෙන්න පුළුවන්.

එතකොට අපි දැනගෙන හිටියොත් මේ ස්පර්ශ අන්තය, ස්පර්ශ සමුදය අන්තය. අපි ජීවත් වෙන්න ඕන මෙන්න මේ ටික අතහැරෙන විදියටයි. කියන ටික තේරෙනවා.

කවුරු හරි කියලා දුන්නොත් ආර්ය අෂ්ඨාංගික මාර්ගය වඩන්න. රූපය මේ මේ විදියට බලන්න. රූපය නිසා මේ වේදනා, සංඥා, චේතනා පහළ වෙනවා. ඒවා මෙන්න මේ විදියට බලන්න කියලා කිවුවත්, අපිට තේරෙන්න ඕනෙ. ආර්ය අෂ්ඨාංගික මාර්ගය කියලා කිවුවත් තවම මේ ස්පර්ශ අන්තයෙන් මිදිලා නෑනෙ මෙතන. ස්පර්ශ සමුදය අනතයෙන් මිදිලා නෑනෙ කියලා.

ඇයි දැන් මේ රූපය කියන තැනට ඇවිල්ලා, දැකලා ඒ කියන්නෙ හොඳට තේරෙන්න ඕන පිටිපස්ස හැරිලා නෙමෙයි ඉන්නෙ අපි. පේන කෙනා දිහා බලාගෙන. දැන් පේන කෙනා ගැන තරහත් යනවා. ඒ තරහා නැතිවෙන්න නම්, පේන කෙනාගෙන් මිදෙන්න නම් කෑලි, කෑලි වලට කඩලා බලන්න කියලා මෙයාගෙ කන්දෙක ද පුද්ගලයා, නහයද, ඇහැද, කියලා කඩලා කඩලා බැලූවට, පේනවා කියන පැත්තෙ ඉන්නවනෙ අපි තවම.

පේනවා කියන පැත්තයි, පේන දේ ගැන හිතනවා කියන පැත්තයි දෙකම අතඇරෙන්නෙ අපි අනිත් පැත්ත හැරුනොත්නෙ නේද? පේනවා කියන සිද්ධිය නතර වෙලා නෑනෙ පේන දේට මොන විදියට හිතුවත්. ඒ වගේ පේනවා කියන සිද්ධියම දොස් සහිතයි. මෙහෙම හැරිලා ඉන්න සිද්ධියම. සිහි නුවණින් ආපහු යන්නම ඕන. ඒ වගේ ලක්ෂණයකින් හම්බ වුනොත් විතරයි. ඒක ගලපලා බලන්න.

බුදු රජාණන් වහන්සේ පෙන්නුවෙ අවිද්‍යා පච්චයා සංඛාරා, සංඛාර පච්චයා විඤ්ඤාණං කියලා. මේ පටිච්ච සමුප්පදාය හරහා පංච උපාදානස්කන්ධයේ උදය - වැය. ඒ විදියට හිත තියන්න. එහෙම හිත තියලා ස්පර්ශ අන්තයයි, ස්පර්ශ සමුදය අන්තයයි අතහරින්න.

ඔන්න ඔය අන්ත දෙක එදා ඒ ස්වාමීන් වහන්සේ මතක් කළා, අපිද ජීවිතයෙන් තේරුම් කරගන්න ඕනෙ. ස්පර්ශය කියන එක එක් අන්තයක්. ස්පර්ශ සමුදය එක් අන්තයක්. ස්පර්ශ නිරෝධය මැදයි.

එහෙනම් ආර්ය අෂ්ඨාංගික මාර්ගය කියන්නෙ මෙහෙම හම්බවෙන කොට, ඉදිරිය බලාගෙන ඉන්නවා නෙමෙයි. අනිත් පැත්ත හැරෙනවා වගේ, සිහි නුවණින් හේතුවට - පෙනෙන ඇහෙන දේ ඇතිවෙනකොට, පෙනෙන ඇහෙන දේ ඇතිවෙන්න හේතු වූ හේතු ධර්යට - නුවණින් යා යුතුයි.

ගොඩනැගිල්ට නැග්ගහම, නැගපු වෙලාවට පෙනෙන දර්ශනය පෙනෙන කොටම, ඒ දර්ශණය පෙනෙන්න හේතු වෙච්ච හේතු ටිකට අපි නුවණින් යා යුතුයි.

එහෙනම් අද අපි ස්පර්ශය අන්තයයි, ස්පර්ශ සමුදය අන්තයයි දෙක ගැන කතා කළා, අද මේ දේශනාව හැමදෙනාටම මේ අන්ත හඳුනාගෙන, එයින් බැහැර වෙලා, නිරෝධ සංඥාව උපදවාගෙන ජරා, මරණ දුකේ නිරෝධය මේ ජීවිතයේම සාක්ෂාත් කරගන්න ලැබේවා..

සාදු! සාදු!! සාදු!!!

ලබුනෝරුව කන්ද ආරණ්‍ය සේනාසනවාසී අති පූජ්‍ය මාන්කඩවල සුදස්සන හිමියන් විසින් පවත්වන්නට යෙදුනා වූ ධර්ම දේශනයක් මෙසේ ලිඛිත මාධ්‍යයෙන්, කොටස් වශයෙන් පල කිරීමකි. දේශන විලාශයේ එන හඬ හැසුරුම් කියවීමේ දී හමු නොවන බැවින් ගැටළු සහගත තැන් හමුවිය හැකිය. එහෙත් මෙයින් ලබාගත හැකි ධර්මාවබෝධය අති විශාල බැවින් ප‍්‍රවේශමෙන් කියවා තේරුම් ගන්නට උත්සාහ කරන මෙන් කාරුණිකව ඉල්ලමු.

සියළු දානයන් අතර ධර්ම දානයම අග‍්‍ර වන්නේය. මෙම සදහම් පණිවිඩය සියළු දෙනා අතර Share කර ධර්ම දානමය උතුම් පුණ්‍යකර්මයට ඔබත් දායක වන්න!

තෙරුවන් සරණයි! චතුරාය්‍ය සත්‍යය අවබෝධ වේවා!
Photo
Add a comment...

Post has attachment
කච්චායන ගොත්ත සූත‍්‍රය : 1

ධර්මශ‍්‍රවණාභිලාශී, ශ‍්‍රද්ධා බුද්ධි සම්පන්න කාරුණික පින්වතුනි, මේ පින්වත් සියලූ දෙනාම දැන් මේ සූදානම් වෙන්නේ සසර දුක් ගිිනි නිවීම පිණිස ලොව්තුරා බුදු රජාණන් වහන්සේ අප කෙරෙහි අනුකම්පාවෙන් දේශනා කොට වදාළ මේ උතුම් සද්ධර්මයෙන් බිඳක් ශ‍්‍රවණය කිරීමට. මේ මොහොතෙදී හැම දෙනාම තමන්ගේ සිත නොයෙක් නොයෙක් අරමුණු වල දුවන්නට නොදී බොහොම වුවමනාවෙන් මේ දේශනාව ශ‍්‍රවණය කරන්නට ඕන. විශේෂයෙන් මට මතක් කරන්නට තියෙන්නේ මේ වෙලාවේදී මම දේශනා කරන දහම් පරියාය බොහොම ගැඹුරුයි. ඉතින්, මනා නුවණ ඇතිව, සසර දුකින් නිදහස් වීමේ අදහස ඇතිවම මේ දේශනාව ශ‍්‍රවණය කරන්නට ඕන.

විශේෂයෙන්්ම අද දේශනාවෙන් මම බලාපොරොත්තු වෙන්නේ, ලෝකෝත්තර සද්ධර්ම මාර්ගය, ඥාණ දර්ශණය ඇතිකරගන්න ආකාරය පිළිබඳවයි. ඒකෙන් මම මතක් කළේ, මේ ලෝකයේ සම්මා දිට්ඨිය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දෙයාකාරයකින් බෙදා දක්වා වදාළා. කර්ම සහිත සම්මා දිටිඨියක් තියෙනවා කම්මස්සකතා ඥාණය මුල්කරගෙන. ඒකෙන් අකුසල ධර්ම නොකර කුසල කර්ම කිරීම ගැන භාග්‍යවතුන් වහන්සේ පෙන්වා වදාළා. ලෝකයට එක්තරා ආකාරයක නිවැරදි දැකීමක් ඒ මට්ටම. නමුත් මෙතනදී, මේ පරියායෙදී ඒ ලෝකය තුල පවතින මට්ටමෙනුත් ඔබ්බෙ ඥාණ දර්ශනයක් ගැන මතක් කරනවා. මේ තුළින් පෙන්නන්නට හදන්නේ, ලෝකේ තුළ කරන යහපත වැරදි, ඒක එපා කියන කාරණාව නෙමේ.

ඒ නිසයි මම මතක් කළේ මේක නුවණින් බැලිය යුතුයි කියලා. ලෝක නිරෝධය පිණිස, නැත්නම් ලෝකෝත්තර මාර්ග ඥාණ දර්ශණය පිණිස විශේෂ නුවණකින් බැලිය යුතු, සාක්ෂාත් කළ යුතු දහම් පරියායක් ගැනයි භාගවතුන් වහන්සේ මේ සූත‍්‍රයෙන් පෙන්වා වදාළේ. ඒ නිසා කලවම් කරගන්න, පටලවා ගන්න එපා, එහෙනම් කුසල ධර්මද අපි නොකළ යුතුයි කියලා. ඒ කුසල ධර්මද කරලා ලෝකය තුළ යහපත්වීම වෙනම ම සිද්ධියක්, වෙනමම පරියායක්, වෙනමම ක‍්‍රමයක්. ලෝක නිරෝධය පිණිස, සියලූම සසර දුකින් මිදීම පිණිස, නිවන පිණිස පවතින ඒ මාර්ගය වෙනමම ක‍්‍රමයක්, වෙනමම පරියායක්.

ඉතිං මෙතනදී මේ ලෝක නිරෝධ ගාමිණී පටිපදාව, නැත්නම් ලෝකෝත්තර මාර්ග ඥාණ දර්ශණය ප‍්‍රකට කරගන්නට ලැබෙන එක්තරා ක‍්‍රමයක් තමයි අද මේ දේශනාව තුළින් විiමාන වෙන්නේ. ඒ නිසයි මම මුලින් මතක් කළේ; මේක ඉතා සියුම්, ගැඹුරු ධර්මතාවයක් කියලා. පිංවතුනි, එක්තරා අවස්ථාවකදී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සැවැත් නුවර ජේතවනාරාමයේ වැඩ ඉන්න කාලෙදී කච්චාන ගොත්ත කියන ස්වාමීන් වහන්සේ ඇවිල්ලා, භාග්‍යවතුන් වහන්සේට වන්දනා කරලා, එක් තැනක ඉඳගෙන අහනවා; ‘‘භාග්‍යවතුන් වහන්ස, සම්මා දිට්ඨිය සම්මා දිටිඨිය කියලා කියනවා. භාග්‍යවතුන් වහන්ස, කොපමණකින් සම්මා දිට්ඨිය වෙනවාද?, කොපමණකින් සම්මා දිට්ඨිය ඇත්තෙක් වෙනවාද?’’ කියලා. ඒ වෙලාවේදී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මෙන්න මෙහෙම දේශනා කරනවා. ‘‘ යෙභුයේ‍යන ඛො කච්චාන ලොකො අත්ථිතඤෙචව නත්ථිතඤච’’ කියලා. ‘‘කච්චාන බොහෝ සෙයින්ම මේ ලෝකයා ඇත සහ නැත කියන අන්ත දෙක ඇසුරු කරනවා’’කියලා.

එක්කෝ යමක් ලෝකේ සත්ත්ව පුද්ගල භාවයෙන් වේවා, අවිඤ්ඤාණක අචේතනික වස්තූන්ගෙන් වේවා ඇතැයි කියන කාරණාවෙන් නතර වෙනවා. ඇතැයි කියලා කියනවා. සමහර කෙනෙක් ලෝකය නැතැයි කියලා කියනවා. ලෝකය නැතැයි කියන කාරණාවෙන් නතර වෙනවා. ඒකයි මේ ලෝකයා බොහෝ සෙයින් ඇත සහ නැත කියන අන්ත දෙක ඇසුරු කරනවා. එතකොට භාග්‍යවතුන් වහන්සේ දේශනා කළා ඊට පස්සේ ‘‘ලෝක සමුදයං ඛෝ කච්චාන සම්මා පඤ්ඤාය පස්සතෝ ’’- ‘‘ කච්චායන, යම් කිසි කෙනෙක් මේ ලෝකේ ඇතිවෙන හැටි ඇත්ත ඇති හැටිය දැක්කොත් එයා කවදාවත් නැහැයි කියලා කියන්නේ නෑ’’. ලෝක නිරෝධං ඛෝ කච්චාන සම්මා පඤ්ඤාය පස්සතෝ ’’ - ‘‘ කච්චාන, ලෝක නිරෝධය, ලෝකය නැතිවෙන ක‍්‍රමය යම්කිසි විදියකදී, නුවණින් යම්කිසි කෙනෙක් දැක්කොත් කිසි කලෙකත් ඇතැයි කියන්නේ නෑ’’. ‘‘ඒතේ තේ උභෝ අන්තේ අනුපගම්ම මජ්ෙඣන තථාගතෝ අභිසම්බුද්ධෝ ’’- ‘‘ මේ ඇත සහ නැත කියන අන්ත දෙකට නොපැමිණ මධ්‍යම ප‍්‍රතිපදාවෙන් තමයි තථාගතයන් වහන්සේ සම්මා සම්බුද්ධත්වයට පත්වුණේ ’’ කියලා බුදු රජාණන් වහන්සේ ඒ කච්චාන සූත‍්‍රයේදී, කච්චාන ගොත්ත හාමුදුරුවන්ට මතක් කළා.

මෙතනදී පින්වතුනි, අපි පොඞ්ඩක් බලන්නට ඕන; ලෝකේ ඇත සහ නැත කියන අන්ත දෙකම ඇසුරු කරනවා; එතකොට ඒ ඇත සහ නැත කියන අන්ත දෙකෙන් අපි මිදෙන්නේ කොහොමද මේ මධ්‍යම ප‍්‍රතිපදාවට පැමිණිලා?,

නැත්නම් මේ අන්ත දෙක අතහැරලා මධ්‍යම ප‍්‍රතිපදාවට අපි පැමිණෙන්නේ කොහොමද? කියලා නුවණින් බැලිය යුතුයි. එතනදී අපි මෙහෙම කාරණාවක් බලමු. අද දවසේදී, වර්තමානයේදී අන්‍ය සාසන පැත්තකින් තබමු. බෞද්ධ කියන අපේ ලෝකවාසී ජනතාව දිහා බැලූවත්, බොහෝ සෙයින් මේ අන්ත දෙක ඇසුරු වෙච්ච බවක්, ඇසුරු කරන බවක් පේනවා.

ඒ ගැන අපි මෙන්න මේ විදියට බැලූවොත්; දැන් අපි ගොඩාක් දෙනෙකුට හිතෙන කාරණාවක් තමයි, බහුතරයක් ඇසුරු කරන පැත්ත තමයි ලෝකය ඇතැයි කියන පැත්ත. සීමිත පිරිසක් ඉන්නවා නැතැයි කියන පැත්තේ. අපි අවශේෂ ධර්මයන් පැත්තකින් තබලා මෙන්න මේ ධර්මයෝ බලමු. දැන් බොහෝ දෙනෙක් හිතනවා ’‘අපායක් තියෙනවා, දිව්‍ය ලෝකයක් තියෙනවා, බ‍්‍රහ්ම ලෝකයක් තියෙනවා’’ කියලා ඇතැයි කියන පැත්තට පැමිණිලා; අකුසල කර්ම නොකොට කුසල කර්ම කරන්න යෙදිලා ඉන්නවා. මම මුලින් මතක් කළා මේ දේශනා පරියාය පටලවා ගන්න එපා, මම අද මේ දේශනාවෙන් මතක් කරන්නේ කම්මස්සකථා ඥාණය ගැන නෙමෙයි, ලෝකෝත්තර මාර්ග ඥාණ දර්ශණයක් කියන එක මතක් කළා. ඒ බවත් මතක තියා ගන්න. මේ ඉතා සියුම් ධර්මතාවයක් ගැනයි පැහැදිලි කරන්නේ.

එතකොට මෙන්න මේ පිරිස ඇතැයි කියන අන්තය ඇසුරු කරලා
තියෙනවා. ‘‘අපාය තියෙනවා, දිව්‍ය ලෝකය තියෙනවා, බ‍්‍රහ්ම ලෝකය තියෙනවා’’ කියලා ඇතැයි කියන අන්තයක් ඇසුරු කරනවා. තව පිරිසක් ඉන්නවා ‘‘අපාය කියලා එකකුත් නෑ, දිව්‍ය ලෝකේ කියලා එකකුත් නෑ, බ‍්‍රහ්ම ලෝකේ කියලා එකකුත් නෑ, තියෙනවනම් ඔක්කොම තියෙන්නේ මනුෂ්‍ය ලෝකේ තමයි’’ කියලා නැතැයි කියන අන්තයට පැමිණිලා ඉන්නවා.

මෙතනදී පින්වතුනි, කෙනෙකුට ඇතැයි කියන අන්තයෙන් මිදෙන්න පු`එවන් හැබැයි නැතැයි කියන අන්තයට වැටෙනවා ඒ අය. ‘‘අපායක් තියෙනවා, දිව්‍ය ලෝකයක් තියෙනවා, බ‍්‍රහ්ම ලෝකයක් තියෙනවා’’ කියන ඇතැයි යන අන්තයෙන් කෙනෙක් මිදෙනවා. එතකොට එයා වැටිලා තියෙනවා ‘‘ අපායක් නෑ, දිව්‍ය ලෝකයක් නෑ, බ‍්‍රහ්ම ලෝකයක් නෑ’’ කියන උච්ෙඡ්දවාදයට. කෙනෙක් ‘‘අපාය, මනුෂ්‍ය, දිව්‍ය, බ‍්‍රහ්ම ලෝක නැහැ’’ කියන නැහැයි කියන අන්තයෙන් මිදෙනවා; හැබැයි එතකොට එයා ඇතැයි කියන අන්තයට වැටිලා. ‘‘දිව්‍ය ලෝකය, බ‍්‍රහ්ම ලෝකය, අපාය තියෙනවා’’ කියන අන්තයට වැටෙනවා. එතකොට එයා නැතැයි කියන අන්තයෙන් මිදෙනවා. යම් කිසි කෙනෙකුට පු`එවන් නම් අන්ත දෙකෙන් මිදෙන්න, එතකොට එක අන්තයකින් මිදිලා තව අන්තයකට පත්වෙන කෙනා, තව අන්තයකින් මිදිලා වෙනත් අන්තයකට පත් වෙන කෙනා අන්ත දෙකෙන් මිදුණා කියලා කියන්නේ නෑ.

ඇත සහ නැත කියන අන්ත දෙකෙන්ම මිදුණා කියලා කියන්නේ, ‘‘සතර අපායක් තියෙනවා, දිව්‍ය ලෝකයක් තියෙනවා, බ‍්‍රහ්ම ලෝකයක් තියෙනවා’’ කියන ඇතැයි අන්තයෙන් මිදෙනවා හැබැයි ‘‘ අපායක් නෑ, දිව්‍ය ලෝකයක් නෑ, බ‍්‍රහ්ම ලෝකයක් නෑ’’ කියන උච්ෙඡ්ද දෘෂ්ඨියට වැටිලා නෙමෙයි. එහෙම වැටෙන්නෙත් නෑ. කෙනෙක් නැතැයි කියන අන්තයෙන් මිදෙනවා, හැබැයි ‘‘අපායක් තියෙනවා, දිව්‍ය ලෝකයක් තියෙනවා, බ‍්‍රහ්ම ලෝකයක් තියෙනවා’’ කියන අන්තයට වැටිලා නෙමේ.

‘‘ අපායක් නෑ, දිව්‍ය ලෝකයක් නෑ, බ‍්‍රහ්ම ලෝකයක් නෑ’’ කියන අන්තයෙන් මිදෙනවා ඇතැයි කියන අන්තයට පත් නොවී. මෙන්න මේ විදියට යම් කිසි කෙනෙකුට පු`එවන් නම්, ඇතැයි කියන දෘෂ්ඨිය අතහරින්න නැතැයි කියන දෘෂ්ඨියට පත් නොවී, මේ සියලූ ලෝක නැතැයි කියන දෘෂ්ඨියෙන් මිදෙන්න පු`එවන් නම් තියෙනවා කියන දෘෂ්ඨියට නොවැටී, මෙන්න මේ ක‍්‍රමයට කියනවා අන්ත දෙකෙන්ම මිදුණා කියලා.එතකොට ‘‘ඒතේ තේ උභෝ අන්තේ අනුපගම්ම මජ්ෙඣන තථාගතෝ අභිසම්බුද්ධා’’ කියලා භාග්‍යවතුන් වහන්සේ දේශනා කළේ ඒකට. මේ අන්ත දෙකට නොපැමිණ මධ්‍යම ප‍්‍රතිපදාවෙන් තමයි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ධර්ම දේශනා කළේ.

එතකොට ඒ කාරණාව ගැන බලන්න ඕන කොහොමද කියලා ඒ සූත‍්‍රයේම යටින් පෙන්නනවා. මේ අන්ත දෙකට නොපැමිණ ධර්ම දේශනා කළා. කොහොමද?, ‘‘අවිජ්ජා පච්චයා සඞඛාරා, සඞඛාර පච්චයා විඤ්ඤාණං, විඤ්ඤාණ පච්චයා නාමරූපං, නාමරූප පච්චයා සළායතනං, සළායතන පච්චයා ඵස්ස, ඵස්ස පච්චයා වේදනා, වේදනා පච්චයා තණ්හා, තණ්හා පච්චයා උපාදාන, උපාදාන පච්චයා භවෝ, භව පච්චයා ජාති, ජාති පච්චයා ජරා මරණ’’ කියන මෙන්න මේ පටිච්ච සමුප්පාද පරියාය, පෙළ දහම පෙන්නනවා ඒ ඔස්සේ.

එහෙනම් අදත් මේ අන්ත දෙක යම් කිසි කෙනෙකුට අතහරිනවනම් අතහරින්න වෙන්නේ, අතහරින්න පු`එවන්කම තියෙන්නේ මෙන්න මේ පටිච්ච සමුප්පාද ධර්මය අවබෝධ වීමෙන්, අවබෝධ කරගැනීමෙන් ඒ අවබෝධය හරහායි. පටිච්ච සමුප්පාද ධර්මය අවබෝධ නොවී යම් කිසි කෙනෙක් මේ අන්ත දෙකෙන් මිදෙනවා කියන එක විiමාන නෑ. එහෙම වෙන්නේ නෑ කවදාවත්. මොකද, ලෝකයට පු`එවන් මේ අන්ත දෙක ඇසුරු කරන්න පමණයි.

භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මුලදීම දේශනා කළා,‘‘යෙභුයේ‍යන ඛො කච්චාන ලොකො අත්ථිතඤෙචව නත්ථිතඤච’’ - ‘‘කච්චාන, බොහෝ සෙයින්ම මේ ලෝකයා ඇත සහ නැත කියන අන්ත දෙක ඇසුරු කරනවා’’. එතකොට කෙනෙකුට මෙන්න මේ පටිච්ච සමුප්පාද ධර්මය අවබෝධයක් ඇති වුණොත්, අන්න ඒ අවබෝධය තුළින් ලෝකය ඇති වෙන හැටි සහ නැති වෙන හැටි දැකලා, මේ ඇත සහ නැත කියන අන්ත දෙකෙන් මිදෙන්න පු`එවන්කම ලැබෙනවා. ඒ නිසා ඇත සහ නැත කියන අන්ත දෙකෙන් මිදෙන ක‍්‍රමය කොහොමද අපි පටිච්ච සමුප්පාද ධර්මය හරහා තේරුම් කරගන්නේ? ඊට පස්සේ ඒ පටිච්ච සමුප්පාද ධර්මය දකින තැනට අපි යන්නේ කොහොමද? කියන කාරණාව ගැන නුවණින් අපි ටිකක් බලමු.

එහෙම නුවණින් බැලූවාම අපිට පු`එවන් ඒ ධර්මතාවය අපේ සන්තානයේ උපදවාගන්න තැනට අරගෙන යන්නට. එතකොට මෙතනදී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ පෙන්වා වදාළ දහම් පරියාය ආපහු සිහි කරගන්න. මේ මධ්‍යම ප‍්‍රතිපදාව, නැත්නම් පටිච්ච සමුප්පාදයේ අවබෝධය හරහායි අපිට මේක කරගන්නට තියෙන්නේ. ඒකයි සැරියුත් මහ රහතන් වහන්සේ දේශනා කළේ, ‘‘යෝ ධම්මං පස්සති සෝ පටිච්ච සමුප්පාදං පස්සති, යෝ පටිච්ච සමුප්පාදං පස්සති සෝ ධම්මං පස්සති’’ - ‘‘ යමෙක් ධර්මය දකීද ඔහු පටිච්ච සමුප්පාදය දැකපු කෙනෙක්, යමෙක් පටිච්ච සමුප්පාදය දකීද ඔහු ධර්මය දැකපු කෙනෙක් ’’ කියලා.

මේ උතුම් සද්ධර්මය අපිට අවබෝධ වුණා, අවබෝධ කරගත්තා කියලා යම් කිසි කෙනෙක් කියනවනම් එයා ඒ පටිච්ච සමුප්පාද ධර්මය දැකීමෙන්මයි. පටිච්ච සමුප්පාද ධර්මය යම් කිසි කෙනෙක් දැක්කොත්, එයා තමයි මේ සද්ධර්මය අවබෝධ කරගත්තේ වෙනවා. එතකොට අපි එහෙනම් බලමු ‘‘පටිච්ච සමුප්පාදයේ අවබෝධය හරහා ඇත සහ නැත කියන අන්ත දෙකෙන් මිදෙන්නේ කොහොමද?’’ කියලා. ඊට පස්සේ අපිට පු`එවන් ඒ ධර්ම දකින තැනට යන ප‍්‍රතිපදාව ගැන දැනගන්නට, කථා කරන්නට.

මෙතනදී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ පෙන්වා වදාළා ලෝකයේ ඇතිවීම දන්න කෙනයි නැතැයි කියන අන්තයෙන් මිදෙන්නේ. ලෝක නිරෝධය දන්න කෙනයි, දකින කෙනයි තියෙනවා කියන අන්තයෙන් මිදෙන්නේ. එතකොට එහෙනම් ලෝකයේ ඇතිවීම දකිනවනම් නැහැ කියන අන්තයෙන් මිදෙනවා. තියෙනවා කියන අන්තයෙන් මිදෙනවා නිරෝධය දකිනවනම්. අපි එහෙනම් බලමු ලෝකයේ ඇති වීම කොහොමද කියලා. පින්වතුනි, මෙතනදී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ හැම වෙලාවෙම මේ පටිච්ච සමුප්පාද ධර්මයෙන් දේශනා කළේ ලෝකය ඇති වෙන හැටි සහ ලෝකය නැති වෙන හැටි.

‘‘අවිජ්ජා පච්චයා සඞඛාරා, සඞඛාර පච්චයා විඤ්ඤාණං’’ කියලා. එතනදී අපි මෙහෙම බලමු. ‘‘පුරිම කම්ම භවස්මිං, මෝහෝ අවිජ්ජා, ආයූහනා සඞඛාරා, නිකාණ්ති තණ්හා, උපගමනං උපාදානං, චේතනා භවෝ ’’ කියලා භාග්‍යවතුන් වහන්සේ දේශනා කළා ‘‘පුරේ කතස්ස කම්මස්ස ඉධ පටිසන්ධි පච්චයා’’ - ‘‘පෙර කළා වූ කර්මය මේ ප‍්‍රතිසන්ධියට හේතුයි’’ කියලා. එතකොට මෙතනදී මේ පරියායේ පිහිටලා අපි මෙහෙම බලමු.

මතු සම්බන්ධයි!

ලබුනෝරුව කන්ද ආරණ්‍ය සේනාසනවාසී අති පූජ්‍ය මාන්කඩවල සුදස්සන හිමියන් විසින් 2013 වර්ෂයේදී බෞද්ධයා නාලිකාව ඔස්සේ පවත්වන්නට යෙදුනා වූ ධර්ම දේශනයක් මෙසේ ලිඛිත මාධ්‍යයෙන්, කොටස් වශයෙන් පල කිරීමකි. දේශන විලාශයේ එන හඬ හැසුරුම් කියවීමේ දී හමු නොවන බැවින් ගැටළු සහගත තැන් හමුවිය හැකිය. එහෙත් මෙයින් ලබාගත හැකි ධර්මාවබෝධය අති විශාල බැවින් ප‍්‍රවේශමෙන් කියවා තේරුම් ගන්නට උත්සාහ කරන මෙන් කාරුණිකව ඉල්ලමු.

සියළු දානයන් අතර ධර්ම දානයම අග‍්‍ර වන්නේය. මෙම සදහම් පණිවිඩය සියළු දෙනා අතර Share කර ධර්ම දානමය උතුම් පුණ්‍යකර්මයට ඔබත් දායක වන්න!

තෙරුවන් සරණයි! චතුරාය්‍ය සත්‍යය අවබෝධ වේවා!
Photo
Add a comment...

Post has attachment
කච්චායන ගොත්ත සූත‍්‍රය : 2

අපි කියමු පින්වතුනි, පෙර අවිද්‍යාව, නිසා; අවිද්‍යාව කියනකොට ඒකද දකින්න මේ ස්පර්ශ ආයතන හයේ හට ගැනීම නොදන්නා කමම, මේ ස්පර්ශ ආයතන හයේ නිරෝධය නොදන්නා කමම අවිද්‍යාව. ඒ අවිද්‍යාව නිසා කුසල, අකුසල, ආනෙඤ්ජ සංඛ්‍යාත කර්ම සිද්ධ කරනවා. ඒ කර්ම නිසයි පින්වතුනි, ප‍්‍රතිසන්ධි වශයෙන් විඤ්ඤාණය මව් කුසකට, නැතිනම් රූපෙකට බැසගන්නේ. ඒ විඤ්ඤාණය රූපෙකට බැස ගත්තට පස්සෙයි ඒ විඤ්ඤාණය ඇසුරු කරගෙන පවතින රූපය ඒ හිතේ තියෙන නාම ධර්ම වලට අනුව සැකසෙන්නේ. ‘‘විඤ්ඤාණ පච්චයා නාමරූපං’’ කියලා මතක් කළේ ඒ නිසා. ඒ නාමරූප දෙක නිසා ඇස,කන,දිව,නාසය,ශරීරය ආදී ස්පර්ශ ආයතන ඇතිවෙන්නේ. මෙන්න මේ ස්පර්ශ ආයතනයන්ගේ හට ගැනීමයි පින්වතුනි, ලෝකයේ හටගැනීම කියලා කියන්නේ.

මොකද, ස්පර්ශ ආයතන හය හැදුණාම අපිට රූප, ශබ්ද, ගන්ධ, රස, ඵොට්ඨබ්බ කියන මෙන්න මේ බාහිර ආයතන ටික ලැබෙන්නේ. එතකොටයි ප‍්‍රකට වෙන්නේ, දන්නේ එතකොටයි.එහෙම නැතුව මේ රූප, ශබ්ද, ගන්ධ, රස, ඵොට්ඨබ්බ කියලා අපිට හම්බවෙන අරමුණු ලෝකේ තියෙනවා, එබ`දු වූ අරමුණු තියෙන තැනක අපි ඉපදිලා ඉන්නවා කියන කාරණාව වටහා ගන්න එපා.එබ`දු දැනුමකට යන්නට එපා. හැම වෙලාවේම ආධ්‍යාත්මික ශරීරය පැත්තෙන්ම ලෝකය බැලිය යුතුයි.මම මුලින් මතක් කළා; රෝහිතස්ස සූත‍්‍රයේදී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ දේශනා කළ පරිදි.

එතකොට බඹයක් පමණ ශරීරයෙන් ලෝකයත්, ලෝක සමුදයත් අපිට වැටහෙන්නට ඕන. අපි අර ධර්මතා ටික මෙහෙම පෙළ ගස්වලා බලමු, මෙහෙම එක පෙළකට. පින්වතුනි, අවිද්‍යාව නිසා අපි දැන් මේ මනුෂ්‍ය මට්ටමේ කර්මයක් කළා, කාමාවචර මට්ටමේ කර්මයක් කළා කියලා හිතමු. එතකොට මරණාසන්න මොහොතේදී ඒ කර්ම නිමිත්ත එළඹ සිටිනකොට, ඒ කෙරෙහි ඇති තණ්හාව, නන්දි රාගය නිසා ඔන්න විඤ්ඤාණය ප‍්‍රතිසන්ධි වශයෙන් මව්කුසකට පැමිණෙනවා. එතකොට අවිද්‍යාව තිබුණොත්, අවිද්‍යාව තියෙන තැනක කර්ම රැුස්වීම නවත්වන්න බෑමයි. අවිද්‍යාව තියෙන තැනක කර්ම රැුස්වෙනවා කියන පරියායක් වෙනවා. කර්ම රැුස්වුණාම, කර්ම රැුස්කළොත්, ඒක ප‍්‍රතිසන්ධි පිණිස, විඤ්ඤාණයාගේ පිහිටීම පිණිස හේතු වෙනවාමයි කියන දහම් න්‍යායක් තියෙනවා.

හැබැයි මෙතනදී ඒ විඤ්ඤාණය කර්මයෙනුත්, කර්මය අවිද්‍යාවෙනුත් වෙන් කරන්න බෑ. මෙතන තියෙනවා හැම වෙලාවෙම සම්ප‍්‍රයුක්ත ප‍්‍රත්‍යයක්, සම්ප‍්‍රයුක්ත න්‍යායක්.ඒ කියන්නේ ඒ හා යෙදිලා තියෙනවා කියලා. කර්මය තියෙන තැනක තියෙනවා අවිද්‍යාව තියෙනවා කියන ධර්මතාවය. කර්මය තුළින් විiමානයි මම ඉන්නවා, අහවලා ඉන්නවා කියන පරියාය තියෙනවා ඒ තුළ. එතකොට ඔන්න කාමාවචර කුසල කර්මයක් කළ නිසා ප‍්‍රතිසන්ධි වශයෙන් මේ විඤ්ඤාණය මව් කුසට බැස ගත්තා.

දැන් මේ විඤ්ඤාණය කියන තැන පින්වතුනි, කර්මය හා සම්ප‍්‍රයුක්තයි. හැම වෙලාවෙම විඤ්ඤාණය සඞඛාරය හා සම්ප‍්‍රයුක්තයි. සංඛාරය විඤ්ඤාණය හා සම්ප‍්‍රයුක්තයි. ඔතන අඤ්ඤමඤ්ඤ කෘත්‍යයකුත් වෙනවා. මේක බොහොම ගැඹුරු සිද්ධියක්. ඒක අපිට දකින්න ලැබෙන්නේ අභිධර්මයේ පටිච්ච සමුප්පාද විභංගය වගේ තැන් වලදී. සඞඛාරය විඤ්ඤාණයටත්, විඤ්ඤාණය සංඛාරයටත් අඤ්ඤමඤ්ඤ ප‍්‍රත්‍යය තියෙනවා. (ඉතිං මේ ටික මම මතක් කළේ නිකං.

මෙතනදී (කියන කාරණාවක් තියෙනවා. දැන් ප‍්‍රතිසන්ධි සිත විපාක සිතක් වුණත්, ඒ හිතේ තියෙන නාම ධර්ම ටික, ඒ හිතේ තියෙන ගතිය හැපිලා තියෙනවා අන්න අර කර්ම සිතේ තිබුණු ගති ටික ඔක්කොම. එතකොට පෙර අවිද්‍යාව නිසා කර්ම කළාම, ඒ කර්මයෙන්ම ඔසවපු, ඒ කර්මයෙන්ම මෙහෙයවපු ප‍්‍රතිසන්ධි සිතක් පහළ වෙනවා. ඔන්න ඒ හිතේ තියෙනවා නාම ධර්ම ටිකක් වේදනා, සංඥා, සඞඛාර කියලා. මෙන්න මේ නාම ධර්ම වල තියෙනවා කර්ම ගති. මොන විදියේ විපාකයක්ද වි`දින්න සකස් කරලා දෙන්න ඕන කියන ටික. එතකොට ඒ හිතේ තියෙන නාම ධර්ම වලට අනුවයි මේ රූපය හැදෙන්නේ. මම ඕක නිතරම මතක් කරලා තියෙනවා.

කන බොන ආහාර ගැන අපි ගත්තහම, එකම බත්,පාන්,කවුපි,මුං ඇට අපි ආහාරයට ගත්තහම ස්ත‍්‍රී රූපයක් හැදෙනවා, පුරුෂ රූපයක් හැදෙනවා, උස රූපයක්, ක`එ රූපයක් කියලා මේ විදියට එකම ආහාරය අරගෙන නානත්වයකට රූපය හැදෙන්නේ. ස්ත‍්‍රී, පුරුෂ භාවයෙන් ප‍්‍රභේදයකට පත්වෙන්නේ ආහාරයේ තියෙන විශේෂණයක් නිසා නොවෙයි. මේ ප‍්‍රතිසන්ධි සිත ඇසුරු කරගෙන, ප‍්‍රතිසන්ධි සිතේ තියෙන නාම ධර්ම වලට අනුවයි මෙන්න මේ රූපය හැදෙන්නේ. ඒ ප‍්‍රතිසන්ධි සිතේ කර්මජ රූප. ඉත්ථින්ද්‍රිය, පුරුෂින්ද්‍රිය, ජීවිතින්ද්‍රිය කියලා මෙන්න මේ ඉන්ද්‍රිය රූප ටිකක් තියෙන්නේ.

මේ ඉන්ද්‍රිය කෘත්‍ය කරන රූප හැමවෙලාවෙම කර්මජයි. කර්මජ රූප හැම වෙලාවෙම ඉන්ද්‍රියයි. එතකොට මේ හිතේ තියෙන ඉත්ථිනිද්‍රිය, පුරුෂින්ද්‍රිය ආදී ගති ටිකට අනුවයි ඒ කන බොන ආහාරය හැදෙන්නේ. එතකොට විඤ්ඤාණයේ යම් මට්ටමක් තියෙනවානම්, ඒ විඤ්ඤාණයේ මට්ටමටයි මේ නාම රූප දෙක හැදෙන්නේ. එතකොට නාම රූප දෙකේ ර`එ සියුම් බව අනුව, මේ නාම රූප දෙකේ මට්ටමටයි පින්වතුනි, ඇහැ, කණ, දිව, නාසය, ශරීරය කියන ආයතන ටික හැදෙන්නේ. අන්න ඒ ආයතන වල හැටියටයි පින්වතුනි, අපිට රූප හම්බවෙන්නේ.

එතකොට තියෙන රූපයක්, තියෙන ශබ්දයක් හම්බවෙනවා නෙමෙයි; අපි
ගාව තියෙන ඇහේ මට්ටමටයි අපිට රූප හම්බවෙන්නේ. රූපය දිහා බලලා ඇහැ තීරණය කිරීම නෙමේ අවශ්‍ය වෙන්නේ. එහෙම නෙමේ ධර්මතාවය, පරියාය. ඇහැ නිසයි පින්වතුනි, රූප පෙනෙන්නේ. ඇහැ කියන්නේ කර්මජ රූපයක්. යම් විදියක රූපයක් පෙන්නලාද අපිට සැපදුක් විඳවන්න පු`එවන්, ඒ විදියේ රූපයක් පෙන්නන්නයි මේ ඇහැ හැදිලා තියෙන්නේ. මොකද, කර්මයෙන්ම මෙහෙයවපු ප‍්‍රතිසන්ධි සිතක් තියෙන්නේ. ඒ සිතට අනුවයි නාම ධර්ම දෙක තියෙන්නේ. එතකොට ඒ හිතේ තියෙන්නේ වි`දින්න ඕන හැටි. ඒ සිතට අනුවයි නාම රූප දෙක. ඒ නාම රූප දෙකේ තියෙන්නෙත් කර්මයේ ගතිය. ඒ නාම රූප දෙකේ හැටියටයි ආයතන කියලා මෙහෙම ආධ්‍යාත්මික පැත්තෙනුයි අපි ගවේෂණය කළ යුත්තේ.

මෙතනදී අපිට ඇහෙන් බලලා යම්කිසි රූපයක් පෙනෙනවනම්, මේ පෙනෙන හැම රූපයක්ම ඇහැ නිසයි අපිට පෙනෙන්නේ. එතකොට රූප, ශබ්ද, ගන්ධ, රස, ස්පර්ශ, ධම්ම කියන බාහිර ආයතන හයම අපිට හම්බවෙන්නේ ආධ්‍යාත්මික ආයතන ටික නිසයි. ආධ්‍යාත්මික ආයතන ටික තියෙන්නේ ‘‘අවිජ්ජා පච්චයා සඞඛාරා, සඞඛාර පච්චයා විඤ්ඤාණං, විඤ්ඤාණ පච්චයා නාමරූපං, නාමරූප පච්චයා සළායතනං’’ කියන ටිකෙන්.

එතකොට මේ ලෝකය ඇතිවෙන හැටි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ පෙන්නුවේ යම් කිසි කෙනෙකුගේ අවිද්‍යාව ර`එ මට්ටමක තිබුණොත්, කාමාවචර මට්ටමක තිබුණොත්, ඒ අවිද්‍යා මට්ටම අනුව කුසල කර්මයක් කළොත්, ඒ කුසල කර්මය මත ප‍්‍රතිසන්ධි සිතක් ඇතිවෙනවා. එහෙම වුණොත් නාම රූප දෙකක් ඇතිවෙනවා. නාමරූප නිසා ආයතන ටිකක් ඇතිවෙනවා. ආයතන නිසා මේ ලෝකය පෙනෙනවා. ඒ වාගේ රූප, ශබ්ද, ගන්ධ, රස, ඵොට්ඨබ්බ හදලා පෙන්නනවා.

ඊට පස්සේ මෙතනදී පින්වතුනි, අපි තව ටිකක් මෙහෙම බලමු. මේ කර්මයේ ගතිය අඩුවෙන්න, අවිද්‍යාව තව ටිකක් හීන වුණොත්, අවිද්‍යාව තව ටිකක් ගෙවුණොත්, කර්මය තව ටිකක් මටසිලූටු වුණොත්, කර්මය තව ටිකක් සුඛුම වුණොත්, ඇතිවෙන ප‍්‍රතිසන්ධි විඤ්ඤාණය ප‍්‍රණීත ධාතුවේ පිහිටනවා. ප‍්‍රණිත ධාතුවේ පිහිටනකොට ඒ සිතට අනුව ඇතිවෙන නාමරූප දෙක ඉතාම සුඛුමයි. ඒ නාමරූප දෙක නිසා හටගන්න ආයතන ඉතාම සුඛුමයි.සියුමැලියි. ඒ සියුමැලි ආයතන වලට ප‍්‍රකට වන රූප අපේ මට්ටමේ නෙමේ. මේ වගේ ර`එ රූප නෙමේ. මේ අවකාශයේ තියෙන සියුම් රූපත් ප‍්‍රකටයි. එතකොට ඔන්න ඒ මට්ටමට කියනවා දෙවියෝ කියලා.

තව්තිසා වැසි දෙවියෝ අපිට පේන්නෑ. අපේ ඇහැට පේන්නේ නැති සියුම් රූප. නමුත් ඒද කාම භවයේ. කබලිංකාර ආහාරයෙන් හැදෙන්නේ. එතන වෙනස් වුණේ කුමක් නිසාද? අවිද්‍යාව අඩු වෙච්ච නිසා කර්මය සුඛුමයි. කර්මය සියුම් වෙච්ච නිසා ප‍්‍රතිසන්ධි විඤ්ඤාණය ප‍්‍රණිත ධාතුවේ පිහිටනවා. එහෙම වුණාම නාමරූප දෙක සියුමැලියි. ඒ සියුමැලි නාම රූප දෙක නිසා ඇතිවෙන ආයතන බොහොම සුඛුමයි. සියුමැලියි. ඒ ආයතන වලට ප‍්‍රකට වෙන රූප මේ වගේ නෙමේ. මේ අවකාශයට ඔබ්බෙන් තියෙන සියුම් රූපද පෙනෙනවා.

අපි ඕකෙදී තව ටිකක් විස්තර කරලා බැලූවොත්, අවිද්‍යාව තව ගොඩාක් ප‍්‍රහීන වුණොත්, ඒ වගේම කර්මය අධිකතර ප‍්‍රණීත වුණොත්, මේ විඤ්ඤාණය ඉතාමත් ප‍්‍රණීත ධාතුවේ පිහිටනවා. එහෙම පිහිටියාම ඇතිවෙන නාමරූප දෙක ඉතාමත් සියුමැලියි. ඉතාමත් සියුම්. එහෙම වුණොත් ඒ ඇතිවෙන ඇස්, කන්, නාසා ආදී ආයතන ඉතාමත් සියුම්. එහෙම වුණොත් ඒ ඇස්, කන් ආදී ආයතනයන්ට ප‍්‍රකට වෙන රූප, ශබ්ද ඉතාමත් සියුම්. ඔන්න ඒ වගේ වෙලාවට අපි කියනවා බ‍්‍රහ්ම ලෝකේ ඉපදිලා කියලා.

ඒ වගේම පින්වතුනි, අවිද්‍යාව ඉතා දැඩි වුණොත්, ර`එ වුණොත්, ඒ ඇතිකරගන්න කර්මය ඉතාමත් දැඩියි. ඒ ඇති කරගන්න කර්මය ඉතාමත් දැඩි වුණොත්, විඤ්ඤාණය හීන ධාතුවේ පිහිටනවා. හීන ධාතුවේ විඤ්ඤාණය පිහිටියාම, එතන ඇතිවෙන නාමරූප දෙක ර`එයි. එතකොට ඇතිවෙන නාමරූප දෙක ර`එ වෙනකොට ඒ ආයතන ර`එයි. පින්වතුනි, ඒ ආයතන ර`එ වෙනකොට හැම වෙලාවෙම යම් ස්පර්ශයක් ස්පර්ශ වෙනවනම්, ඒක දුක් සහගතමයි. අන්න ඒ මට්ටමට කියනවා අපාය කියලා. එතකොට මෙතනදී අපාය, දිව්‍ය ලෝකය, බ‍්‍රහ්ම ලෝකය කලින් තියෙනවා නෙමෙයි. මේ පටිච්ච සමුප්පාද ධර්මය යම් කෙනෙක් හොඳට දැක්කොත්, එයාට පේනවා මේ ආධ්‍යාත්මික ආයතන ටික ඇතිවීමමයි ලෝකයේ ඇතිවීම කියලා.

‘‘ඛන්ධානං පාතුභාවෝ ආයතනානං පටිලාභෝ. අයං වුච්චති ජාති’’. ජාති කියලා කියන්නේ ස්කන්ධයන්ගේ ලැබීමක් තියෙනවනම්, ආයතනයන්ගේ පහළ වීමක් තියෙනවනම්, මෙන්න මේ ටිකට ඉපදීම කියලා කියන්නේ. හැබැයි හොඳට මතක තියා ගන්න ඕන, අපිට පෙනෙන රූප, ශබ්ද, ගන්ධ, රස, ඵොට්ඨබ්බ උපන්නා නෙමේ. ඇහැ, කන, දිව, නාසය, ශරීරය උපන්න නිසා මේ ධර්මයෝ ප‍්‍රකටයි.

අපි හිතාගෙන ඉන්නේ ඇහැ, කන, දිව, නාසය, ශරීරය තියෙනවා, ඒ රූප
තියෙන තැනක ඇහැ හැදිලා වගේ. එහෙම නෙමේ ඉස්සෙල්ලා ප‍්‍රතිසන්ධි වශයෙන් විඤ්ඤාණය පිහිටලා, නාමරූප දෙක ඇතිවෙලා, ආයතන හැදුණු නිසා මේ රූප පෙනෙන්නේ. එතකොට රූපය කියන එක උපද්දන්නේ පින්වතුනි, මෙබ`දු රූපයක් හදලා පෙන්නන්නේ මේ ඇහෙන්. විඤ්ඤාණය ප‍්‍රණීත වෙලා, නාමරූප දෙක ප‍්‍රණීත වුණොත් මේ ඇහැ ප‍්‍රණීතයි. එදාට මේ පෙනෙන රූපය වෙනස් වෙනවා. එදාට අපි කියනවා දිව්‍ය ලෝකේ ඉපදිලා කියලා.

තවත් විඤ්ඤාණය ප‍්‍රණීත වෙලා, නාමරූප දෙක ප‍්‍රණීත වෙලා, මේ ඇහැ ප‍්‍රණීත වුණොත්, මේ පෙනෙන රූපය තවත් ප‍්‍රණීතයි. තවත් වෙනස් වෙනවා. එතකොට බ‍්‍රහ්ම ලෝකේ කියනවා. හැම වෙලාවෙම දෙවියන්ගේ මට්ටමේ රූප දකිනවද, බ‍්‍රහ්මයෙකුගේ මට්ටමේ තියෙන සැප දුක් වි`දිනවද, මනුෂ්‍යයෙකුගේ මට්ටමේ රූපයකින් සැප දුක් වි`දිනවද කියන කාරණාව තියෙන්නේ අපි ලබා ගන්න ඇහැ මතයි. ඇහැ කියන එක තියෙන්නේ අපි හදාගන්න නාමරූප දෙක මතයි. නාමරූප දෙක තියෙන්නේ හදාගන්න ප‍්‍රතිසන්ධි විඤ්ඤාණය මතයි. හදාගන්න ප‍්‍රතිසන්ධි විඤ්ඤාණය තියෙන්නේ කර්මය මතයි. කර්මය කියන එක
තියෙන්නේ අවිද්‍යාව මතයි.

මතු සම්බන්ධයි!

ලබුනෝරුව කන්ද ආරණ්‍ය සේනාසනවාසී අති පූජ්‍ය මාන්කඩවල සුදස්සන හිමියන් විසින් 2013 වර්ෂයේදී බෞද්ධයා නාලිකාව ඔස්සේ පවත්වන්නට යෙදුනා වූ ධර්ම දේශනයක් මෙසේ ලිඛිත මාධ්‍යයෙන්, කොටස් වශයෙන් පල කිරීමකි. දේශන විලාශයේ එන හඬ හැසුරුම් කියවීමේ දී හමු නොවන බැවින් ගැටළු සහගත තැන් හමුවිය හැකිය. එහෙත් මෙයින් ලබාගත හැකි ධර්මාවබෝධය අති විශාල බැවින් ප‍්‍රවේශමෙන් කියවා තේරුම් ගන්නට උත්සාහ කරන මෙන් කාරුණිකව ඉල්ලමු.

සියළු දානයන් අතර ධර්ම දානයම අග‍්‍ර වන්නේය. මෙම සදහම් පණිවිඩය සියළු දෙනා අතර Share කර ධර්ම දානමය උතුම් පුණ්‍යකර්මයට ඔබත් දායක වන්න!

තෙරුවන් සරණයි! චතුරාය්‍ය සත්‍යය අවබෝධ වේවා!
Photo
Add a comment...
Wait while more posts are being loaded