Profile cover photo
Profile photo
‫مباحثات‬‎
328 followers -
مجله فکری تحلیلی حوزه و روحانیت
مجله فکری تحلیلی حوزه و روحانیت

328 followers
About
Posts

Post has attachment
یادی از اولین و رشک‌برانگیزترین نماز جمعه تهران


بوده‌­اند فقهایی که حکم به حُرمت نماز جمعه در زمانه‌­ی غیبت داده‌­اند. ملا احمد نراقی نقل کرده بود که فقهایی چون شیخ مفید و سید مرتضی علم الهدی و شیخ طوسی از قائلین به تحریم و عدم جواز نماز جمعه در زمانه‌­ی غیبت بودند.‏[۱]‎ حتی نقل شده است که مرحوم آیت الله بروجردی نیز نماز جمعه را غیر مشروع می‌­دانسته و می‌­گفته است که «شیعه در اصل نماز جمعه و دأب نماز جمعه نداشت؛ و نماز جمعه از این‌جا باب شد که در آغاز دوران صفویه که حکومت به دست شیعه افتاد، دیدند که جای نماز جمعه خالی است و آن عظمت و کبکبه و اجتماع عظیمی که در روزهای جمعه وجود داشت، از بین رفته است؛ پس احساس خلأ شد و از این رو به فکر افتادند که نماز جمعه را باب کنند».‏[۲]‎ این البته بیانات آقای بروجردی در ضمن بحث از نماز جمعه بود. ولی در مقام اظهار فتوی، بنا به مصالحی از تصریح به نامشروع‌بودن نماز جمعه در عصر غیبت خودداری کردند. ایشان نظر خود را این‌گونه ابراز داشتند: «اگر کسی نماز جمعه بخواند، بنابر احتیاط واجب، باید نماز ظهر روز جمعه را هم بخواند».‏[۳]‎

Post has attachment
گزارش نشست علمی ـ هنری
مکاشفه و تماشا


اشاره: روز یکشنبه پنجم آذر طی نشستی علمی- هنری در سالن جلسات دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم، جلسه‌ای با عنوان «مکاشفه و تماشا / ارزیابی از منظر دیگران: عکاسی به منزله ابزاری برای یادگیری و تعامل» با حضور آقای پروفسور فرانچسکو پوئولو کامپیونه، اهل ایتالیا و مدیر موزه فرهنگ لوگانو سوئیس و همچنین آقای هانس گئورگ برگر، هنرمند عکاس و پژوهشگر ادیان از برلین برای علاقه‌مندان و هنرمندان حوزوی و غیرحوزوی برگزار شد.

Post has attachment
حجت‌الاسلام والمسلمین مهاجرنیا
هجرت؛ بزرگ‌ترین راهبرد تمدن‌سازی اسلامی



شاید بعد از مبعث، حادثه‌ای به اهمیت هجرت پیامبر اکرم(ص) در تاریخ اسلام و زندگی آن حضرت نباشد. درباره این موضوع کمتر بحث شده است. این‌که چگونه هجرت، مبدأ تاریخ اسلام شد به‌خاطر همین اهمیت است.
هجرت بزرگ‌ترین راهبرد بهره‌گیری از فرصت‌ها و روش مبارزه با تهدیدهاست. هجرت بزرگ‌ترین سازوکار کسب قدرت و شوکت است. هجرت بزرگ‌ترین مکانیزم ظرفیت‌سازی، دولت‌سازی، جامعه‌سازی و دروازه تمدن‌سازی است. هجرت یعنی شکستن بن‌بست‌ها، انسدادها، تصلب‌ها و پا گذاشتن بر زمین و زمان. هجرت یعنی رهایی از قفس تنگ زمین و شرایط دشوار زمان. هجرت یعنی آزادی از همه غل و زنجیرهایی که زمانه بر پای انسان خدایی بسته است. هجرت به لحاظ فقهی در صورت وجود شرایط خفقان و استبداد ، حکمش بر همه واجب است و فقط بر پیامبر واجب نبود. طبق آیات الهی همین الآن هم انسان‌هایی که در ممالک کفر و استبدادی و طاغوتی هستند و نمی‌توانند دیندار باشند و به وظایف شرعی خود عمل کنند، بر آن‌ها واجب است که مهاجرت نمایند.

Post has attachment
فلسفه در حوزه علمیه معاصر (۱)؛ استاد رضا برنجکار در گفت‌وگو با مباحثات:
دانش‌های عقلی در حوزه، وضعیت مناسبی نسبت به فقه ندارند


رضا برنجکار دکتری فلسفه غرب خوانده است؛ اما از طرفداران کلام اسلامی و منتقدین فلسفه و عرفان است. خودش می‌گوید با هر فلسفه‌ای مخالف نیست؛ بلکه منتقد فلسفه صدرایی است. برنجکار همچنین رئیس انجمن کلام حوزه علمیه قم است و از وضعیت علم کلام در حوزه گلایه دارد. او همچنین عضو هیأت علمی پردیس فارابی دانشگاه تهران است و در حوزه و دانشگاه دغدغه‌های پژوهشی حول کلام و معارف اسلامی را دنبال می‌کند. با او درباره وضعیت فلسفه در حوزه علمیه گفت‌وگو کردم.

Post has attachment
حجت‌الاسلام والمسلمین نقویان در گفت‌وگو با مباحثات:
دو وجه عاطفی و سیاسی سفر مقام معظم رهبری به مناطق زلزله‌زده باید الگوی دیگر مسؤولان باشد

اشاره: سفر ناگهانی و بدون مقدمه مقام معظم رهبری به مناطق زلزله‌زده غرب کشور و بازدید مستقیم ایشان از برخی محل‌های اسکان زلزله‌زدگان و شنیدن حرف‌های مردم مصیبت‌زده و نیز نحوه‌ی کمک‌رسانی‌ها و کاستی‌های آن، بهانه‌ای شد تا با خطیب توانا حجت‌الاسلام والمسلمین نقویان گفت‌وگویی در این زمینه داشته باشیم.

Post has attachment
پرونده ویژه/طرح موضوع
فراز و فرود پایگاه مردمی روحانیت


«کم شدن محبوببت طلبه‌ها» مسأله‌ای است که این روزها بیش از هر زمانی حوزه و روحانیت را به چالش کشانده است؛ طوری که برخی از عالی‌ترین مقامات علمی حوزه همچون آیت‌الله‌العظمی شبیری زنجانی نیز با تعبیر «مصیبت‌های سخت اما واقعی امروز طلبه‌ها» نسبت به این مسأله ابراز نگرانی کرده‌اند. از منظر این مرجع تقلید دخالت بیش از حد طلاب در امور سیاسی، کاهش علمیت و تقوا بین طلاب، جدایی و فاصله روحانیون با مردم از دلایل اساسی کاهش محبوبیت طلاب به‌شمار می‌آید. البته پیش از این برخی از مراجع تقلید و مدیران حوزه برخلاف چنین باوری، تعبیر کاهش علمیت حوزه را نسبتی ناروا تلقی کرده و مدعی شده‌اند که «این‌گونه تعبیرات شایسته حوزه نیست؛ چون پیشرفت‌های بسیاری نسبت به گذشته در حوزه داشته‌ایم که قابل قیاس نیست». ‏[۱]‎

Post has attachment
گزارش نشست علمی
سیاست عملی مرحوم آیت‌الله‌العظمی موسوی اردبیلی و بررسی مبانی دینی رأی اکثریت در دیدگاه ایشان


روز سه‌شنبه۲۳ آبان ۱۳۹۶ چهارمین نشست علمی از سلسله پیش نشست‌های همایش بزرگداشت آیت‌الله موسوی اردبیلی(ره) در دانشگاه مفید برگزار شد. در این جلسه حجت­‌الاسلام والمسلمین محمود شفیعی با موضوع «سیاست عملی مرحوم آیت‌الله العظمی موسوی اردبیلی» و دکتر یوسف خان‌محمدی با موضوع «بررسی مبانی دینی رأی اکثریت در دیدگاه آیت‌­الله‌العظمی موسوی اردبیلی» به بیان دیدگاه‌های خود درباره شخصیت و منش آیت‌الله موسوی اردبیلی پرداختند.

Post has attachment
حجت‌الاسلام والمسلمین سعید بهمنی
موقعیت منحصربه‌فرد سیاسی امام رضا(ع)


دوره حيات امام رضا(ع) با ديگر دوره‌های تاريخ تشيع و امامت تمايز آشكاری دارد. آن حضرت كه در سلسله اهل بيت(ع) قرار داشته و طبعاً به عنوان رقيبی برای طيف حاكم به شمار می‌آمد، در اين زمان از سوی خليفه عباسی، مأمون برای تصدی امر حكومت و قرار گرفتن در رأس قدرت مورد توجه و به روايتی تحت فشار قرار گرفت. او كه قطعاً چنين جايگاهی را به لحاظ نسب، تاريخ و دين، حق مشروع خود می‌دانست، از پذيرش آن سر باز زد و برابر نقل شيعی، پس از پافشاری‌های زياد و همراه با تهديد، به ولايتعهدی مأمون، مشروط به شرايطی تن داد. با توجه به این‌که دوران امامت پيشوای هشتم از نظر سياسی و فرهنگی از اهميت و حساسيت خاصی برخوردار بود و روند تحولات سياسی و فرهنگی جامعه اسلامی در اين مقطع به‌گونه‌ای بود كه افكار عمومی را بيش از پيش متوجه مكتب اهل بيت(ع) می‌كرد، دلیل این توجه را می‌بایست جست‌وجو کرد.

Post has attachment
روحانیت و امر سیاسی
تحلیلی در باب تأثیر تغییرات اجتماعی بر کنش‌گری روحانیت در عرصه سیاست


اشاره: مدتیست که مسأله حضور یا عدم حضور روحانیت در سیاست و نهاد دولت و تبعات مثبت یا منفی آن، به یکی از مباحث مهم در محافل علمی حوزوی و دانشگاهی تبدیل شده و پژوهشگران و صاحب‌نظران از زوایای مختلف به آن می‌پردازند. چندی پیش آیت‌الله‌العظمی شبیری زنجانی نیز در اظهار نظری کم‌سابقه نسبت به کم‌شدن محبوبیت طلبه‌ها هشدار داده و یکی از عوامل اصلی آن را ورود طلاب به مسائل سیاسی دانسته بود. دکتر مسعود معینی‌پور استادیار گروه مطالعات سیاسی دانشگاه باقرالعلوم(ع) در این نوشتار (که توسط مؤلف برای انتشار در اختیار مباحثات قرار گرفته) می‌کوشد از زاویه نگاه نسبت روحانیت با امر سیاسی، به مسأله‌ی مذکور بپردازد.

Post has attachment
تأملی در نظریه اعتباریات علامه طباطبایی (یادداشت وارده)
دین؛ برساخته‌ای اجتماعی


مرحوم علامه طباطبائی معتقد بود که اساساً هر گزاره‌ای در این جهان که ما‌به‌ازای خارجی و عینی ندارد، اعتبار است؛ یعنی برای نظم‌بخشیدن به زندگی خود و یا جامعه، گزاره‌هایی را جعل و قرارداد می‌کنیم و آن‌ها را می‌پذیریم؛ اگرچه مابه‌ازای خارجی و عینی نداشته باشند. بخشی از این اعتباریات، قبل از اجتماع‌اند (مثل برخی از اصول عقلی) و برخی منوط به تشکیل اجتماع‌ و در اجتماع معنادار می‌شوند. همچنین برخی اعتباریات بعد از اجتماع ثابت و لایتغیرند و برخی متغیر. ‏[۱]‎ حال جایگاه دین در این نظام معرفتی کجاست؟ برای دانستن و درک این موضوع باید دانست مقصودمان از دین چیست؛ اعتقاد به ماورا یا به تعبیر قرآنی ایمان به غیب؟ مجموعه‌ای از اعتقادات و مفروضات عقلی و غیبی (الهیات و کلام)؟ یا مجموعه‌ای از قوانین و مقررات (شریعت) برای زیستن؟
Wait while more posts are being loaded