Profile cover photo
Profile photo
Chacrit Sitdhiwej
54 followers -
I care about the sustainable future of our younger generations!
I care about the sustainable future of our younger generations!

54 followers
About
Communities and Collections
View all
Posts

สัตว์ป่าสงวน และสัตว์ป่าคุ้มครอง

กฎหมายว่าด้วยการสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่าสมัยใหม่ฉบับแรกของประเทศไทย ได้แก่ [พระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ. ๒๕๐๓] ซึ่งมีเหตุผลในการตราดังปรากฏในหมายเหตุท้ายพระราชบัญญัติว่า “สัตว์ป่าเป็นทรัพยากรธรรมชาติอันมีค่ายิ่งของประเทศชนิดหนึ่งที่อำนวยประโยชน์ทางเศรษฐกิจ วิทยาการ และรักษาความงาม ตลอดจนคุณค่าตามธรรมชาติไว้ แต่ปรากฏว่าปัจจุบันนี้มีสัตว์ป่ามีค่าบางชนิดได้ถูกล่าและทำลายจนสูญพันธุ์ไปแล้ว และบางชนิดกำลังจะสูญพันธุ์ไป ทั้งนี้ เนื่องจากประเทศไทยยังไม่มีกฎหมายที่ให้ความคุ้มครองแก่สัตว์ป่าโดยเฉพาะ จึงสมควรตรากฎหมายว่าด้วยการสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่าขึ้นไว้เพื่อประโยชน์ของรัฐ และประชาชนส่วนรวม ให้สมกับที่ชาวไทยส่วนใหญ่เป็นพุทธมามก”

สัตว์ป่าสงวน

มาตรา ๓ แห่งพระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ. ๒๕๐๓ นิยามคำว่า “สัตว์ป่าสงวน” ให้หมายความว่า สัตว์ป่าที่หายากตามบัญชีท้ายพระราชบัญญัติ ซึ่ง “บัญชีสัตว์ป่าสงวน” ท้ายพระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ. ๒๕๐๓ กำหนดให้สัตว์ป่าแปดชนิด กล่าวคือ แรด Rhinoceros sondaicus กระซู่ Didermoceros sumatrensis กูปรีหรือโคไพร Bos sauveli ควายป่า Bubalus bubalis ละองหรือละมั่ง Cervus schomburgki ทรายหรือเนื้อทรายหรือตามะแน Axis porcinus เลียงผาหรือเยืองหรือกูรำหรือโครำ Capricornis sumatraensis กวางผา Naemorhedus griseus เป็นสัตว์ป่าสงวน กล่าวโดยสรุป พระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ. ๒๕๐๓ บัญญัติให้เฉพาะสัตว์ป่าแปดชนิดนี้เท่านั้นเป็นสัตว์ป่าสงวน
เมื่อได้มีการตรา[พระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ. ๒๕๓๕] เพื่อปรับปรุงพระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ. ๒๕๐๓ มาตรา ๔ ได้บัญญัตินิยามคำว่า “สัตว์ป่าสงวน” ให้หมายความว่า
(๑) สัตว์ป่าที่หายากตามบัญชีท้ายพระราชบัญญัตินี้ ซึ่งบัญชีท้ายพระราชบัญญัติ ฯ กำหนดสัตว์ป่าสงวนเอาไว้ ๑๕ ชนิด กล่าวคือ ได้เพิ่มเติมนกเจ้าฟ้าหญิงสิรินธร Psudochelidon sirintarae นกแต้วแล้วท้องดำ Pitta gurncyi นกกระเรียน Grus antigone แมวลายหินอ่อน Pardofelis marmorata สมเสร็จ Tapirus indicus เก้งหม้อ Muntiacus feai และพะยูนหรือหมูน้ำ Dugong dugon ขึ้นจากที่กำหนดไว้แล้วในพระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ. ๒๕๐๓ หรือ
(๒) สัตว์ป่าหายากตามที่จะกำหนดโดยตราเป็นพระราชกฤษฎีกา ซึ่งจวบจนปัจจุบัน ยังไม่พบว่าได้มีการเสนอร่างพระราชกฤษฎีกาเพื่อกำหนดสัตว์ป่าหายากให้เป็นสัตว์ป่าสงวนเลยให้คณะรัฐมนตรีพิจารณาเลย

นอกจากสัตว์ป่าสงวน ยังมีอีกสองเรื่องที่สมควรกล่าวถึงไว้ด้วย กล่าวคือ สัตว์ป่าคุ้มครอง และซากของสัตว์ป่า

สัตวป่าคุ้มครอง

นอกจากสัตว์ป่าสงวน มาตรา ๓ แห่งพระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ. ๒๕๐๓ ยังได้นิยามคำว่า “สัตว์ป่าคุ้มครอง” ไว้ด้วย โดยให้หมายความว่า สัตว์ป่าคุ้มครองประเภทที่ ๑ และสัตว์ป่าคุ้มครองประเภทที่ ๒ ซึ่งมาตรา ๓ ได้นิยามคำว่า “สัตว์ป่าคุ้มครองประเภทที่ ๑” ให้หมายความว่า สัตว์ป่าซึ่งตามปกติคนไม่ใช้เนื้อเป็นอาหารหรือไม่ล่าเพื่อการกีฬา หรือสัตว์ป่าที่ทำลายศัตรูพืชหรือขจัดสิ่งปฏิกูล หรือสัตว์ป่าที่ควรสงวนไว้ประดับความงามตามธรรมชาติ หรือสงวนไว้มิให้ลดจำนวนลง ทั้งนี้ ตามที่ระบุไว้ในกฎกระทรวง และ ได้นิยามคำว่า “สัตว์ป่าสงวนประเภทที่ ๒” ให้หมายความว่า สัตว์ป่าซึ่งตามปกติคนใช้เนื้อเป็นอาหารหรือล่าเพื่อการกีฬา ตามที่ระบุในกฎกระทรวง ซึ่ง[กฎกระทรวง ฉบับที่ ๑ (พ.ศ. ๒๕๐๔) ออกตามความในพระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ. ๒๕๐๓] \ได้กำหนดให้สัตว์ป่าจำนวน ๓๙ ชนิดเป็นสัตว์ป่าคุ้มครองประเภทที่ ๑ และกำหนดสัตว์ป่าจำนวน ๑๘ ชนิดเป็นสัตว์ป่าคุ้มครองประเภทที่ ๒ ต่อมา [กฎกระทรวง ฉบับที่ ๖ (พ.ศ. ๒๕๑๕) ออกตามความในพระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ. ๒๕๐๓] ได้ปรับปรุงกฎกระทรวง ฉบับที่ ๑ (พ.ศ. ๒๕๐๔) ออกตามความในพระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ. ๒๕๐๓ ดังกล่าวข้างต้น เพื่อเพิ่มเติมสัตว์ป่าอีก ๗๙ ชนิดเป็นสัตว์ป่าคุ้มครองประเภทที่ ๑ และเพิ่มเติมสัตว์ป่าอีก ๑๒ ชนิดเป็นสัตว์ป่าคุ้มครองประเภทที่ ๒ [กฎกระทรวง ฉบับที่ ๑๐ (พ.ศ. ๒๕๑๘) ออกตามความในพระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ. ๒๕๐๓] ได้ปรับปรุงกฎกระทรวง ฉบับที่ ๖ (พ.ศ. ๒๕๑๕) ออกตามความในพระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ. ๒๕๐๓ เพื่อเพิ่มเติมสัตว์ป่าคุ้มครองประเภทที่ ๑ เป็น ๑๖๖ ชนิด และเพิ่มสัตว์ป่าคุ้มครองประเภทที่ ๒ เป็น ๒๙ ชนิด [กฎกระทรวง ฉบับที่ ๑๒ (พ.ศ. ๒๕๒๑) ออกตามความในพระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ. ๒๕๐๓] ได้ปรับปรุงกฎกระทรวง ฉบับที่ ๑๐ (พ.ศ. ๒๕๑๘) ออกตามความในพระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ. ๒๕๐๓ เพื่อเพิ่มเติมสัตว์ป่าคุ้มครองประเภทที่ ๑ เป็น ๑๗๔ ชนิด และเพิ่มสัตว์ป่าคุ้มครองประเภทที่ ๒ เป็น ๓๑ ชนิด [กฎกระทรวง ฉบับที่ ๑๓ (พ.ศ. ๒๕๒๓) ออกตามความในพระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ. ๒๕๐๓] ได้ปรับปรุงกฎกระทรวง ฉบับที่ ๑๒ (พ.ศ. ๒๕๒๑) ออกตามความในพระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ. ๒๕๐๓ เพื่อเพิ่มเติมสัตว์ป่าคุ้มครองประเภทที่ ๑ เป็น ๑๘๔ ชนิด และเพิ่มสัตว์ป่าคุ้มครองประเภทที่ ๒ เป็น ๓๓ ชนิด ทั้งนี้ กฎกระทรวงฉบับนี้ยังได้แยกสัตว์ป่าคุ้มครองแต่ละประเภทออกเป็นสัตว์ป่าจำพวก ๆ กล่าวคือ สัตว์ป่าจำพวกเลี้ยงลูกด้วยนม จำพวกนก และจำพวกเลื้อยคลานอีกด้วย [กฎกระทรวง ฉบับที่ ๑๔ (พ.ศ. ๒๕๒๕) ออกตามความในพระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ. ๒๕๐๓] ได้ปรับปรุงกฎกระทรวง ฉบับที่ ๑๑ (พ.ศ. ๒๕๒๐) ออกตามความในพระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ. ๒๕๐๓ และกฎกระทรวง ฉบับที่ ๑๓ (พ.ศ. ๒๕๒๓) ออกตามความในพระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ. ๒๕๐๓ เพื่อเพิ่มเติมสัตว์ป่าคุ้มครองประเภทที่ ๑ จำพวกเลี้ยงลูกด้วยนมเป็น ๔๐ ชนิด จำพวกนกเป็น ๑๔๕ ชนิด จำพวกเลื้อยคลานเป็น ๒๐ ชนิด รวมทั้งกำหนดกะทั่งหรือกะท่าง (Tylototriton versucosus) เป็นสัตว์ป่าคุ้มครองประเภทที่ ๑ จำพวกครึ่งบกครึ่งน้ำ นอกจากนั้นได้เพิ่มสัตว์ป่าคุ้มครองประเภทที่ ๒ จำพวกเลี้ยงลูกด้วยนมเป็น ๑๒ ชนิด จำพวกนกเป็น ๒๒ ชนิด และกำหนดกบทูด (Rana blythii) เป็นสัตว์ป่าคุ้มครองประเภทที่ ๒ จำพวกครึ่งบกครึ่งน้ำ ที่สำคัญกฎกระทรวงฉบับนี้ยังกำหนดให้ซากของสัตว์ป่าคุ้มครองที่กล่าวมาเป็นเป็นซากของสัตว์ป่าที่ห้ามมิให้บุคคลค้า หรือมีไว้ในครอบครอง เว้นแต่ได้รับอนุญาตจากพนักงานเจ้าหน้าที่ [กฎกระทรวง ฉบับที่ ๑๕ (พ.ศ. ๒๕๒๘) ออกตามความในพระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ. ๒๕๐๓] ได้แก้ไขเพิ่มเติมกฎกระทรวง ฉบับที่ ๑๔ (พ.ศ. ๒๕๒๕) ออกตามความในพระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ. ๒๕๐๓ เพื่อเพิ่มเติมสัตว์ป่าจำพวกนกอีกสามชนิด จำพวกเลื้อยคลานอีกเก้าชนิด และพวกครึ่งบกครึ่งน้ำอีกหกชนิด เป็นสัตว์ป่าคุ้มครองประเภทที่ ๑ รวมทั้งเพิ่มเติมสัตว์ป่าจำพวกเลื้อยคลานสิบชนิดเป็นสัตว์ป่าคุ้มครองประเภทที่ ๒ อีกด้วย กฎกระทรวง ฉบับที่ ๑๗ (พ.ศ. ๒๕๓๔) ออกตามความในพระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ. ๒๕๐๓ ได้แก้ไขเพิ่มเติมกฎกระทรวง ฉบับที่ ๑๕ (พ.ศ. ๒๕๒๘) ออกตามความในพระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ. ๒๕๐๓ เพื่อเพิ่มเติมสัตว์ป่าจำพวกเลี้ยงลูกด้วยนมอีกสี่ชนิด และกำหนดจำพวกไม่มีกระดูกสันหลังอีกหนึ่งชนิด เป็นสัตว์ป่าคุ้มครองประเภทที่ ๑ รวมทั้งเพิ่มเติมสัตว์ป่าจำพวกเลื้อยคลาน ๑๘ ชนิดเป็นสัตว์ป่าคุ้มครองประเภทที่ ๒ จำพวกเลื้อยคลานอีกด้วย

ซากของสัตว์ป่า

มาตรา ๓ แห่งพระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ. ๒๕๐๓ นิยามคำว่า “เนื้อ” ให้หมายความว่า เนื้อของสัตว์ ไม่ว่าจะได้ปิ้ง ย่าง รม หรือตากแห้ง หรือทำอย่างอื่นเพื่อไม่ให้เน่าเปื่อย และไม่ว่าจะอยู่ในร่างของสัตว์นั้น หรือชำแหละแล้ว แต่ก็ยังไม่รัดกุมเพียงพอแก่การสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า ดังนั้น ข้อ ๑ ของ[ประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ ๒๒๘ ลงวันที่ ๒๐ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๑๕] จึงบัญญัติให้ปรับปรุงนิยามคำว่า “เนื้อ” โดยให้ใช้คำว่า “ซากของสัตว์ป่า” แทน ทั้งนี้ “ซากของสัตว์ป่า” หมายความว่า ร่างกาย หรือส่วนของร่างกายของสัตว์ป่าที่ตายแล้ว หรือเนื้อของสัตว์ป่า ไม่ว่าจะได้ปิ้ง ย่าง รม ตากแห้ง หมัก หรือทำอย่างอื่นเพื่อไม่ให้เน่าเปื่อย และไม่ว่าจะอยู่ในร่างของสัตว์นั้น หรือชำแหละแล้ว และหมายความรวมถึงเขา หนัง กระดูก ฟัน งา ขนาย นอ ขน เกล็ด หรือเล็บของสัตว์ป่า นอกจากนั้น ข้อ ๗ ของประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ ๒๒๘ ฯ ยังปรับปรุงมาตรา ๑๖ แห่งพระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ. ๒๕๐๓ อันเป็นบทบัญญัติว่าด้วยการห้ามมิให้บุคคลค้า หรือมีไว้ในครอบครองซึ่งซากของสัตว์ป่าชนิดที่กำหนดไว้ในกฎกระทรวง เว้นแต่ได้รับอนุญาตจากพนักงานเจ้าหน้าที่ ซึ่ง[กฎกระทรวง ฉบับที่ ๘ (พ.ศ. ๒๕๑๖) ออกตามความในพระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ. ๒๕๐๓] กำหนดให้ซากของสัตว์ป่าคุ้มครองจำนวน ๑๔๘ ชนิดเป็นซากของสัตว์ป่าที่ห้ามมิให้บุคคลค้า หรือมีไว้ในครอบครอง เว้นแต่ได้รับอนุญาตจากพนักงานเจ้าหน้าที่ ต่อมา [กฎกระทรวง ฉบับที่ ๑๑ (พ.ศ. ๒๕๒๐) ออกตามความในพระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ. ๒๕๐๓] ได้ปรับปรุงกฎกระทรวง ฉบับที่ ๘ (พ.ศ. ๒๕๑๖) ออกตามความในพระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ. ๒๕๐๓ เพื่อเพิ่มซากของสัตว์ป่าคุ้มครองอีก ๔๗ ชนิดเป็นซากของสัตว์ป่าที่ห้ามมิให้บุคคลค้า หรือมีไว้ในครอบครอง เว้นแต่ได้รับอนุญาตจากพนักงานเจ้าหน้าที่

สำหรับ “สัตว์ป่าคุ้มครอง” มาตรา ๔ แห่งพระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ. ๒๕๓๕ บัญญัติไว้สั้น ๆ ให้หมายความว่า สัตว์ป่าตามที่กฎกระทรวงกำหนดให้เป็นสัตว์ป่าคุ้มครอง ทั้งนี้ มิได้มีการแบ่งออกเป็นประเภท ๆ ดังที่บัญญัติไว้ในพระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ. ๒๕๐๓ [กฎกระทรวง ฉบับที่ ๔ (พ.ศ. ๒๕๓๗) ออกตามความในพระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ. ๒๕๓๕] กำหนดสัตว์ป่าคุ้มครองออกเป็นจำพวกเลี้ยงลูกด้วยนม ๑๘๙ ชนิด จำพวกนก ๑๘๒ ชนิด จำพวกเลื้อยคลาน ๖๓ ชนิด จำพวกสะเทินน้ำสะเทินบก ๑๒ ชนิด จำพวกแมลง ๑๓ ชนิด จำพวกปลา ๔ ชนิด และจำพวกไม่มีกระดูกสันหลัง ๑๓ ชนิด [กฎกระทรวง ฉบับที่ ๑๑ (พ.ศ. ๒๕๔๓) ออกตามความในพระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ. ๒๕๓๕] ได้ปรับปรุงกฎกระทรวง ฉบับที่ ๔ (พ.ศ. ๒๕๓๗) ออกตามความในพระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ. ๒๕๓๕ ด้วยการเพิ่มเติมปูทูลกระหม่อมหรือปูแป้ง Thaipotamon chulabhorn) เป็นสัตว์ป่าคุ้มครองอีกชนิดหนึ่ง กฎกระทรวงกำหนดให้สัตว์ป่าบางชนิดเป็นสัตว์ป่าคุ้มครอง พ.ศ. ๒๕๔๖ ได้ปรับปรุงกฎกระทรวง ฉบับที่ ๔ (พ.ศ. ๒๕๓๗) ออกตามความในพระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ. ๒๕๓๕ และกฎกระทรวง ฉบับที่ ๑๑ (พ.ศ. ๒๕๔๓) ออกตามความในพระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ. ๒๕๓๕ เพื่อกำหนดสัตว์ป่าจำพวกเลี้ยงลูกด้วยนม ๒๐๑ ชนิด จำพวกนก ๙๕๒ ชนิด จำพวกสัตว์เลื้อยคลาน ๙๑ ชนิด จำพวกสัตว์สะเทินน้ำสะเทินบก ๑๒ ชนิด จำพวกสัตว์ป่าไม่มีกระดูกสันหลัง: แมลง ๒๐ ชนิด ปลา ๑๔ ชนิด และอื่น ๆ ๑๒ ชนิด เป็นสัตว์ป่าคุ้มครอง

สรุป

ไม่ว่าด้วยเหตุผลประการใดก็ตาม เห็นได้ว่าการกำหนดสัตว์ป่าเป็นสัตว์ป่าคุ้มครองดำเนินอย่างต่อเนื่องมาโดยตลอดนับแต่ พ.ศ. ๒๕๐๔ จวบจนปัจจุบัน แม้ว่าพระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ. ๒๕๓๕ บัญญัติให้การกำหนดสัตว์ป่าสงวนสามารถทำได้ด้วยการตราพระราชกฤษฎีกา แต่ยังไม่พบว่าได้มีการเสนอร่างพระราชกฤษฎีกาเพื่อกำหนดสัตว์ป่าหายากให้เป็นสัตว์ป่าสงวนเลยให้คณะรัฐมนตรีพิจารณาเลย
Add a comment...

Post has attachment
Add a comment...

Post has attachment
Add a comment...

Post has attachment
Add a comment...

Post has attachment
Add a comment...

Post has attachment
Add a comment...

Post has attachment
Add a comment...

Post has attachment
บันทึกการบรรยายวิชา น. ๒๐๑ กฎหมายลักษณะละเมิด จัดการงานนอกสั่ง และลาภมิควรได้ (ภาคบัณฑิต) เมื่อวันจันทร์ที่ ๒๑ สิงหาคม ๒๕๖๐
Add a comment...

Post has attachment
Add a comment...

Post has attachment
Wait while more posts are being loaded